„შვილს ვერც ფულით ვეხმარები და ვერც სიყვარულით ვაკმაყოფილებ?“ – ერთი მარტოხელა დედის გულახდილი აღსარება

„ანა, ხომ იცი, რომ ამ თვეში ვერ დაგეხმარები…“ – ხმა ჩამიწყდა, როცა ტელეფონში ანდრეას ხმა გავიგონე. ჩემი შვილი, ჩემი ერთადერთი ნათელი წერტილი ამ ცხოვრებაში, უკვე დიდი ხანია აღარ მელაპარაკება ისე თბილად, როგორც ადრე. თითქოს რაღაც უხილავი კედელი აღმართულიყო ჩვენს შორის მას შემდეგ, რაც გათხოვდა და მისი ქმრის ოჯახში გადავიდა საცხოვრებლად.

ანდრეა ბავშვობიდანვე სიფაქიზით და სითბოთი გამოირჩეოდა. ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, როცა რუმინეთში სამუშაოს პოვნა გამიჭირდა და პურის ფული ძლივს გამქონდა, ერთად ვუძლებდით ყველაფერს. მაშინ მეგონა, რომ ჩვენი კავშირი იმდენად მტკიცე იყო, რომ ვერაფერი დაგვაშორებდა. მაგრამ ახლა, როცა მისი ქმრის მშობლები მას ძვირფას საჩუქრებს ჩუქნიან და ახალ ბინაში ცხოვრობს, მე კი ისევ ძველ, პატარა ბინაში ვცხოვრობ ბუქარესტის გარეუბანში, ვგრძნობ, რომ მისთვის საკმარისი აღარ ვარ.

ერთ დღესაც, როცა ანდრეამ დამირეკა და მითხრა, რომ სიდედრმა ახალი მანქანა უყიდა, გულში რაღაც ჩამწყდა. „დედა, ხომ იცი, რომ შენს დახმარებას არ ვითხოვ, უბრალოდ… ზოგჯერ მინდა, რომ სხვებივით შეძლებული იყო,“ – მითხრა ჩუმად. თითქოს დანაშაული იყო ჩემი სიღარიბე. თითქოს მე ვიყავი დამნაშავე იმაში, რომ ვერ შევძელი მისთვის მეტი მიმეცა.

მახსოვს, ერთხელ სახლში სტუმრად მოვიდა. ახალი ტანსაცმელი ეცვა, თმა სალონში ჰქონდა დავარცხნილი. ჩემს პატარა სამზარეულოში ჩაი დავლიეთ და უცებ თქვა: „დედა, იქნებ ცოტა მეტი იზრუნო შენს თავზე? ასე დაღლილი და მოწყენილი რატომ ხარ ყოველთვის?“

მაშინ პირველად ვიგრძენი, რომ ჩემი შვილი ჩემზე რცხვენოდა. თითქოს ჩემი დაღლილი ხელები და თვალებში ჩამდგარი სევდა მისთვის ტვირთი იყო. იმ ღამით დიდხანს ვტიროდი ბალიშში ჩარგული სახით.

ერთ დღესაც, როცა სამსახურში მძიმე დღე მქონდა – მოხუცის მოვლაზე ვმუშაობდი – ანდრეამ დამირეკა: „დედა, შეგიძლია ცოტა ფული მათხოვო? რაღაცები გვჭირდება ბინაში.“

გული ამიჩქარდა. ვიცოდი, რომ ვერ შევძლებდი დახმარებას. ჩემი ხელფასი ძლივს მყოფნიდა კომუნალურებზე და საჭმელზე. „ანდრეა… მაპატიე… ამ თვეში არ მაქვს…“ – ძლივს ამოვთქვი.

ტელეფონში სიჩუმე ჩამოვარდა. მერე კი მისი ხმა გავიგონე: „კარგი… არაუშავს. უბრალოდ…“ – და საუბარი სწრაფად დაამთავრა.

იმ საღამოს ფანჯარასთან ვიდექი და ქალაქის შუქებს ვუყურებდი. ვფიქრობდი იმაზე, როგორ შეიძლება დედა იყოს საკმარისი შვილისთვის მაშინაც კი, როცა ვერ აძლევს იმას, რაც სჭირდება. ან იქნებ სიყვარული აღარ არის საკმარისი ამ სამყაროში?

ერთხელაც ანდრეამ მითხრა: „დედა, ხომ გესმის, რომ ახლა სხვა ცხოვრება მაქვს? ჩემი ქმრის ოჯახი სულ სხვა დონეზეა…“

„ანუ მე დაბალი დონე ვარ?“ – ვკითხე ჩუმად.

