ერთ დროს ვიყავი ყველასთვის ნათელი წერტილი, ახლა კი საკუთარ დაბადების დღეზე მარტო ვზივარ – როგორ დავკარგე მეგობრები და საკუთარი თავი

– ნინო, ხომ არ დაგავიწყდა, დღეს ჩემი დაბადების დღეა? – ჩუმად ჩავილაპარაკე ტელეფონში, მაგრამ პასუხი არ იყო. ეკრანზე მხოლოდ მწვანე წერტილი ანათებდა „ვოთსაფში“, რაც ნიშნავდა, რომ ნინო ონლაინ იყო, მაგრამ ჩემი შეტყობინება წაკითხული არ ჰქონდა. ან იქნებ წაიკითხა და უბრალოდ არ უპასუხა?

სწორედ ასე დაიწყო ჩემი 38-ე დაბადების დღე – სიჩუმით. წლების წინ ეს დღე განსაკუთრებული იყო. დილის ცხრა საათიდან ტელეფონი რეკავდა: „გილოცავ, ქეთი!“, „ბედნიერებას გისურვებ!“, „დღეს საღამოს სად ვიკრიბებით?“ – მეგობრების ხმები, ოჯახის წევრების სითბო, კოლეგების ხუმრობები. მაშინ მეგონა, რომ ეს არასდროს შეიცვლებოდა.

ახლა კი ვზივარ პატარა ბინაში ბერლინში, ფანჯრიდან ნაცრისფერი ცა ჩანს და მხოლოდ ყავის სუნი ავსებს ოთახს. დედამ დილით დამირეკა – მოკლედ მომიკითხა: „გილოცავ, დედიკო, ღმერთმა დაგლოცოს…“ მერე ჩუმად ამოიოხრა და დაამატა: „ნეტავ აქ იყო, ქეთი…“

დედას ხმა ყოველთვის მაფიქრებს – თითქოს მის სიტყვებში იმედგაცრუება და ბრაზიც ერთდროულადაა. თითქოს მე ვარ დამნაშავე იმაში, რომ საქართველოში აღარ ვარ. თითქოს ჩემი არჩევანი იყო ყველაფერი მივატოვო და აქ წამოვიდე.

მაგრამ ნუთუ სხვა გზა მქონდა? თბილისში ყველაფერი კარგად იყო – კარგი სამსახური ბანკში, მეგობრები, საღამოები ვერანდაზე ღვინოსთან ერთად, ხმაურიანი ოჯახი. მაგრამ მერე მამაჩემი ავად გახდა. ოპერაცია, წამლები, ვალები… ყველაფერი თავზე დამემხო. ბანკში ხელფასი აღარ მყოფნიდა, მეგობრები კი თანდათან შორდებოდნენ – ყველას თავისი პრობლემა ჰქონდა.

ერთ დღესაც ნინომ მითხრა: „ქეთი, შენ სულ პრობლემებზე ლაპარაკობ. აღარ ხარ ისეთი მხიარული, როგორიც ადრე იყავი.“ მაშინ პირველად ვიგრძენი, რომ მარტო ვიყავი. თითქოს ჩემი ტკივილი სხვებისთვის ზედმეტი ტვირთი გახდა.

მერე იყო ემიგრაციის გადაწყვეტილება – გერმანიაში წამოსვლა ძველი ნაცნობი ქალის დახმარებით. დედამ იტირა: „შენ რომ წახვალ, მე ვის მივხედო?“ მამამ ხმა არ ამოიღო – მხოლოდ თვალებში ვხედავდი იმედგაცრუებას.

ბერლინში ცხოვრება თავიდან თითქოს თავგადასავალი იყო. ახალი ქალაქი, ახალი ენა, ახალი ადამიანები. მაგრამ მალე მივხვდი – აქ ყველა თავის თავს უყურებს. ქართველები ერთმანეთს ეჭვის თვალით უყურებენ: „ვინ რამდენს გამოიმუშავებს? ვის რა ბედი აქვს?“

პირველ წელს კიდევ მირეკავდნენ მეგობრები – „როგორ ხარ? როდის ჩამოხვალ?“ მერე ეს ზარები იშვიათი გახდა. ნინო ერთხელ ჩამოვიდა იტალიიდან და დამირეკა: „ქეთი, მოდი სადმე შევხვდეთ.“ შევხვდით პატარა კაფეში – ისიც შეცვლილი იყო. საუბარი მხოლოდ ბავშვებზე და ქმარზე ჰქონდა. მე კი არაფერი მქონდა სათქმელი – ჩემი ამბები თითქოს არ აინტერესებდა.

ერთხელ დედამ მითხრა: „შენ აქ აღარავის ახსოვხარ.“ მაშინ გული მომიკვდა. ნუთუ მართლა ასეა? ნუთუ ადამიანები ასე მარტივად გვივიწყებენ?

