მარტოობის შემდეგი სიყვარული: როცა ახალი ოჯახი ძველ ტკივილებს აღვიძებს
— ნანა დეიდა, თქვენ აქ აღარ უნდა იყოთ! — მითხრა მკაცრად თეკლამ, ლევანის უფროსმა ქალიშვილმა, როცა პირველად შევედი მათ სახლში. მისი ხმა ისეთი ცივი იყო, თითქოს ჩემი არსებობა უკვე დანაშაული იყო. იმ წამს მივხვდი, რომ ჩემი მარტოობის წლები შეიძლება ისევ დაბრუნებულიყო.
ცხოვრება საფრანგეთში მარტოსულობისთვის იყო განწირული. ქმრის გარდაცვალების შემდეგ წლები ისე გავიდა, თითქოს ფერიც კი დაეკარგა ყველაფერს. დილით სამსახურში გავრბოდი, საღამოს ბაღში ვმუშაობდი, მაგრამ ღამეები… ღამეები ყოველთვის ცარიელი იყო. შვილები თავიანთ ცხოვრებას მიჰყვებოდნენ: გიორგი გერმანიაში ცხოვრობდა, ნინი კი პარიზში, მაგრამ იშვიათად მირეკავდა. მე კი საკუთარ თავს ვაჯერებდი, რომ მარტოობა ჩემი არჩევანი იყო.
ლევანი შემთხვევით გავიცანი — ქართულ ეკლესიაში, პარიზის გარეუბანში. მისი თბილი ღიმილი და ყურადღება უცნაურად მესიამოვნა. თითქოს ისევ დავიწყე სუნთქვა. რამდენიმე თვეში ჩვენი ურთიერთობა სერიოზულ ფაზაში გადავიდა. მეგონა, რომ ბედნიერება ისევ შემეძლო.
მაგრამ ყველაფერი შეიცვალა იმ დღეს, როცა ლევანმა მითხრა:
— მინდა ჩემი შვილები გაგაცნო. მათთვის ძნელი იქნება, მაგრამ შენ ხომ იცი, როგორ მიყვარხარ.
ვიცოდი, რომ ლევანს ორი შვილი ჰყავდა — თეკლა და საბა. მათი დედა წლებია საფრანგეთში აღარ ცხოვრობდა. ბავშვები მამასთან იზრდებოდნენ და ერთმანეთზე იყვნენ მიჯაჭვულები. შეხვედრის დღეს გულში რაღაც მიჭერდა, მაგრამ ვცდილობდი არ შემემჩნია.
თეკლა მაშინვე აგრესიული იყო:
— მამა, ეს ქალი რატომ მოიყვანე? დედას ვერავინ შეგიცვლის!
საბა ჩუმად იდგა კუთხეში და თვალს მარიდებდა.
ლევანმა უხერხულად ჩაილაპარაკა:
— თეკლა, ნანა ჩემი მეგობარია. მინდა, რომ გაიცნო.
თეკლამ ირონიულად გამიღიმა:
— მეგობარი? ასე მალე?
იმ საღამოს სახლში ტირილით დავბრუნდი. საკუთარ თავს ვეკითხებოდი: რა უფლება მაქვს, სხვის ოჯახში შევიჭრა? იქნებ მართლა არ უნდა დამეწყო ეს ყველაფერი?
მომდევნო კვირებში ლევანი ცდილობდა ყველაფერი დაერეგულირებინა. მირეკავდა, მპატიჟებდა სადილზე, მაგრამ ბავშვები ყოველთვის ცივი იყვნენ. ერთხელ საბამ მითხრა:
— მამას ნუ ართმევ.
ეს სიტყვები გულში ჩამრჩა. მთელი ღამე ვერ დავიძინე. საკუთარ შვილებსაც ხომ ასე ვაკლდი? იქნებ მეც დავაშავე რამე? იქნებ ჩემი მარტოობა ჩემი ბრალიც იყო?
ერთ დღეს ნინიმ დამირეკა:
— დედა, შენ ბედნიერებას იმსახურებ! ნუ მისცემ უფლებას ვიღაც ბავშვებს ცხოვრება დაგინგრიონ.
მაგრამ როგორ უნდა ავუხსნა თეკლას და საბას, რომ მათი დედის ადგილი არ მინდა? რომ უბრალოდ ლევანის გვერდით ყოფნა მინდა?
ერთ დღეს ლევანმა მითხრა:
— ნანა, მოდი ერთად ვიცხოვროთ. ბავშვები შეეჩვევიან.
გავრისკე. გადავედი ლევანთან. პირველი კვირები ჯოჯოხეთი იყო: თეკლა ხმამაღლა კეტავდა კარს ჩემს ოთახში, საბა საჭმელს არ ჭამდა ჩემს მომზადებულს. ლევანი ცდილობდა მშვიდად ყოფილიყო, მაგრამ ვხედავდი მის დაძაბულობას.
ერთ საღამოს თეკლამ ყვირილით შემომიტია:
— თქვენ დედაჩემს ვერასდროს ჩაანაცვლებთ! მამასაც წაგართმევთ!
მივხვდი, რომ ეს ბრძოლა მხოლოდ ჩემზე აღარ იყო — ეს იყო ბრძოლა სიყვარულისთვის და საკუთარი თავისთვის.
ერთ დღეს გიორგიმ დამირეკა გერმანიიდან:
— დედა, შენ ყოველთვის სხვებზე ფიქრობდი. ახლა საკუთარ თავზე იფიქრე.
მაგრამ როგორ უნდა იფიქრო საკუთარ თავზე, როცა სხვისი ტკივილი ასე ახლოსაა?
ერთ საღამოს ლევანმა მითხრა:
— ნანა, იქნებ დროებით წავიდე ბავშვებთან ერთად? იქნებ ასე უკეთესია?
გული ჩამწყდა. ისევ მარტო დავრჩი ბინაში. ბაღში გავედი და ცრემლები წამომივიდა. ისევ მარტო ვიყავი — ამჯერად ორჯერ უფრო მძაფრად.
რამდენიმე დღეში თეკლამ მომწერა მესენჯერში:
— ბოდიში გუშინდელისთვის… უბრალოდ ძალიან მიჭირს.
პასუხი ვერ მივწერე. არ ვიცოდი რა მეთქვა.
ახლა აქ ვზივარ და ვფიქრობ: ღირს თუ არა ბრძოლა სიყვარულისთვის მაშინაც კი, როცა ეს სხვებს ტკივილს აყენებს? ან იქნებ სიყვარული მხოლოდ მაშინ არის ნამდვილი, როცა ორივე მხარე მზადაა მსხვერპლისთვის?
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? შეიძლება კიდევ ერთხელ ბედნიერება ვცადო თუ ისევ მარტოობისთვის ვარ განწირული?