ხუთი წლის შემდეგაც ვერ ვივიწყებ მის ღალატს – როგორ გავაგრძელო ცხოვრება?
„შენ ისევ ვერ მპატიე, ხო?“ – მისი ხმა ჩუმია, თითქმის სევდიანი, მაგრამ მე მაინც ყურებში მხვდება, თითქოს ბრალდებას შეიცავდეს. სამზარეულოში ვდგავარ, ფანჯრიდან ბერლინის ნაცრისფერ ცას ვუყურებ და ხელში ჩაის ჭიქა მიჭირავს. ხუთი წელი გავიდა იმ დღიდან, როცა ჩემი ცხოვრება შუაზე გაიხლიჩა, მაგრამ პასუხი ისევ არ მაქვს.
„არა, ვერ გეპატიე,“ – ვამბობ ბოლოს და ვგრძნობ, როგორ მიკანკალებს ხმა. „ვცდილობ, მაგრამ არ გამომდის.“
ლევანი ჩუმად დგას კარის ჩარჩოზე მიყრდნობილი. მისი თვალები დაღლილია – ალბათ ჩემზე მეტადაც კი. ხუთი წლის წინ, როცა გერმანიაში ჩამოვედით, მეგონა, რომ ყველაფერი თავიდან დაიწყებოდა. ახალი ქვეყანა, ახალი შანსები, ჩვენი პატარა გოგო – ანა. მაგრამ მერე მოხდა ის, რაც ყველაზე ნაკლებად ველოდი.
იმ დღესაც ჩვეულებრივად წავიდა სამსახურში. მე ანას ვასეირნებდი პარკში, მერე მაღაზიაში წავედით. საღამოს სახლში დავბრუნდით და ლევანი ჯერ კიდევ არ ჩანდა. ტელეფონი არ იღებდა. მერე უცნობი ნომრიდან მომწერა: „მაპატიე.“
იმ ღამით არ დაბრუნებულა. მეორე დღეს კი ყველაფერი მითხრა – რომ ჰყავდა სხვა ქალი, რომ ეს უბრალოდ შეცდომა იყო, რომ აღარასდროს განმეორდებოდა. მე კი თითქოს სხვის ცხოვრებას ვუყურებდი შორიდან.
მეგონა, რომ დრო ყველაფერს მოაგვარებდა. ასე ამბობენ ხომ? მაგრამ დრო მხოლოდ აჩენს ახალ კითხვებს და ძველ ჭრილობებს უფრო ღრმად ხსნის.
„რატომ ვერ მპატიობ?“ – მეკითხება ლევანი ისევ.
„იმიტომ, რომ მაშინ მარტო დამტოვე. იმიტომ, რომ იმ ღამეს ანას გვერდით ვიწექი და ვფიქრობდი, როგორ უნდა მეთქვა მისთვის ოდესმე სიმართლე.“
ის უხმოდ მიდის ოთახიდან. მე კი ისევ მარტო ვრჩები ჩემს ფიქრებთან.
ხანდახან მგონია, რომ ყველაფერი დამთავრდა. რომ უბრალოდ უნდა ავდგე და წავიდე. მაგრამ მერე ანას ვუყურებ – მისი დიდი, შავი თვალები მამშვიდებს და მაბრუნებს რეალობაში. როგორ უნდა დავანგრიო მისი ოჯახი? როგორ უნდა დავტოვო ყველაფერი?
მეგობრები მეუბნებიან: „თუ დარჩი, უნდა აპატიო.“ მაგრამ ასე მარტივი არ არის. ღალატი მხოლოდ ერთი ღამე არ არის – ეს არის ყოველდღიური ეჭვი, დაუმთავრებელი კითხვები, საკუთარი თავის დადანაშაულება.
ხანდახან ვფიქრობ, იქნებ მე ვარ დამნაშავე? იქნებ ძალიან დავიღალე ემიგრაციაში? იქნებ აღარ ვიყავი ისეთი მხიარული და ლაღი, როგორიც საქართველოში ვიყავი? მაგრამ მერე საკუთარ თავს ვუბრაზდები – რატომ უნდა დავადანაშაულო თავი სხვის შეცდომაში?
ერთხელ დედაჩემმა დამირეკა საქართველოდან. მისი ხმა სევდიანი იყო:
– ნინო, შვილო, ოჯახი ყველაფერია. კაცები ზოგჯერ ცდებიან… მთავარია შენს გულში რა ხდება.
– დედა, მე აღარ ვიცი რა ხდება ჩემს გულში.
