„დედობა არ მინდოდა, მაგრამ ახლა მხოლოდ შენ შეგიძლია დამეხმარო“ – ჩემი ქალიშვილის ყველაზე მძიმე თხოვნა
„არ მინდა ბავშვი, დედა! გთხოვ, ნუ დამაძალებ!“ – ეს სიტყვები ისევ ჩამესმის ყურში, თითქოს გუშინ თქვა. მაშინ, სამზარეულოში ვიჯექით, მე ჩაის ვსვამდი, ის კი ფანჯარასთან იდგა და სიგარეტს ეწეოდა. ჩემი პატარა გოგო, ნინი, რომელიც უკვე ოცდათექვსმეტი წლისაა, ყოველთვის პირდაპირი იყო. ბავშვობიდანვე განსხვავდებოდა სხვებისგან – არ უყვარდა თოჯინებით თამაში, არც დედობის თამაში. როცა მეზობლები შვილიშვილებზე მეკითხებოდნენ, გულში რაღაც მიჭერდა, მაგრამ ვცდილობდი გამეღიმა: „ნინი სხვანაირია, სხვა გეგმები აქვს.“
წლები გავიდა. ნინი გერმანიაში წავიდა სასწავლებლად, მერე იქვე დარჩა. თავიდან ძალიან მიჭირდა მისი გარეშე ცხოვრება – მარტო დავრჩი თბილისში, მამამისი წლებია აღარ გვყავს. ნინისთან ყოველდღე ვსაუბრობდით ვიდეოზარით, მაგრამ ეკრანს მიღმა მისი მარტოობა და სევდა მაინც იგრძნობოდა. ერთხელაც მითხრა: „დედა, აქ ყველა თავის საქმეშია, მეგობრებიც კი შორს არიან. მაგრამ მე ასე მირჩევნია.“
ვერ ვიტყოდი, რომ ბოლომდე ვიჯერებდი მის ბედნიერებას. თუმცა პატივს ვცემდი მის არჩევანს – დედობა არ უნდოდა და მე ეს უნდა მიმეღო. მეზობლები ისევ მეკითხებოდნენ: „შვილიშვილი როდის გეყოლება?“ მე კი ვპასუხობდი: „ნინი ბედნიერია ისე.“
მაგრამ ყველაფერი ერთ ზამთრის საღამოს შეიცვალა. ტელეფონმა დარეკა – ნინის ნომერი იყო. ხმა უცნაურად დაბალი ჰქონდა:
– დედა… შეგიძლია ჩამოხვიდე? ძალიან მჭირდები.
გული შემეკუმშა. ასეთი ხმა არასდროს ჰქონია. მეორე დღესვე ბილეთი ვიყიდე და ფრანკფურტში ჩავფრინდი.
ბინაში რომ შევედი, ნინი საწოლზე იჯდა, თვალები ჩაწითლებული ჰქონდა.
– რა მოხდა, შვილო? – ჩავეხუტე.
– ორსულად ვარ… – ძლივს ამოილაპარაკა.
გავშრი. მეგონა, რომ ეს ამბავი მის ცხოვრებაში არასდროს მოხდებოდა. მაგრამ უფრო მეტად მაშინ შემეშინდა, როცა მისი თვალები დავინახე – შიში და სასოწარკვეთა ეწერა.
– არ ვიცი, რა გავაკეთო… – ამოიტირა.
– მამა ვინ არის? – ვკითხე ჩუმად.
– ლუკაა… ქართველი ბიჭია აქედან. მაგრამ როგორც კი გაიგო, რომ ორსულად ვარ, გაქრა. ტელეფონსაც აღარ პასუხობს.
გული მომიკვდა. ჩემი გოგო მარტო იყო უცხო ქვეყანაში, ორსულად და შეშინებული.
– რას აპირებ? – ვკითხე ფრთხილად.
– არ ვიცი… დედა, ხომ იცი, ბავშვები არასდროს მინდოდა. მაგრამ ახლა… ახლა მარტო ვარ და მეშინია. ვერ გადავწყვეტ. გთხოვ, დამეხმარე.
ისეთი ტკივილი ვიგრძენი გულში, როგორც მაშინ, როცა მამამისი დავკარგეთ. ნინის ხელი მოვკიდე და ჩუმად ვუთხარი:
– მე შენს გვერდით ვარ.
მთელი ღამე არ დაგვიძინია. ნინი ტიროდა, მე კი ვცდილობდი დამემშვიდებინა. დილით ექიმთან წავედით. ექიმმა უთხრა, რომ ორსულობა კარგად მიმდინარეობდა და ჯანმრთელობისთვის საფრთხე არ იყო.
