როცა სიყვარულის დღე დავიწყებას მიეცა: ჩემი ისტორია მარკთან ერთად
— მარკო, სახლში ხარ? — კარი ფრთხილად შევაღე, ხელში ღვინის ბოთლი და მისი საყვარელი თხილის კრემის ნამცხვარი მეჭირა. სამზარეულოდან ტელევიზორის ხმა ისმოდა, მაგრამ პასუხი არ იყო. გულში სითბო ჩამეღვარა — მეგონა, რომ რაღაცას მიმზადებდა, იქნებ სიურპრიზიც კი ჰქონდა. ჩვენი ქორწინების წლისთავი იყო და წელს პირველად გადავწყვიტე, მე გამეკეთებინა რაღაც განსაკუთრებული.
სახლში სიჩუმე იყო, მხოლოდ ტელევიზორის ხმა არღვევდა ჰაერს. მარკი დივანზე იჯდა, თვალები ეკრანისთვის მიეყინა. მის გვერდით ცარიელი ლუდის ბოთლები ეყარა. ჩემი ფეხის ხმა არც გაუგია.
— მარკო, ნახე რა მოგიტანე! — ვცადე მხიარულად მეთქვა, მაგრამ ხმა გამებზარა.
მან მხოლოდ წამით ამომხედა, მერე ისევ ეკრანს მიუბრუნდა.
— რა ხდება? — მკითხა უხალისოდ.
— დღეს ხომ… — სიტყვა გამიწყდა. გული ამიჩქარდა. — დღეს ჩვენი დღეა.
— რა დღე? — ისე მკითხა, თითქოს პირველად მესმოდა ეს სიტყვები.
— ჩვენი ქორწინების წლისთავია, მარკო.
ისევ დუმილი. მერე მხრები აიჩეჩა.
— არ მახსოვდა. დაღლილი ვარ, ნინო. დღეს მძიმე დღე მქონდა.
მთელი წელი ველოდი ამ დღეს. მახსოვდა, როგორ გეგმავდა ხოლმე ყველაფერს: რესტორანი, ყვავილები, მისი ბავშვური ხუმრობები სანთლის შუქზე. ახლა კი მხოლოდ სიცარიელე იყო ჩვენს შორის. ღვინის ბოთლი მაგიდაზე დავდგი და ნამცხვარი გვერდით დავდე.
— გინდა ნამცხვარი? — ვკითხე ჩუმად.
— არა, მადლობა. არ მშია.
მინდოდა მეყვირა, მეკითხა: სად გაქრა ის კაცი, ვისაც ასე უყვარდა ჩემი გაოცება? სად გაქრა ჩვენი სიყვარული? მაგრამ ხმა ვერ ამოვიღე. სამზარეულოში გავედი და ფანჯარასთან ჩავჯექი. გარეთ წვიმდა — ზუსტად ისე, როგორც იმ დღეს, როცა პირველად შევხვდით.
მახსოვს, როგორ დამხვდა მაშინ თბილისის ქუჩებში: თეთრი ვარდებით ხელში, გაწუწული პიჯაკით და მაინც ბედნიერი ღიმილით. მაშინ მეგონა, რომ ასეთი სიყვარული არასდროს დამთავრდებოდა.
ახლა კი ჩვენს შორის უხილავი კედელი იდგა. წლები გავიდა ემიგრაციაში — ჯერ საბერძნეთში წავედით ერთად, მერე გერმანიაში გადავედით უკეთესი ცხოვრების იმედით. თავიდან ყველაფერი რთული იყო: უცხო ენა, უცხო ხალხი, მარტოობა. მაგრამ ერთად ვიყავით და ეს საკმარისი მეგონა.
მარკი სულ მუშაობდა — ხან სამშენებლოზე, ხან საწყობში. მეც ვმუშაობდი მოხუცების მომვლელად. საღამოობით დაღლილები ვბრუნდებოდით სახლში და ერთად ვსვამდით ჩაის პატარა სამზარეულოში. მაშინაც კი, როცა ფული არ გვქონდა და სამშობლოს მონატრება გვაწუხებდა, ერთმანეთი გვყავდა.
მაგრამ წლები გავიდა და თითქოს ყველაფერი შეიცვალა. მარკი უფრო და უფრო იშვიათად იღიმოდა. ხშირად ჩუმად იჯდა ტელევიზორთან ან მეგობრებთან ერთად ლუდს სვამდა. მე კი მარტო ვრჩებოდი ჩემს ფიქრებთან და კითხვებთან: სად დავკარგეთ ერთმანეთი?
იმ დღესაც ასე იყო — მე მარტო ვიყავი ჩემს სიხარულთან და იმედთან ერთად. მინდოდა მეკითხა: “მარკო, გიყვარვარ კიდევ?” მაგრამ ვიცოდი პასუხი.
ღამე გვიან მოვიდა ჩემთან სამზარეულოში. ჩუმად ჩამოჯდა ჩემს გვერდით.
— მაპატიე, ნინო… მართლა დამავიწყდა დღე…
— არაუშავს, — ვუპასუხე ჩუმად.