სამსახურში გერმანელებთან ურთიერთობა რთული იყო – ყოველთვის თავაზიანები იყვნენ, მაგრამ გულწრფელი სითბო არასდროს უგრძვნია. საღამოობით სახლში მარტო ვბრუნდებოდი და ფანჯრიდან ვუყურებდი განათებულ ქუჩებს. მახსენდებოდა თბილისი – ჩემი ძველი ბინა საბურთალოზე, სადაც ყოველთვის ხმაური იყო.

ერთ დღეს მამამ დამირეკა: „ქეთი, დედაშენი ცუდადაა.“ მაშინვე ავიღე ბილეთი და თბილისში ჩავფრინდი. სახლში შესვლისას დედა საწოლში იწვა – გამხდარი და სევდიანი. გვერდით მამაჩემი იჯდა და ჩუმად ტიროდა.

– რატომ დაგვტოვე ასე? – მკითხა დედამ.
– მე ხომ თქვენთვის წავედი… – ვუპასუხე ჩუმად.
– ჩვენთვის რომ წახვედი, ჩვენც დაგვაკელი…

ეს სიტყვები დღემდე მახსოვს. თითქოს რაც უნდა გავაკეთო, მაინც ვერავის ვაკმაყოფილებ.

დაბრუნების შემდეგ ბერლინში უფრო მარტო ვიგრძენი თავი. მეგობრები უკვე აღარ მირეკავდნენ. ნინომ ერთხელ მომწერა დაბადების დღეზე: „გილოცავ! წარმატებებს გისურვებ.“ მხოლოდ ეს.

დღეს კი საერთოდ არავინ მომწერა. ტელეფონი დუმს. ფეისბუქზე რამდენიმე ფორმალური მილოცვაა – არც ერთი მათგანი გულწრფელი არ ჩანს.

მახსენდება ის დრო, როცა მე ვიყავი ის ადამიანი, ვინც ყველას ურეკავდა დაბადების დღეზე, აწყობდა სიურპრიზებს, აგროვებდა მეგობრებს ერთ მაგიდასთან. ახლა კი თითქოს დავკარგე ეს უნარი – ან უბრალოდ აღარავის სჭირდება ჩემი სითბო.

ერთხელ გერმანელმა კოლეგამ მკითხა:
– ქეთი, რატომ ხარ ასე ჩუმად ბოლო დროს?
– ალბათ იმიტომ, რომ აღარავინ მყავს ვისაც ველაპარაკო…

ის გაჩუმდა და მხარზე ხელი დამადო:
– ზოგჯერ მარტოობა ყველაზე დიდი გამოცდაა.

ხშირად ვფიქრობ: ნუთუ მე დავაშავე რამე? ნუთუ ადამიანები ასე მარტივად გვივიწყებენ ერთმანეთს? თუ უბრალოდ ცხოვრება ასე იცვლება და ჩვენც უნდა შევეგუოთ?

მამაჩემი გარდაიცვალა შარშან ზამთარში. ვერ ჩამოვედი – სამსახურში ვერ გამიშვეს. დედამ მხოლოდ მოკლე მესიჯი მომწერა: „მამაშენი წავიდა.“ მაშინ მივხვდი – ემიგრაციაში ყოფნა ნიშნავს ყველაფრის დაკარგვას: მეგობრებსაც, ოჯახსაც და საკუთარ თავსაც.

ახლა ვზივარ ამ პატარა ბერლინურ ბინაში და ვფიქრობ: ღირს თუ არა ეს ყველაფერი? ღირს თუ არა საკუთარი თავი დაკარგო იმისთვის, რომ სხვებს რაღაც მისცე?

მინდა დავბრუნდე თბილისში – მაგრამ ვიცი, იქაც აღარავინ მელოდება ისე როგორც ადრე. მეგობრები უკვე სხვაგან არიან, ოჯახი დაშლილია.

ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ მე ვარ პრობლემა? იქნებ ძალიან ბევრი მოვთხოვე ადამიანებს? ან იქნებ უბრალოდ ცხოვრება ასეთია – ყველა თავის გზაზე მიდის და ბოლოს მარტო რჩები?

დღეს ჩემი დაბადების დღეა და პირველად ცხოვრებაში არ ვიცი ვის დავურეკო ან ვისთან გავიზიარო ეს დღე.

ალბათ ყველაზე რთული ისაა, როცა საკუთარ დაბადების დღეზე აღარავინ გახსენებს.

თქვენ როგორ ფიქრობთ? ნუთუ მართლა ასე მარტივად გვივიწყებენ ადამიანები ერთმანეთს? თუ უბრალოდ დრო ყველაფერს ცვლის?