„შვილს და რძალს ბინა დავატოვებინე – მხოლოდ მაშინ მივხვდი, რამდენი წელი ვცხოვრობდი დანაშაულის გრძნობაში“

„გეყოფა, დედა! ხომ გითხარი, დროებით ვართ აქ! რას გვერჩი?“ – პავლეს ხმა ისევ მაღალ ტონალობაში გაისმა, როცა სამზარეულოში შევედი. თეკლა, მისი ცოლი, ჩუმად იჯდა მაგიდასთან, თვალები დაბლა დაეხარა და თითებს ნერვიულად ათამაშებდა.

იმ დღეს უკვე მესამედ ვცდილობდი მათთან საუბარს. ჩემი სახლი პატარა იყო – ორი ოთახი საბურთალოზე, სადაც მთელი ცხოვრება ვცხოვრობდი. პავლე და თეკლა სამი თვის წინ გადმოვიდნენ ჩემთან, როცა პავლემ სამსახური დაკარგა და ბინის ქირის გადახდა ვეღარ შეძლეს. თავიდან მითხრეს, „მხოლოდ ორ კვირას დავრჩებით, დედა, გეფიცები“. მაგრამ კვირები თვეებად იქცა.

ყოველ დილას ადრე ვდგებოდი, რომ მათთვის საუზმე გამემზადებინა. პავლე უმუშევრად იყო, თეკლა კი ონლაინ კურსებს გადიოდა – თითქოს რაღაცას სწავლობდა, მაგრამ რეალურად მთელი დღე ტელეფონში იყო ჩამძვრალი. მე კი, ჩემი პენსიით ვცდილობდი ყველაფერი მომეწყო ისე, რომ მათ არაფერი მოჰკლებოდათ. მაგრამ რაც დრო გადიოდა, მით უფრო ვგრძნობდი, როგორ ვიკარგებოდი საკუთარ სახლში.

ერთ დღესაც, როცა სამზარეულოში შევედი და ჩემი საყვარელი ჭიქა გატეხილი დამხვდა ნიჟარაში, ხმა ვერ გავიმეტე. უბრალოდ დავჯექი და ცრემლები წამომივიდა. თეკლა შემოვიდა და უხერხულად ჩაილაპარაკა: „ბოდიში, შემთხვევით გამივარდა…“

მაშინ პირველად ვიგრძენი, რომ რაღაც უნდა შემეცვალა. მაგრამ ისევ დავდუმდი. ბავშვობიდან მასწავლიდნენ – დედა უნდა ითმენდეს, დედა უნდა იყოს ძლიერი. მე კი სულ უფრო მეტად ვგრძნობდი თავს ზედმეტად საკუთარ სახლში.

ერთ საღამოს პავლე გვიან დაბრუნდა – მეგობრებთან ერთად იყო გასული. კარი ხმაურით გააღო და ისე შემოვიდა, თითქოს ეს მისი ბინა იყო. „დედა, საჭმელი არ გაქვს? რა ხდება?“ – მკითხა უკმაყოფილოდ. იმ წამს რაღაც ჩამწყდა.

„პავლე, ხომ იცი, რომ ჩემი პენსია ძლივს გვყოფნის… იქნებ ცოტა დაგვეხმაროთ? იქნებ რამე იშოვო?“ – ვუთხარი ჩუმად.

„რა გინდა, დედა? ხომ იცი, რომ ვცდილობ! სულ შენს ბრალზე უნდა ვიყო? ბავშვობაში რომ მკაცრი იყავი და სულ მაკონტროლებდი, ეგეც შენი ბრალია! ახლა მაინც დამასვენე!“

თეკლა ჩუმად იჯდა და თვალს მარიდებდა. იმ ღამით ვერ დავიძინე. მთელი ცხოვრება მეგონა, რომ ჩემი სიმკაცრე შვილს გააძლიერებდა. მაგრამ ახლა ვხედავდი – ის მხოლოდ ბრაზს და წყენას ატარებდა ჩემში.

მეორე დილით პავლე და თეკლა ისევ სამზარეულოში ისხდნენ. მე ჩაის ვამზადებდი და უცებ ხმამაღლა ვთქვი:

„ბავშვებო, ასე აღარ შეიძლება. მე აღარ შემიძლია ასე ცხოვრება. თქვენ უნდა მოძებნოთ სხვა გზა.“

პავლემ გაოცებულმა შემომხედა: „რას ამბობ? დედა, ხომ იცი, რომ ახლა ვერ წავალთ! სად უნდა წავიდეთ?“

თეკლამ ცრემლები ვერ შეიკავა: „ბოდიში, მართლა არ გვინდოდა ასე გამოსულიყო…“

მაგრამ მე აღარ შემეძლო დათმობა. წლები გავატარე დანაშაულის გრძნობაში – თითქოს ყველაფერი ჩემი ბრალი იყო: პავლეს პრობლემები სკოლაში, მისი სირთულეები მეგობრებთან, ჩემი სიმკაცრე და ზედმეტი მოთხოვნები. ყოველთვის მეგონა, რომ თუ ყველაფერს ავიტანდი და ყველაფერს შევურიგდებოდი, ოდესმე მადლობას მეტყოდნენ ან მაინც დამაფასებდნენ.

მაგრამ ახლა ვხედავდი – ჩემი დათმობა მხოლოდ ახალ მოთხოვნებს აჩენდა. ჩემი სიყვარული მსხვერპლად იქცა.

ორი კვირის შემდეგ პავლე და თეკლა წავიდნენ – მეგობართან გადავიდნენ დროებით. იმ დღეს ბინა უცნაურად ცარიელი იყო. თავიდან მეგონა, რომ ამით ყველაფერს დავკარგავდი – შვილს დავკარგავდი. მაგრამ რამდენიმე დღეში პირველად ამოვისუნთქე თავისუფლად.

მერე დაიწყო ზარები – ნათესავები მირეკავდნენ: „როგორ შეგეძლო? დედა ხარ თუ არა? შვილს ქუჩაში აგდებ?“ ზოგი მლანძღავდა, ზოგი მემუდარებოდა.

მაგრამ მე პირველად საკუთარ თავს ვუსმენდი.

ერთ დღეს პავლემ დამირეკა:

– დედა…
– გისმენ.
– არ ვიცი… ალბათ მართალი იყავი. მაპატიე…
– მეც მაპატიე, შვილო. მეც ბევრი რამ არ ვიცოდი.

ახლა ხშირად ვფიქრობ იმ წლებზე, როცა დანაშაულის გრძნობაში ვცხოვრობდი – საკუთარი თავის წინაშე ვალდებული ვიყავი ყველაფრისთვის მეპასუხა. მაგრამ სინამდვილეში არც ერთი დედა არ არის იდეალური. არც ერთი შვილი არ არის სრულყოფილი.

ახლა ჩემს სახლში სიმშვიდეა. ხანდახან მარტოობა მტკივნეულია, მაგრამ ვიცი – ეს ჩემი არჩევანია.

ხანდახან ვფიქრობ: ნუთუ სიყვარული მხოლოდ მსხვერპლზე დგას? იქნებ დროა ვისწავლოთ ერთმანეთის პატივისცემა ისე, რომ საკუთარი თავიც არ დავკარგოთ?

თქვენ რას ფიქრობთ – სად გადის ზღვარი სიყვარულსა და თვითდაკარგვას შორის?