სამი წელი მარტოობის შემდეგ: როცა იდეალური მამაკაცი აღმოჩნდება მხოლოდ სარკეში ანარეკლად

„ნინო, კიდევ ერთხელ გეკითხები: დარწმუნებული ხარ, რომ გინდა ეს ყველაფერი თავიდან დაიწყო?“ – დედაჩემის ხმა ტელეფონში ისეთი მკაცრი იყო, როგორც ბავშვობაში, როცა სკოლიდან დაგვიანებულს მელოდა. სამზარეულოში ვიჯექი, ფანჯრიდან ბერლინის ცივ ქუჩას ვუყურებდი და თითებს ნერვიულად ვათამაშებდი ჭიქაზე.

სამი წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც ჩემი ცხოვრება თავდაყირა დადგა. ბავშვები დიდი ხანია საქართველოდან წავიდნენ – ლევანი ამერიკაში სწავლობს, ნატა კი ლონდონში მუშაობს. ჩემი ყოფილი ქმარი, გია, უკვე წლებია სხვა ქალთან ცხოვრობს თბილისში. თავიდან მეგონა, რომ მარტოობა მომკლავდა – დილით ყავას მხოლოდ ჩემთვის ვამზადებდი, საღამოს კი სამზარეულოს მაგიდასთან ჩუმად ვჭამდი სადილს და ტელევიზორის ხმას ვუწევდი, რომ სიჩუმე არ შემშლოდა.

მაგრამ მერე მივეჩვიე. მივეჩვიე საკუთარ თავს, ჩემს ფიქრებს, ჩემს ჩვევებს. ბერლინში ემიგრანტობის წლები არ იყო მარტივი – უცხო ენა, უცხო ხალხი, მუდმივი შიში სამსახურის დაკარგვისა და მარტოობის. მაგრამ ნელ-ნელა დავიწყე საკუთარი თავის პატივისცემა. ვისწავლე მარტო ყოფნა ისე, რომ თავი უბედურად არ მეგრძნო.

და სწორედ მაშინ, როცა მეგონა, რომ აღარაფერი შეიცვლებოდა, გამოჩნდა ის – ირაკლი. ქართველი ემიგრანტი, რომელიც ბერლინში სულ ახლახან ჩამოვიდა. პირველად ქართულ ეკლესიაში შევხვდით – მაღალი, მშვიდი, თბილი ღიმილით. საუბარი მარტივად წავიდა: „ნინო, თქვენც აქ ცხოვრობთ? მეც სულ ახლახან ჩამოვედი…“

თავიდან თითქოს ყველაფერი ზღაპრულად მიდიოდა. ირაკლი ყურადღებიანი იყო – ყოველ საღამოს მწერდა, მირეკავდა, მეპატიჟებოდა კაფეში. ერთხელ სახლში დამხვდა პატარა ყვავილების თაიგულით და ქართულად მომიმზადა ჩაისთან ერთად ხაჭაპური. თითქოს ყველაფერი ის იყო, რაც წლების განმავლობაში მაკლდა – სითბო, ყურადღება, თანადგომა.

მაგრამ რაღაც მაინც მაწუხებდა. ერთ საღამოს, როცა ირაკლი ჩემთან დარჩა და მე სამზარეულოში ვახშამს ვამზადებდი, მოულოდნელად მკითხა:

– ნინო, შენ ხომ იცი, რომ მე შენთან სერიოზული გეგმები მაქვს? იქნებ ერთად ვიცხოვროთ? მე მარტო ვარ აქ… შენც…

მისმა სიტყვებმა უცნაურად შემაშინა. თითქოს რაღაც მძიმე ჩამომაწვა გულზე. გავიფიქრე: „ნუთუ ისევ თავიდან უნდა დავიწყო ყველაფერი? ისევ უნდა მივიღო სხვისი ჩვევები, სხვისი პრობლემები?“

მეორე დღეს დედაჩემს დავურეკე თბილისში და ყველაფერი მოვუყევი. მან კი მკაცრად მითხრა:

– ნინო, შენ ხომ იცი, რამდენი ტკივილი გადაიტანე? იქნებ ჯერ საკუთარ თავს მოუსმინო? იქნებ ჯერ შენს თავს ჰკითხო – მართლა გინდა ეს ყველაფერი?

ამ სიტყვებმა მთელი დღე არ მომცა მოსვენება. ირაკლისთან შეხვედრაზე დავაგვიანე – ის უკვე კაფეში მელოდა.

– ხომ კარგად ხარ? – მკითხა შეშფოთებულმა.
– ირაკლი… არ ვიცი… მგონია, რომ ძალიან სწრაფად მიდის ყველაფერი… მე ხომ წლები მარტო ვიყავი… ახლა უცებ ყველაფერი შეიცვალა…
– ნინო, მე შენს გვერდით მინდა ყოფნა! ხომ იცი, როგორი ძნელია აქ მარტო ცხოვრება…

მის თვალებში იმედგაცრუება დავინახე. მაგრამ საკუთარ თავთან გულწრფელი უნდა ვყოფილიყავი.

– ირაკლი… იქნებ ცოტა დრო გვჭირდება? იქნებ ჯერ უბრალოდ ვიყოთ ერთად ისე, როგორც ვართ…

მას შემდეგ ურთიერთობა შეიცვალა. ირაკლი უფრო იშვიათად მწერდა. ერთხელაც სრულიად გაქრა – არც ზარი, არც შეტყობინება. თავიდან გული მეტკინა – ისევ მარტო დავრჩი.

მაგრამ მერე მივხვდი: ეს მარტოობა აღარ იყო ისეთი მძიმე და ცივი, როგორც ადრე. ახლა უკვე ვიცოდი საკუთარი თავის ფასი. ვიცოდი, რომ ბედნიერება მხოლოდ სხვა ადამიანზე არ უნდა იყოს დამოკიდებული.

ერთ საღამოს ლევანმა დამირეკა ამერიკიდან:
– დედა, როგორ ხარ? ხომ არ გიჭირს?
– არა, შვილო… ახლა პირველად ცხოვრებაში მართლა კარგად ვარ.

მაშინ მივხვდი: წლების განმავლობაში ვიბრძოდი სიყვარულისთვის, რომელიც არ არსებობდა; ვცდილობდი ოჯახი შემენარჩუნებინა მხოლოდ იმიტომ, რომ ასე იყო მიღებული საქართველოში; მერე კი მარტოობას შევეგუე და საკუთარ თავში სიმშვიდე ვიპოვე.

ახლა ვიცი: შეიძლება ცხოვრება დაგტეხოს თავზე ყველაფერი – განქორწინება, ემიგრაცია, შვილების წასვლა… მაგრამ თუ საკუთარ თავს პატივს სცემ და საკუთარ ბედნიერებას სხვაზე არ ააგებ – მაშინ ყველაზე ძლიერი ხარ.

ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ ირაკლისთან ერთადაც შეიძლებოდა ბედნიერება? იქნებ ზედმეტად ფრთხილი ვიყავი? მაგრამ მერე ისევ საკუთარ თავს ვუსმენ და ვხვდები – ახლა პირველად ცხოვრებაში მართლა მშვიდად ვარ.

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? ღირს თუ არა ბედნიერების ძიება ნებისმიერ ფასად თუ ჯობია ჯერ საკუთარ თავში იპოვო სიმშვიდე?