„დედაჩემმა მითხრა, რომ მხოლოდ ერთი კვირით დამიტოვებდა შვილს… სამი თვე გავიდა და ახლა მე ვიბრძვი, რომ არ წამართვან ჩემი შვილიშვილი“
„დედა, მხოლოდ ერთი კვირით. გპირდები, მალე დავბრუნდები.“
ეს სიტყვები დღემდე ჩამესმის ყურში, თითქოს გუშინ მითხრა ნინოამ. მაშინ არ ვიცოდი, რომ ეს ერთი კვირა სამ თვედ გადაიქცეოდა, რომ ჩემი ცხოვრება თავდაყირა დადგებოდა და ყოველი დილა შიშით დაიწყებოდა.
დილით ისევ ტელეფონს ვამოწმებ. არც ზარი, არც შეტყობინება. მერე იმეილს ვამოწმებ — იქნებ ნინომ მაინც მომწერა რამე? არაფერი. ბოლოს, როგორც ყოველთვის, კართან მივდივარ და ვუსმენ: იქნებ ვინმე მოდის? იქნებ დღეს მოვა სოციალური მუშაკი და მეტყვის: „ქალბატონო მარინე, ბავშვი უნდა წამოგვყვეს, ეს თქვენი გადასაწყვეტი არ არის.“
ჩემი სახლი პატარაა, ძველი კორპუსის მესამე სართულზე, საბურთალოზე. აქ გავიზარდე, აქ გავზარდე ნინოც. ახლა კი ამ ბინაში ორი სული ვართ: მე და ჩემი ოთხი წლის შვილიშვილი — ლუკა. ლუკას დედა სამი თვის წინ წავიდა, თითქოს დროებით, მაგრამ აღარ დაბრუნებულა.
— ბებო, დედიკო როდის მოვა? — მეკითხება ლუკა ყოველ საღამოს.
— მალე, ჩემო ბიჭო. მალე მოვა… — ვპასუხობ და გული მეწურება.
არ ვიცი, სად არის ნინო. არც მისი მეგობრები იციან რამე. პოლიციაში რომ მივედი, მითხრეს: „სრულწლოვანია, შეიძლება უბრალოდ დასვენება უნდა.“
მაგრამ მე ვიცი — ნინო არასდროს დამტოვებდა ასე. რაღაც მოხდა. ან ვალები ჰქონდა, ან ვინმეს გაექცა… მაგრამ მე რა უნდა ვქნა? მარტო ვარ ამ პატარა ბიჭთან ერთად.
სამსახურში აღარ დავდივარ — ვერ დავტოვებ ლუკას მარტო. პენსია საკმარისი არ არის. მეზობლები მეხმარებიან ხოლმე საჭმლით ან ფულით. მაგრამ ყველაზე მეტად მეშინია — რომ ერთ დღესაც სოციალური სამსახური მოვა და მეტყვის: „ბავშვი უნდა წაგვყვეს.“
ერთხელ უკვე იყვნენ მოსულები. მეზობელმა დარეკა — „ბებია მარტო ზრდის ბავშვს, დედა გაუჩინარდა.“ მაშინ ძლივს ავუხსენი, რომ ყველაფერი კარგად იყო. მაგრამ ვიცი, რომ კიდევ მოვლენ.
ლუკას ბაღში ვერ ვატარებ — არ მაქვს ფული და არც საბუთები მაქვს წესრიგში. ნინოს პასპორტიც კი სახლში არ დაუტოვებია. ლუკას მამა? ის წლებია რუსეთში ცხოვრობს და საერთოდ არ ეკონტაქტება.
ერთ საღამოს ლუკამ ისევ მკითხა:
— ბებო, დედიკო სად არის?
— ალბათ უცხოეთში წავიდა სამუშაოდ… მალე დაბრუნდება.
— ბებო, შენ ხომ არ დამტოვებ?
— არასდროს, ჩემო სიცოცხლე.
მაგრამ გულში ვიცი — შეიძლება ეს ჩემი გადასაწყვეტი აღარ იყოს.
ერთ დღეს სოციალური მუშაკი ისევ მოვიდა. ახალგაზრდა გოგო იყო, თბილი თვალებით.
— ქალბატონო მარინე, უნდა გკითხოთ: გაქვთ თუ არა შემოსავალი? ბავშვის ჯანმრთელობის მდგომარეობა როგორია? საბუთები წესრიგში გაქვთ?
— შემოსავალი მხოლოდ პენსია მაქვს… საბუთები კი… ნინოს პასპორტი არ მაქვს… ლუკას მამაც არ ჩანს…
გოგომ ჩაიწერა რაღაცები ბლოკნოტში და მითხრა:
— ჩვენ უნდა დავრწმუნდეთ, რომ ბავშვი უსაფრთხოდაა. შეიძლება მოგვიწიოს დროებით სხვა ოჯახში გადაყვანა…
ეს სიტყვები გულში დანასავით ჩამერჭო.
— გთხოვთ… მე მხოლოდ ის დამრჩა… მე მის გარეშე ვერ ვიცოცხლებ…
გოგომ შემომხედა და თითქოს შეეცოდა.
