ოცწლიანი ქორწინების შემდეგ ქმარმა მიმატოვა — მაგრამ ყველაზე მოულოდნელი იყო ის, ვინც პირველმა მომაკითხა

„მივდივარ, ნინო. სხვა შემიყვარდა.“

ეს სიტყვები ჯერ კიდევ ყურებში ჩამესმის, თითქოს გუშინ მითხრა და არა სამი თვის წინ. მაშინ, საღამოს რვა საათი იყო, სამზარეულოში ვახშამს ვამზადებდი. სანდრო, ჩვენი ოცდაორი წლის შვილი, თავის ოთახში იყო, მუსიკას უსმენდა. ივანე — ჩემი ქმარი, რომელიც ოცი წელი მეგონა, რომ ჩემი ცხოვრების მთავარი საყრდენი იყო — მოულოდნელად შემოვიდა და ეს ორი სიტყვა მითხრა. არც კი დამჯდარა. უბრალოდ იდგა კარის ჩარჩოზე მიყრდნობილი და თვალებში მიყურებდა.

„სხვა შემიყვარდა.“

არც ერთი ცრემლი არ ჩამომივიდა მაშინვე. თითქოს სხეული გამეყინა. მხოლოდ ერთი კითხვა მქონდა: „ვინ?“

„თამუნა… ჩემი კოლეგაა ოფისიდან.“

თამუნა. ოცდათხუთმეტი წლის, ლამაზი, ენერგიული ქალი. ერთხელ ვნახე ოფისის წვეულებაზე. მაშინაც რაღაც უცნაური მზერა ჰქონდა ივანეს მისკენ, მაგრამ ყურადღება არ მიმიქცევია — ვის არ უყურებს ქმარი სხვას? მეგონა, რომ ჩვენი ოჯახი ამაზე ძლიერი იყო.

მთელი ღამე დივანზე ვიჯექი. სანდროს არაფერი უთქვამს — ალბათ გაიგო, მაგრამ თავისთვის დატოვა. დილით ივანემ ჩანთა აიღო და წავიდა. კარის დახურვის ხმა დღემდე მესმის.

პირველი დღეები თითქოს სიზმარში ვიყავი. სამსახურში ვერ დავდიოდი, საჭმელს ვერ ვჭამდი. დედაჩემი რეკავდა ყოველდღე: „ნინო, შვილო, მოდი ჩემთან, მარტო ნუ იქნები.“ მაგრამ არ მინდოდა არავისთან ლაპარაკი.

ერთ საღამოს კარზე ზარი იყო. მეგონა, დედაჩემი იქნებოდა ან სანდრო დაბრუნდებოდა მეგობრებთან ერთად. კარი გავაღე და იქ იდგა… ლევანი — ჩემი ყოფილი შეყვარებული უნივერსიტეტიდან. ოცდახუთი წელი არ მენახა.

„გამარჯობა, ნინო… ვიცი, რომ ახლა რთულად ხარ… უბრალოდ მინდოდა გცოდნოდა, რომ აქ ვარ.“

გავშრი. როგორ გაიგო? რატომ მოვიდა ახლა? ლევანი საფრანგეთში ცხოვრობდა წლებია — ასე მეგონა მაინც. აღმოჩნდა, რომ ორი კვირის წინ დაბრუნდა თბილისში დედის ავადმყოფობის გამო და შემთხვევით გაიგო ჩემი ამბავი საერთო მეგობრისგან.

„შიგნით შემოდი,“ ძლივს ვთქვი.

სამზარეულოში დავსხედით. ლევანი ჩუმად მიყურებდა, მერე ხელი ჩამკიდა:

„ნინო, გახსოვს უნივერსიტეტში რომ გეუბნებოდი — შენ ყველაზე ძლიერი ხარ? ახლაც ასე მგონია.“

მაშინ პირველად ავტირდი. მთელი სხეული მიკანკალებდა.

„არ ვარ ძლიერი… აღარაფერი შემიძლია… ყველაფერი დამენგრა.“

ლევანმა ჩაიცინა:

„ყველაფერი თავიდან იწყება ხოლმე…“

იმ ღამით პირველად ვიგრძენი, რომ მარტო არ ვიყავი. ლევანი ყოველდღე მირეკავდა ან მწერდა. ერთხელაც დამპატიჟა — „მოდი, ბოტანიკურ ბაღში გავისეირნოთ.“

ბოტანიკურ ბაღში სეირნობისას პირველად დავინახე თბილისი სხვანაირად — თითქოს ქალაქიც კი სხვანაირად სუნთქავდა ჩემთვის. ლევანი მიყვებოდა საფრანგეთში ცხოვრების ამბებს, მე კი ვუყვებოდი ჩემს ყოველდღიურობას — როგორ ვცდილობდი სანდროსთან ურთიერთობის შენარჩუნებას, როგორ ვცდილობდი სამსახურში დაბრუნებას.

