„შვილს მთელი ცხოვრება დავუთმე, მაგრამ როცა წარმატებას მიაღწია, დედა დაავიწყდა…“ – ჩემი ისტორია, რომელიც ბრუნვად იქცა

„დედა, გთხოვ, ნუ დამირეკავ ასე ხშირად! ძალიან ბევრი საქმე მაქვს, ვერ ვპასუხობ…“ – ეს სიტყვები დღემდე ყურში ჩამესმის. თითქოს გული გამიჩერდა იმ წამს. ტელეფონი ხელში მეჭირა, ეკრანზე ჩემი შვილის სახელი ანათებდა, მაგრამ მის ხმაში სითბოს ნაცვლად სიბრაზე იგრძნობოდა.

მე ვარ ნანა, 62 წლის ქალი პატარა ქალაქიდან – ზუგდიდიდან. მთელი ცხოვრება შრომაში გავატარე: ჯერ ტექსტილის საწყობში ვმუშაობდი, მერე საკვების შეფუთვაზე გადავედი. ზამთარში ხელები სულ დახეთქილი მქონდა ქიმიისგან, ზაფხულში კი ოფლით გაჟღენთილი პერანგი მაცვდა. არცერთხელ არ მიფიქრია, რომ ეს ცხოვრება უსამართლოა – პირიქით, მადლობელი ვიყავი უფლის, რომ შვილი მყავდა.

გიორგი ჩემი ერთადერთი შვილია. მისი მამა მაშინ დაგვტოვა, როცა გიორგი ექვსი წლის იყო. მას შემდეგ მარტო ვზრდიდი. არასდროს მენანებოდა არც ღამეების თენება, არც საკუთარი ჯანმრთელობის გაფუჭება – მთავარია გიორგის არაფერი მოჰკლებოდა. სკოლაში რომ წავიდა, ახალი ჩანთა უყიდე – მაშინ ჩემთვის ეს ფუფუნება იყო. უნივერსიტეტში რომ ჩააბარა თბილისში, მთელი ჩემი დანაზოგი გავატანე – „შენ უნდა ისწავლო, რომ ჩემზე უკეთ იცხოვრო“, ვეუბნებოდი.

გიორგი ჭკვიანი ბიჭი იყო. სწავლობდა კარგად, თან მუშაობდა კიდეც. მე კი ყოველ თვე ვაგზავნიდი ფულს – ზოგჯერ სესხსაც ვიღებდი, ოღონდ არაფერი მოჰკლებოდა. მახსოვს, ერთხელ ზამთარში გათბობა გაგვიფუჭდა სახლში და ორი კვირა ცივ ოთახში მეძინა – იმ ფულით გიორგისთვის წიგნები ვიყიდე.

წლები გავიდა. გიორგი უნივერსიტეტი დაამთავრა და გერმანიაში წავიდა სწავლის გასაგრძელებლად. თავიდან ხშირად მირეკავდა – „დედიკო, როგორ ხარ? რამე ხომ არ გჭირდება?“ მე კი ყოველთვის ვპასუხობდი: „მე კარგად ვარ, შენ იყავი ბედნიერი.“

ერთ დღეს დამირეკა: „დედა, ბინა უნდა ვიქირავო და ფული არ მყოფნის…“ მაშინ უკვე პენსიაზე ვიყავი და დანაზოგი აღარ მქონდა. მაგრამ ოქროს ბეჭედი გავყიდე – დედაჩემის ნაჩუქარი იყო – და ფული გავუგზავნე. „მთავარია შენ იყო კარგად“, ისევ იგივე სიტყვები.

გიორგიმ გერმანიაში წარმატებას მიაღწია – კარგი სამსახური იშოვა, ოჯახიც შექმნა. თავიდან მეუღლესთან ერთად ხშირად მირეკავდა ვიდეოზარით: „დედიკო, ნახე შენი პატარა შვილიშვილი!“ მე სიხარულით ვუყურებდი ეკრანს და ცრემლებს ვერ ვიკავებდი.

მაგრამ მერე რაღაც შეიცვალა. ზარები იშვიათი გახდა. როცა ვურეკავდი, ხშირად არ პასუხობდა ან მოკლედ მპასუხობდა: „დედა, ძალიან დაკავებული ვარ…“ ერთხელაც პირდაპირ მითხრა: „ნუ მირეკავ ასე ხშირად.“

მეგობრები მეუბნებოდნენ: „ნანა, შვილს თავი დაანებე, თავისი ცხოვრება აქვს.“ მაგრამ როგორ დავანებო? მთელი ცხოვრება მას მივუძღვენი! ჩემი ახალგაზრდობა, ჯანმრთელობა, ოცნებები – ყველაფერი გიორგის ბედნიერებისთვის დავთმე.