– დრო ყველაფერს მოაგვარებს…
მაგრამ დრო არაფერს აგვარებს. დრო უბრალოდ გაძლევს საშუალებას შეეჩვიო ტკივილს.
ლევანი ცდილობს. მართლა ცდილობს. ყოველ დილით ყავას მიმზადებს, ანას სკოლაში მიიყვანს, საღამოს ერთად ვსეირნობთ პარკში. მაგრამ მე მაინც ვერ ვივიწყებ იმ ღამეს. როცა გვიან ბრუნდება სახლში, ისევ ეჭვი მიჩნდება – იქნებ ისევ ხდება რამე?
ერთხელაც ვერ მოვითმინე:
– ისევ გიყვარს?
ის გაკვირვებული მიყურებს:
– ვინ?
– ის ქალი…
– ნინო! აღარ არსებობს ეგ ქალი! გეფიცები!
მაგრამ სიტყვები ჰაერში ქრება და მე ისევ მარტო ვრჩები ჩემს ეჭვებთან.
ხანდახან ვფიქრობ, იქნებ ფსიქოლოგთან მივიდე. მაგრამ საქართველოში ასე არ აკეთებენ – ოჯახური პრობლემები ოჯახში რჩება. აქ კი ყველა გეუბნება: „დაუჯერე საკუთარ თავს.“
ერთ საღამოს ანა მოდის ჩემთან:
– დედა, შენ და მამა რატომ აღარ იცინით ერთად?
გული მიჩერდება. რა უნდა ვუპასუხო?
– უბრალოდ… დიდები ხანდახან იღლებიან.
– შენ გიყვარს მამა?
ვუყურებ ჩემს შვილს და პირველად ვხვდები – პასუხი აღარ ვიცი.
ლევანი ისევ ცდილობს. ერთად მივდივართ ქართულ ეკლესიაში ბერლინში – იქ ყველა ერთმანეთს იცნობს, ყველა ცდილობს დაგეხმაროს. მაგრამ მე მაინც უცხოდ ვგრძნობ თავს – თითქოს ჩემი ცხოვრება სხვების ცხოვრებას აღარ ემთხვევა.
ერთ დღესაც მეგობარმა მითხრა:
– ნინო, ან შენ აპატიე და იცხოვრე მშვიდად, ან წადი და დაიწყე თავიდან.
მაგრამ არც ერთი შემიძლია და არც მეორე.
ხანდახან ვფიქრობ – იქნებ საქართველოში დაბრუნება გვიშველის? იქნებ იქ ყველაფერი უფრო მარტივი იქნება? მაგრამ მერე მახსენდება ის სიღარიბე და უსამსახურობა, რის გამოც აქ ჩამოვედით.
ღამეებს თეთრად ვათენებ – ვფიქრობ: ღირს თუ არა ბრძოლა? ღირს თუ არა ნდობის დაბრუნება? შეიძლება კი საერთოდ აპატიო ღალატი?
ერთხელაც ლევანი მოდის ჩემთან და მეუბნება:
– ნინო, მე შენს გარეშე ვერ ვიცოცხლებ. ვიცი, რომ დავაშავე. ვიცი, რომ შენს გულში ჭრილობა დავტოვე. მაგრამ გთხოვ… კიდევ ერთი შანსი მომეცი.
ვუყურებ მის თვალებს – იქ სინანული ჩანს და რაღაც ბავშვური იმედი. მინდა დავიჯერო, რომ ყველაფერი გამოსწორდება. მინდა ისევ ისე მიყვარდეს როგორც ადრე…
მაგრამ გულში რაღაც მკაცრი ხმა ჩამესმის: „შენ ამას არასდროს დაივიწყებ.“
ხანდახან მგონია, რომ ცხოვრება უბრალოდ უნდა მიიღო ისეთი როგორიც არის – თავისი ტკივილით და სიხარულით ერთად. მაგრამ მერე მახსენდება ჩემი ოცნებები – როგორ მინდოდა ბედნიერი ოჯახი მქონოდა, სადაც ნდობა მთავარი იყო.
ახლა კი მხოლოდ ერთი კითხვა მაქვს: როგორ უნდა ვისწავლო ცხოვრება იმ ადამიანთან ერთად, ვინც ერთხელ უკვე დამტოვა?
ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ თქვენ იცით პასუხი? შეიძლება კი ოდესმე მართლა აპატიო ღალატი? თუ უბრალოდ უნდა ისწავლო ცხოვრება ამ ტკივილთან ერთად?