— ჩვენ ყველაფერს გავაკეთებთ, რომ თქვენთან დარჩეს. მაგრამ წესები არსებობს…
იმ ღამით არ მძინებია. ლუკას ვუყურებდი როგორ სუნთქავდა მშვიდად და ვფიქრობდი: რა იქნება ხვალ?
მეორე დღეს მეზობელმა მაკამ დამირეკა:
— მარინე დეიდა, ხომ არ გინდა ცოტა ფული გამოგიგზავნო? ან რამე საჭმელი მოგიტანო?
— არა, მაკა, მადლობა… უბრალოდ ლუკასთვის რამე ტკბილი თუ გაქვს…
მაკამ ტორტი მომიტანა და ცოტა ფულიც დამიტოვა მაგიდაზე.
ასე გადის დღეები — შიშით, სირცხვილით და იმედით.
ერთ დღეს ლუკამ ნახატიც კი დახატა: მე და ის ხელჩაკიდებულები ვართ, გვერდით კი დიდი ცარიელი ადგილი — ალბათ დედისთვის.
— ეს დედიკოა? — ვკითხე.
— არა… ეს ღმერთია… მან თქვა, რომ დედიკო მალე დაბრუნდება…
გული შემეკუმშა.
ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ მართლა ჯობდა ბავშვი სხვა ოჯახში გაეყვანათ? იქნებ იქ უკეთ იზრუნებდნენ მასზე? მაგრამ მერე ვუყურებ მის თვალებს და ვიცი — მე მისთვის ყველაფერი ვარ ახლა.
ერთ საღამოს ტელეფონმა დარეკა. უცხო ნომერი იყო. გული ამიჩქარდა.
— ალო?
— დედა…
ეს ნინოს ხმა იყო! სამი თვის შემდეგ პირველად!
— ნინო! სად ხარ?!
— დედა… მაპატიე… ვერ გეტყვი სად ვარ… უბრალოდ იცოდე, რომ კარგად ვარ… ლუკაზე იზრუნე…
— ნინო! გთხოვ! დაბრუნდი! ასე არ შეიძლება!
მაგრამ უკვე გათიშა…
იმ ღამით პირველად ავტირდი ხმამაღლა. ლუკამ ჩამეხუტა:
— ბებო, ნუ ტირი…
მეორე დღეს ისევ სოციალური სამსახური მოვიდა. ამჯერად უფრო მკაცრი ქალი იყო.
— ქალბატონო მარინე, თქვენი ქალიშვილი ისევ არ ჩანს. ბავშვის მდგომარეობაზე პასუხისმგებლობა თქვენზე აღარ შეიძლება იყოს დაკისრებული…
— გთხოვთ! გთხოვთ! მე მის გარეშე ვერ ვიცოცხლებ!
ქალმა ამოიოხრა:
— დროებით გადაწყვეტილებას მივიღებთ. მაგრამ თუ ერთი კვირის განმავლობაში თქვენი ქალიშვილი არ გამოჩნდება ან ბავშვის მამა არ გამოჩნდება — ბავშვს სხვა ოჯახში გადავიყვანთ.
ერთი კვირა მქონდა მხოლოდ.
იმ დღეებში ყველგან დავრეკე: ნინოს მეგობრებთან, ნათესავებთან, პოლიციაში… ყველგან ერთი პასუხი: „არ ვიცით.“
ლუკას ვუყურებდი როგორ თამაშობდა მარტო თავის სათამაშოებით და ვფიქრობდი: რა დავაშავე ასეთი?
ბოლოს ისევ იმ უცნობმა ნომერმა დამირეკა.
— დედა…
— ნინო! გთხოვ! დაბრუნდი! ბავშვს წაიყვანენ!
— დედა… მაპატიე… უბრალოდ ასე უნდა იყოს… მე ვერ დავბრუნდები…
— რატომ?! რა მოხდა?!
— ვერ გეტყვი… უბრალოდ მიყვარხართ…
და ისევ გათიშა.
იმ ღამით ლუკას ჩავეხუტე და მთელი ღამე ერთად ვიტირეთ.
ერთი კვირის ბოლოს სოციალური სამსახური ისევ მოვიდა. ამჯერად ორი ადამიანი იყო.
— ქალბატონო მარინე, სამწუხაროდ გადაწყვეტილება მიღებულია…
ლუკამ შემომხედა შეშინებული თვალებით:
— ბებო…
მე ჩავეხუტე მთელი ძალით:
— მე შენ არასდროს დაგტოვებ!
მაგრამ მათ ხელი ჩამკიდეს და ბავშვი წაიყვანეს.
ახლაც მესმის მისი ტირილი კიბეზე ჩასვლისას: „ბებო! ბებო!“
ახლაც ყოველ დილას ტელეფონს ვამოწმებ — იქნებ ნინო მაინც მომწერს რამეს? იქნებ სოციალური სამსახური გადაიფიქრებს?
ახლაც იმედს არ ვკარგავ — იქნებ ყველაფერი კარგად დასრულდეს?
მაგრამ ყველაზე მეტად თავს ვუსვამ კითხვას: რა დავაშავე ასეთი? რატომ უნდა დაიტანჯოს ბავშვი უფროსების შეცდომების გამო?
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? როგორ უნდა იცხოვრო იმედის გარეშე?