ერთ დღეს ავად გავხდი – ზურგი ისე ამტკივდა, საწოლიდან ვერ ავდექი. მეზობელმა ექიმთან წამიყვანა. ექიმმა მკითხა: „შვილს დაურეკეთ?“ თავი დავუქნიე – სინამდვილეში კი გიორგისთვის არ მითქვამს. ვიცოდი, რომ არ ეცლებოდა.

ზაფხულში გიორგის ოჯახი საქართველოში ჩამოვიდა დასასვენებლად. ერთი კვირით ბათუმში იყვნენ – მე კი მხოლოდ ერთი დღე დამითმეს მოსანახულებლად. პატარა ნიკოლოზი პირველად ვნახე ცოცხლად – ჩემს კალთაში ჩაჯდა და უცნაურად მიყურებდა: „ბებია რატომ გაქვს ასეთი უხეში ხელები?“

გიორგიმ უხერხულად გაიღიმა: „ბებია ბევრს მუშაობდა.“

იმ ღამით ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი: ნუთუ ასე უნდა დამთავრდეს ყველაფერი? ნუთუ დედის სიყვარული მხოლოდ მაშინ ფასობს, როცა შვილი პატარაა?

შემოდგომაზე სამსახურში დამირეკეს – ჩემი ყოფილი უფროსი იყო: „ნანა დეიდა, ახალი საწყობი გავხსენით თბილისში და გამოცდილი თანამშრომელი გვჭირდება. წამოხვალ?“ ცოტა ხანს დავფიქრდი და დავთანხმდი – ზუგდიდიდან თბილისში გადმოვედი.

თბილისში ცხოვრება მარტივი არ იყო – პატარა ბინაში ვცხოვრობდი საერთო სართულზე. საღამოობით მარტო ვიჯექი ფანჯარასთან და გიორგის ფოტოებს ვუყურებდი ტელეფონში.

ერთ საღამოს მოულოდნელად ზარი გაისმა კარზე. კარი გავაღე და ზღურბლზე გიორგი იდგა – თვალებში ცრემლები ჰქონდა.

– დედა… მაპატიე…

– რა მოხდა? – ძლივს ამოვილუღლუღე.

– ყველაფერი თავზე დამემხო… სამსახური დავკარგე… ნინო წავიდა ბავშვთან ერთად… არავინ დამრჩა…

გიორგი ჩემს წინ ჩაიმუხლა და ტირილი დაიწყო.

– შენთან მინდა ყოფნა… ისევ მინდა დედაჩემი გვერდით მყავდეს…

გული ამიჩქარდა – თითქოს წლები უკან დავბრუნდი და ისევ ის პატარა ბიჭი იყო ჩემი შვილი.

– მოდი, შვილო… მოდი…

იმ ღამით პირველად ვიგრძენი თავი საჭირო ადამიანად ბოლო ათწლეულის განმავლობაში. მეორე დღეს გიორგიმ სამსახური დაიწყო იმავე საწყობში, სადაც მე ვმუშაობდი. თავიდან უჭირდა – მძიმე იყო მისთვის ხელებით მუშაობა ოფისის შემდეგ.

ერთ დღეს შესვენებაზე გვერდით მომიჯდა:

– დედა… შენ როგორ შეძლე ამდენი წელი ასე მუშაობა?

– როცა გიყვარს ადამიანი, ყველაფერს შეძლებ.

გიორგიმ ხელი ჩამჭიდა.

– მაპატიე… ვერ ვხედავდი შენს ტკივილს… მხოლოდ საკუთარ თავს ვუყურებდი.

– მთავარია ახლა ხარ აქ…

ცხოვრებამ ბრუნვად შემომიტრიალა ყველაფერი – ისევ ერთად ვართ, ისევ ერთმანეთის იმედი გვაქვს.

ხანდახან ვფიქრობ: ღირს თუ არა ასეთი მსხვერპლი სიყვარულისთვის? იქნებ სხვანაირადაც შეიძლებოდა? მაგრამ როცა გიორგის სახეს ვუყურებ და მის თვალებში სინანულს ვხედავ, მგონია რომ პასუხი მაინც სიყვარულშია…

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? ღირს თუ არა საკუთარი თავი შვილისთვის ბოლომდე დათმო?