– თუ გადაწყვეტთ ბავშვის დატოვებას, ყველაფერი კარგად იქნება – გვითხრა ექიმმა.
ნინი ჩუმად იყო მთელი გზა სახლში. ბოლოს მითხრა:
– დედა, არ ვიცი, შევძლებ თუ არა დედობას. შენ ხომ იცი, როგორი ვარ…
– შვილო, არც მე ვიცოდი დედობა რას ნიშნავდა მანამდე, სანამ შენ არ გაჩნდი. შეიძლება ახლა გეშინია, მაგრამ ეს შიში გაივლის.
– შენ ძლიერი იყავი ყოველთვის… მე კი სუსტი ვარ.
– არა, ნინი! შენ ყველაზე ძლიერი ხარ მათ შორის, ვინც ვიცნობ.
რამდენიმე დღე ასე გავიდა – დუმილში და ფიქრში. ერთ საღამოს ნინიმ მითხრა:
– დედა, მინდა აბორტი გავიკეთო… მაგრამ ვერ ვბედავ. თითქოს რაღაც მაკავებს.
– შენს ადგილას რომ ვიყო? – ვკითხე ჩუმად.
– რას იზამდი?
– ალბათ მეც დავიბნეოდი… მაგრამ შენს გვერდით ყოველთვის ვიქნებოდი.
ამ დროს ნინის ტელეფონზე შეტყობინება მოვიდა – ლუკასგან იყო: „მაპატიე… უბრალოდ შემეშინდა.“
ნინიმ ტელეფონი გვერდზე გადადო და ჩაილაპარაკა:
– აღარ მინდა მასზე ფიქრი. მარტო უნდა გადავწყვიტო.
მეორე დღეს ისევ ექიმთან წავედით ფსიქოლოგთან ერთად. ფსიქოლოგმა უთხრა:
– ნინი, შენ გაქვს უფლება აირჩიო შენი გზა. არც ერთი გადაწყვეტილება არ არის ცუდი ან კარგი – მთავარია შენ რას გრძნობ.
სახლში დაბრუნებულებმა ჩაის დავლიეთ და ჩუმად ვისხედით. მერე ნინიმ მოულოდნელად მკითხა:
– დედა, შენ რომ არ დაგეძალებინა ჩემთვის ბავშვობა და არჩევანი ყოველთვის დამეტოვებინა… ხომ არ გწყენია?
– არა, შვილო… შენი ბედნიერება ჩემთვის ყველაზე მნიშვნელოვანია.
მაშინ პირველად ჩამეხუტა ისე ძლიერად როგორც ბავშვობაში.
რამდენიმე კვირის შემდეგ ნინიმ გადაწყვიტა – ბავშვი დაიტოვოს. მითხრა:
– მეშინია… მაგრამ მინდა ვცადო. იქნებ მეც შევძლო ის სიყვარული ვიგრძნო, რაც შენ გქონდა ჩემ მიმართ.
მე დავრჩი გერმანიაში მის გვერდით მთელი ორსულობის განმავლობაში. ერთად დავდიოდით ექიმთან, ერთად ვარჩევდით ბავშვის ტანსაცმელს. ნინი ნელ-ნელა იცვლებოდა – უფრო მშვიდი გახდა და თითქოს იმედი გაუჩნდა ცხოვრებაში.
ბავშვი რომ დაიბადა – პატარა გოგონა სახელად ელენე – ნინის თვალებში პირველად დავინახე ის სინათლე, რაც ბავშვობაში ჰქონდა.
ერთ საღამოს ნინიმ მითხრა:
– დედა… მადლობა ყველაფრისთვის. რომ არა შენ… არ ვიცი რას ვიზამდი.
მე ჩავეხუტე და ჩუმად ვუთხარი:
– შენ ჩემი ყველაზე დიდი სიამაყე ხარ.
ახლა უკვე თბილისში ვართ დაბრუნებულები – მე, ნინი და პატარა ელენე ერთად ვცხოვრობთ ჩემს პატარა ბინაში საბურთალოზე. ცხოვრება რთულია – ნინის სამსახური ჯერ არ აქვს, მე პენსიაზე ვარ და ფულიც ცოტაა. მაგრამ ყოველ დილით როცა ელენეს სიცილს ვისმენთ, ყველაფერი ღირს.
ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ სწორედ ეს არის დედობის არსი? არა მხოლოდ შვილის გაჩენა, არამედ მისი გვერდით დგომა მაშინაც კი, როცა თავადაც გეშინია…
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? შეძლებდით შვილისთვის ყველაფერზე უარის თქმას მაშინაც კი, როცა თავადაც აღარ გაქვს ძალა?