ერთ დღეს სანდრომ მითხრა:

„დედა, მამას უნდა შევხვდე… არ მინდა შუაში ვიყო.“

ვიგრძენი, როგორ მტკიოდა ეს სიტყვები. მაგრამ მივხვდი — სანდროსაც თავისი ტკივილი ჰქონდა.

ივანე კვირაში ერთხელ რეკავდა: „ნინო, საბანკო საქმეები უნდა გავნაწილოთ…“ ან „სანდროს უნივერსიტეტში გადასახადი უნდა გადავიხადოთ.“ ყველაფერი ისე ოფიციალურად გახდა ჩვენს შორის, თითქოს უცხოები ვიყავით.

ერთ დღეს დედაჩემმა დამირეკა:

„ნინო, შენს დას უნდა დაელაპარაკო — ქმარი ღალატობს და ვერ ბედავს შენთან თქმას.“

ჩემი და — თათია — ჩემზე ოთხი წლით უმცროსია. სულ ეჭვიანობდა ჩემზე ბავშვობაში: „შენ ყველაფერი გამოგდის! შენს ქმარს უყვარხარ!“ ახლა კი აღმოჩნდა, რომ მის ოჯახშიც იგივე ხდებოდა.

თათიამ დამირეკა ღამით:

„ნინო, როგორ გაუძელი? მე ვერ ვძლებ…“

ვუთხარი: „არ ვიცი… ალბათ იმიტომ, რომ სხვა გზა არ მქონდა.“

ერთ დღეს ლევანმა მითხრა:

„ნინო, საფრანგეთში ბრუნდები?“

„არა… აქ უნდა დავრჩე სანდროსთვის.“

ლევანმა თავი დახარა:

„შენთვის რა გინდა?“

ეს კითხვა მთელი ღამე თავში მიტრიალებდა: მე რა მინდა? მთელი ცხოვრება სხვებისთვის ვიცხოვრე — ივანესთვის, სანდროსთვის, დედაჩემისთვის… ახლა კი პირველად საკუთარ თავზე უნდა მეფიქრა.

სამსახურში დაბრუნება რთული იყო. კოლეგები ჩუმად მიყურებდნენ — ზოგი თანაგრძნობით, ზოგი ცნობისმოყვარეობით. უფროსმა მითხრა:

„ნინო, თუ გინდა ცოტა დაისვენე.“

მაგრამ ვიცოდი — თუ სახლში დავრჩებოდი, გავგიჟდებოდი.

ერთ დღეს ქუჩაში თამუნას შევხვდი — იმ ქალს, ვის გამოც ივანემ მიმატოვა. თვალებში შემომხედა და ჩუმად მითხრა:

„მაპატიე…“

არაფერი მითქვამს. უბრალოდ გავუღიმე და გზა გავაგრძელე.

ლევანი ისევ მოდიოდა ჩემთან სტუმრად. ერთხელაც მითხრა:

„ნინო, გინდა ერთად სადმე წავიდეთ? უბრალოდ მეგობრებად.“

დავთანხმდი.

ერთ საღამოს სანდრომ მკითხა:

„დედა, შენ ბედნიერი ხარ?“

ვუპასუხე: „ჯერ არა… მაგრამ მგონია, რომ ოდესმე ისევ ვიქნები.“

ლევანი მალე საფრანგეთში დაბრუნდა. დამემშვიდობა და მითხრა:

„თუ ოდესმე მოგინდება ახალი ცხოვრება — იცოდე, შეგიძლია დაიწყო.“

ახლა უკვე სამი თვე გავიდა მას შემდეგ, რაც ივანემ მიმატოვა. ჯერ კიდევ მიჭირს ძილი ღამით; ჯერ კიდევ მტკივა გულში რაღაც ადგილი. მაგრამ ვიცი — ცხოვრება გრძელდება.

ხანდახან ვფიქრობ: ნუთუ შეიძლებოდა ყველაფერი სხვანაირად ყოფილიყო? ნუთუ შეიძლებოდა ივანესთან საუბარი უფრო ადრე დაგვეწყო? ან მე უფრო მეტად მეფიქრა საკუთარ თავზე?

ახლა მხოლოდ ერთი კითხვა მაქვს: რამდენად ხშირად ვივიწყებთ საკუთარ თავს სხვებისთვის? და ღირს კი ეს მსხვერპლი იმ ტკივილად, რაც ბოლოს გვრჩება?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?