— უბრალოდ… აღარ ვიცი, რა უნდა გავაკეთო. ყველაფერი რთულია…
— მეც არ ვიცი… — ვთქვი გულწრფელად.
ისევ სიჩუმე ჩამოვარდა ჩვენს შორის. მერე მარკმა ხელი მომკიდა და თვალებში ჩამხედა:
— გინდა ისევ თავიდან დავიწყოთ?
— არ ვიცი…
მინდოდა მეპასუხა “კი”, მაგრამ გულში სიცარიელე მქონდა. იმ ღამეს დიდხანს ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი ჩვენს წლებზე ემიგრაციაში: როგორ დაგვღალა ყოველდღიურმა ბრძოლამ უკეთესი ცხოვრებისათვის; როგორ დაგვაშორა მონატრებამ და დაღლილობამ; როგორ დაგვავიწყდა ერთმანეთისთვის პატარა სიხარულების მოტანა.
მეორე დილით მარკი ადრე წავიდა სამსახურში. მე კი მარტო დავრჩი სახლში და ფანჯრიდან ვუყურებდი წვიმას. ვფიქრობდი: ღირს თუ არა ბრძოლა ურთიერთობისთვის მაშინაც კი, როცა ყველაფერი დაკარგული გგონია? შეიძლება ისევ ვიპოვოთ ერთმანეთი?
დღეები გადიოდა და ჩვენ შორის არაფერი იცვლებოდა. მარკი ისევ გვიან ბრუნდებოდა სახლში, მე ისევ მარტო ვიჯექი სამზარეულოში და ჩვენს ძველ ფოტოებს ვუყურებდი. ერთხელაც დედაჩემმა დამირეკა საქართველოდან:
— ნინო, შვილო, კარგად ხარ?
— კარგად ვარ, დედა…
— ხმა გაქვს ისეთი… რაღაც გაწუხებს?
— არაფერი განსაკუთრებული…
მაგრამ დედამ იცოდა ყველაფერი ჩემს ხმაში. ბავშვობიდან ასე იყო — ყოველთვის გრძნობდა ჩემს ტკივილს.
ერთ დღესაც სამსახურში ცუდად გავხდი — თავბრუსხვევა დამეწყო და გონება დავკარგე. საავადმყოფოში გამაღვიძეს. ექიმმა მითხრა: სტრესი გაქვს და მეტი ყურადღება უნდა მიაქციო საკუთარ თავს.
იმ ღამეს მარკი მოვიდა ჩემთან პალატაში. პირველად დიდი ხნის შემდეგ ჩამეხუტა ისე ძლიერად, როგორც ადრე.
— ნინო… მაპატიე ყველაფერი…
— მეც მაპატიე…
— დავიღალე… მაგრამ უშენოდ ვერ წარმომიდგენია ცხოვრება…
— მეც…
იმ ღამეს პირველად ვიგრძენი იმედი — იქნებ კიდევ შეგვიძლია ერთმანეთის პოვნა ამ უცხო ქვეყანაში?
სახლში დაბრუნებულებმა გადავწყვიტეთ: ყოველ კვირას ერთი საღამო მხოლოდ ჩვენთვის ყოფილიყო — ტელეფონების გარეშე, ტელევიზორის გარეშე, უბრალოდ ერთმანეთთან საუბარი ქართულად, ჩვენი ბავშვობის ამბებზე ან მომავალ ოცნებებზე.
ნელ-ნელა რაღაც შეიცვალა: თითქოს პატარა სხივი შემოვიდა ჩვენს ცხოვრებაში. ისევ დავიწყეთ ერთად სეირნობა პარკში; ხანდახან ქართულ სიმღერებს ვუსმენდით; ერთხელ მარკმა თეთრი ვარდები მომიტანა — ზუსტად ისეთი, როგორიც პირველად შეხვედრისას ჰქონდა.
მაგრამ მაინც ხშირად ვფიქრობდი: რატომ მივიყვანეთ ჩვენი სიყვარული იქამდე, რომ დავიწყებას მიეცა? რატომ გვიჭირს ადამიანებს ერთმანეთისთვის დროის პოვნა მაშინაც კი, როცა ყველაზე მეტად გვჭირდება ეს?
ახლა უკვე ვიცი: ურთიერთობა ყოველდღიური ზრუნვაა — პატარა დეტალებში, უბრალო სიტყვებში და მზრუნველობაში იმ ადამიანისთვის, ვინც გვერდით გყავს.
ხანდახან მაინც მიჩნდება კითხვა: თუ სიყვარული ასე ადვილად შეიძლება დაგვავიწყდეს ყოველდღიურობის ქაოსში, ღირს თუ არა ბრძოლა მისთვის? იქნებ სწორედ ეს ბრძოლაა სიყვარულის ნამდვილი არსი?
თქვენ რას ფიქრობთ — შეიძლება თუ არა ურთიერთობის გადარჩენა მაშინაც კი, როცა ყველაფერი დაკარგულად გეჩვენება?