დედის გარეშე დარჩენილი: დანაშაულის გრძნობა და მიტევების ძიება
„გეყოფა, ნინო! რამდენჯერ უნდა გითხრა, რომ ასე არ შეიძლება?!“ – დედაჩემის ხმა ისევ ყურებში ჩამესმის, თითქოს გუშინ იყო. მაშინ, სამზარეულოში ვიდექით, გაზქურაზე წყალი გადმოდიოდა და მე ისევ ტელეფონში ვიყავი ჩაფლული. დედა ბრაზობდა, მე კი ვბრაზობდი მის ბრაზზე. ახლა კი, როცა ეს ყველაფერი მხოლოდ მოგონებად დარჩა, საკუთარ თავს ვერ ვპატიობ.
დედა ორი წლის წინ დავკარგე. მოულოდნელად. გულის შეტევა. იმ დღესაც ვიჩხუბეთ – სულელურ თემაზე: რატომ არ დავეხმარე სუფრის გაშლაში. მე ვთქვი, რომ დაღლილი ვიყავი, ის კი გაბრაზდა. მერე კარი მივაჯახუნე და ოთახში შევიკეტე. საღამოს უკვე საავადმყოფოში ვიყავით.
მახსოვს, როგორ ვიდექი პალატის კართან და ექიმის სიტყვებს ველოდი. მამაჩემი ჩუმად ტიროდა, მე კი ვერაფერს ვგრძნობდი – თითქოს სხეულიდან გამოვედი. მერე ექიმმა თავი გააქნია და ყველაფერი დასრულდა. დედა აღარ იყო.
მაშინ დაიწყო ჩემი ჯოჯოხეთი. ყოველ ღამე იმ ბოლო ჩხუბს ვიხსენებდი. რატომ არ ჩავეხუტე? რატომ არ ვუთხარი, რომ მიყვარდა? რატომ არ დავეხმარე? ეს კითხვები დღემდე არ მასვენებს.
დედის დაკრძალვაზე მთელი სოფელი მოვიდა. ბებიაჩემი გულზე ხელებდაკრეფილი იდგა და ჩურჩულებდა: „შვილო, ასე არ უნდა მომხდარიყო…“ მამაჩემი ჩუმად იყო, თითქოს გაქვავდა. მე კი მხოლოდ ერთი რამ მინდოდა – დრო უკან დამებრუნებინა.
დედის გარეშე ცხოვრება უცხო აღმოჩნდა. სახლი ცარიელი გახდა. დილაობით აღარ ისმოდა მისი ხმა, აღარ მეკითხებოდა: „ნინო, ყავა გაგიკეთო?“ ან „დღეს რას აპირებ?“
მამასთან ურთიერთობა გაგვიფუჭდა. ორივეს გვტკიოდა, მაგრამ ერთმანეთთან ლაპარაკი ვერ შევძელით. ერთხელაც, როცა დედის ოთახში შევედი და მისი სუნამოს სუნი ისევ იგრძნობოდა, მამამ კარი შემოაღო:
– რას აკეთებ?
– უბრალოდ… მენატრება.
– მეც მენატრება, ნინო.
ის დღე ერთად ვიტირეთ. მაგრამ მერე ისევ დუმილი დაბრუნდა.
მეგობრები ცდილობდნენ დახმარებას – მირეკავდნენ, მწერდნენ, მეპატიჟებოდნენ სადმე. მაგრამ მე მათგანაც დავიხურე თავი. მეგონა, ვერავინ გამიგებდა.
ერთ დღესაც, როცა უკვე უნივერსიტეტშიც აღარ დავდიოდი და ოთახიდან თითქმის არ გამოვდიოდი, მამამ მითხრა:
– ასე თუ გააგრძელებ, შენც დაგკარგავ.
ეს სიტყვები გულში ჩამივარდა. მივხვდი, რომ მარტო მე კი არა, მამასაც სჭირდებოდა დახმარება.
დავიწყეთ ერთად სეირნობა საღამოობით. თავიდან უხერხული იყო – არც ერთი არ ვიცოდით, რაზე გვესაუბრა. მერე ნელ-ნელა გავიხსენეთ დედაზე ამბები – როგორ იცინოდა ბავშვობაში, როგორ გვასწავლიდა ხინკლის მოხვევას.
ერთხელ მამამ მითხრა:
– დედაშენი შენზე ამაყობდა. სულ ამბობდა, ნინო ყველაფერს შეძლებსო.
– მე კი მგონია, იმ დღეს იმედები გავუცრუე…
– ნინო, ყველანი ვჩხუბობთ ხოლმე საყვარელ ადამიანებთან. მთავარია, გვიყვარდეს ერთმანეთი.
მაგრამ მე მაინც ვერ ვპატიობდი თავს.
ერთ დღეს ბებიასთან წავედი სოფელში. ბებია ეზოში იჯდა და ლობიოს ასუფთავებდა.
– მოდი ჩემთან, შვილო.
– ბებო… ასე ძალიან რატომ მტკივა?
– იმიტომ რომ გიყვარდა.
– მაგრამ ცუდად მოვექეცი…
– დედაშენი ყველაფერს გაპატიებდა. შენც უნდა აპატიო საკუთარ თავს.
ბებიას სიტყვებმა ცოტა შემიმსუბუქა ტკივილი.
შემდეგ მეგობარმა ფსიქოლოგთან მისვლა მირჩია. თავიდან უარი ვთქვი – მეგონა, სირცხვილი იყო დახმარების თხოვნა. მაგრამ ბოლოს მაინც წავედი.
ფსიქოლოგმა მითხრა:
– დანაშაულის გრძნობა ბუნებრივია მწუხარების დროს. მაგრამ უნდა ისწავლო საკუთარი თავის მიღება ისეთი, როგორიც ხარ – შეცდომებით და სიყვარულით.
ნელ-ნელა დავიწყე ცხოვრების დაბრუნება. უნივერსიტეტში დავბრუნდი, მამასთან ურთიერთობა გავიუმჯობესე. მაგრამ ტკივილი მაინც დარჩა – თითქოს გულში პატარა ჭრილობა მაქვს, რომელიც არასდროს შეხორცდება.
ხანდახან ქუჩაში დედისნაირ ქალს რომ დავინახავ ან მის საყვარელ სიმღერას მოვისმენ, ისევ ცრემლები მომდის. მაგრამ ახლა ვიცი – მარტო არ ვარ ამ ტკივილში.
ბევრი ადამიანი განიცდის დანაშაულის გრძნობას საყვარელი ადამიანის დაკარგვის შემდეგ. ზოგჯერ ვფიქრობ: იქნებ სხვებსაც შეუძლიათ დამეხმარონ რჩევით? ან იქნებ ჩემი გამოცდილება ვინმეს დაეხმაროს?
ახლა ყველაზე მეტად მინდა ვისწავლო საკუთარი თავის პატიება და ცხოვრება ისე გავაგრძელო, როგორც დედას უნდოდა – სიყვარულით და სიკეთით.
თქვენ როგორ გაუმკლავდით დანაკარგს? როგორ აპატიეთ საკუთარ თავს? იქნებ თქვენი რჩევები მეც დამეხმაროს…
“ნეტავ ოდესმე შევძლებ საკუთარ თავს ბოლომდე ვაპატიო? ან იქნებ სწორედ ამ ტკივილმა გამხადა უფრო ძლიერი?”