„არა, უბრალოდ… სხვანაირად ცხოვრობენ. მე მინდა შენც ბედნიერი იყო.“

„ბედნიერება ფულშია?“

„არა მხოლოდ… მაგრამ ზოგჯერ ასე ჩანს.“

ამ დიალოგმა გული მომიკლა. მთელი ცხოვრება იმისთვის ვიბრძოდი, რომ ანდრეას არაფერი მოჰკლებოდა. ახლა კი ვგრძნობდი, რომ ჩემი ძალისხმევა არაფრად ღირდა იმ სამყაროში, სადაც ყველაფერი ფულით იზომება.

ერთხელაც ანდრეას ქმრის მშობლებმა დაბადების დღეზე დიდი წვეულება მოუწყვეს. მეც დამპატიჟეს. ლამაზი სახლი იყო, ბევრი სტუმარი. მე უბრალო კაბაში მივედი – სხვა არაფერი მქონდა. ყველა ქალს ძვირფასი სამკაულები ეკეთა და ერთმანეთის წარმატებებზე საუბრობდნენ.

ანდრეამ გვერდით ჩამიარა და ჩუმად მითხრა: „დედა, იქნებ ცოტა უკეთესად გამოწყობილიყავი?“

მაშინ მივხვდი – ჩემი ადგილი იქ აღარ იყო.

იმ ღამით სახლში მარტო დავბრუნდი. სარკეში ჩავიხედე და საკუთარ თავს ვკითხე: რა დავაკელი ჩემს შვილს? სიყვარული ხომ არასოდეს დამიშურებია…

რამდენიმე კვირის შემდეგ ანდრეამ ისევ დამირეკა: „დედა, მაპატიე იმ საღამოსთვის… უბრალოდ არ მინდოდა ვინმეს რამე ეთქვა.“

„შვილო, შენ გრცხვენია ჩემი?“

„არა… უბრალოდ მინდა ყველაფერი იდეალურად იყოს.“

„შენთვის იდეალური დედა არ ვარ?“

სიჩუმე ჩამოვარდა.

მას შემდეგ ჩვენი ურთიერთობა უფრო გაცივდა. მე კი ყოველდღე ვფიქრობ იმაზე, როგორ შეიძლება დედამ შეინარჩუნოს ღირსება მაშინაც კი, როცა შვილს აღარ სჭირდება მისი სიყვარული ისე ძლიერად როგორც ადრე.

ერთ დღესაც ქუჩაში შემთხვევით შევხვდი ჩემს ძველ მეგობარს – ეკატერინეს. მან მკითხა: „ანა, რატომ ხარ ასეთი მოწყენილი?“

ყველაფერი მოვუყევი – ჩემი ტკივილი, შვილისგან განცდილი სიცივე და საკუთარი უსუსურობა.

ეკატერინემ ხელი მომკიდა: „შენ საუკეთესო დედა ხარ! ფული არაფერს ნიშნავს იმ სიყვარულთან შედარებით, რაც შენ ანდრეას მისცი.“

მაგრამ საკუთარ თავს მაინც ვერ ვპატიობდი იმას, რომ ვერ შევძელი მეტი მიმეცა შვილისთვის.

ზოგჯერ ვფიქრობ: იქნებ მართლა მე ვარ დამნაშავე? იქნებ უნდა მემუშავა ორ სამსახურებში? იქნებ არ უნდა დამეტოვებინა რუმინეთი და საქართველოდან წავსულიყავი სამუშაოდ?

მაგრამ მერე ვიხსენებ ანდრეას ბავშვობის სიცილს – როგორ ვთამაშობდით ერთად პარკში მაშინაც კი, როცა პურის ფული არ გვქონდა. როგორ ვეხუტებოდით ერთმანეთს ღამით სიცივეში და ერთმანეთს ვპირდებოდით, რომ ყველაფერი კარგად იქნებოდა.

ახლა კი ის დრო წავიდა. ანდრეას ახალი ცხოვრება აქვს – ახალი ოჯახი, ახალი წესები.

მე კი ისევ მარტო ვარ ჩემს პატარა ბინაში ბუქარესტის გარეუბანში.

ზოგჯერ ვფიქრობ: ღირს თუ არა ბრძოლა სიყვარულისთვის სამყაროში, სადაც ფული ყველაფერს წყვეტს? ან იქნებ სიყვარული მაინც რჩება ყველაზე მთავარ ფასეულობად?

თქვენ რას ფიქრობთ – შეიძლება თუ არა დედის სიყვარული იყოს საკმარისი მაშინაც კი, როცა შვილს მეტი უნდა?