„ბებო, შენს გამო მრცხვენია“ – ჩემი ცხოვრების ყველაზე მტკივნეული სიტყვები
„ბებო, შენს გამო მრცხვენია…“ – ეს სიტყვები ისე მკვეთრად გაისმა, თითქოს ოთახში ჭექა-ქუხილი შემოვარდა. ჩემი შვილიშვილი, ნინი, თვალებში მიყურებდა, ტუჩები დაბრეცილი ჰქონდა და ცრემლი ძლივს იკავებდა. მე კი ხელში ჯერ კიდევ ცხელი ხაჭაპური მეჭირა, რომელიც მისთვის გამოვაცხვე, როგორც ბავშვობაში.
– რას ამბობ, ნინი? – ძლივს ამოვილუღლუღე.
– ბებო, შენ… შენ არ ხარ ისეთი, როგორიც სხვების ბებია. ვერ ვიტყვი მეგობრებთან, რომ შენთან მინდა წამოსვლა. შენ არც მოდურად იცვამ, არც ტელეფონზე თამაშობ, არც ინგლისურად ლაპარაკობ… – ხმა აუკანკალდა.
გავშეშდი. თითქოს მთელი ოთახი დამძიმდა. მახსოვს, როგორ ვატარებდი ნინის ხელში, როცა ჯერ კიდევ ლაპარაკი არ იცოდა. როგორ ვუკერავდი თოჯინებს ტანსაცმელს ძველი პერანგებიდან, როგორ ვაცხობდი გულების და მზის ფორმის ორცხობილებს. მაშინ ყველაფერი გემრიელი იყო მისთვის – უბრალო კისელიც კი „მსოფლიოს საუკეთესო დესერტად“ მიაჩნდა.
მაშინ ნინი ჩემთან იზრდებოდა, რადგან მისი მშობლები – ჩემი შვილი და რძალი – სულ სამსახურში იყვნენ. მე ვიყავი მისი თავშესაფარი, მეგობარი და მასწავლებელი. ერთად ვკითხულობდით ზღაპრებს, ვთამაშობდით ეზოში, ვუყურებდით ძველ ქართულ ფილმებს. მაგრამ ახლა თითქოს ყველაფერი შეიცვალა.
ნინი უკვე თხუთმეტი წლისაა. ბოლო დროს სულ ტელეფონშია ჩამძვრალი, უცხო სიტყვებით ლაპარაკობს და ხშირად მეუბნება: „ბებო, ეს არ გესმის“. მე კი ვცდილობ გავუგო, მაგრამ თითქოს ჩვენს შორის უხილავი კედელი აღიმართა.
იმ დღეს, როცა ეს სიტყვები მითხრა, მთელი ღამე ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი: სად დავუშვი შეცდომა? იქნებ ზედმეტად ძველმოდური ვარ? იქნებ მართლა არ ვიცი, როგორ უნდა ვიყო „თანამედროვე ბებია“? მაგრამ რა არის თანამედროვე ბებია? ის, ვინც სოციალურ ქსელებში პოსტავს? ვინც ინგლისურად საუბრობს შვილიშვილთან? თუ ის, ვინც უბრალოდ უყვარს?
მეორე დღეს დილით ნინის ოთახის კართან დავდექი. ჩუმად ვაკაკუნე.
– ნინი, შეგიძლია დამელაპარაკო?
– რა გინდა, ბებო? – ხმა ჰქონდა უხალისო.
– უბრალოდ მინდა ვიცოდე… მართლა ასე გრცხვენია ჩემით?
ის წამით გაჩუმდა. მერე კარი გააღო და თვალებში შემომხედა.
– ბებო, უბრალოდ… იცი რა რთულია? ყველა მეგობარს ისეთი ბებია ჰყავს, ვინც მათთან ერთად სელფებს იღებს ან უცხოეთში ცხოვრობს. შენ კი სულ სოფლის ამბებზე მიყვები და ძველ ქართულ სიმღერებს მღერი.
– ნინი, ხომ გახსოვს, როგორ გიყვარდა ეს სიმღერები ბავშვობაში?
– მაშინ პატარა ვიყავი…
გული მომიკვდა. თითქოს ჩემი წარსული წაშალეს. მაგრამ მაინც არ დავნებდი.
– გინდა ერთად რამე ახალი ვისწავლოთ? მაგალითად, ინგლისური ან კომპიუტერი?
– ბებო… შენ ამას ვერ შეძლებ.
– რატომ ვერ შევძლებ? ხომ მასწავლე შენ ბავშვობაში „ფეისბუქის“ გამოყენება?
ის ცოტა დაიბნა.
– კარგი… შეიძლება ვცადოთ.
იმ დღიდან ნელ-ნელა ვცადე ნინის სამყაროში შეღწევა. ერთად ვუყურეთ უცხოურ სერიალებს (რომლებიც მე დიდად არ მომწონდა), ვცადე „ტიკტოკის“ გადაღება (თუმცა ბოლოს მაინც ჩემი ხაჭაპურის რეცეპტი გადავიღეთ), ვკითხულობდი ინგლისურ სტატიებს და ნინის ვთხოვდი გადამეთარგმნა.
მაგრამ მაინც ვგრძნობდი – რაღაც აღარ იყო ისე. ნინი სულ უფრო იშვიათად მოდიოდა ჩემთან. ერთხელაც გავიგე, როგორ ელაპარაკებოდა მეგობარს ტელეფონზე:
– არა, ვერ წამოვალ ბებოსთან სოფელში. იქ ინტერნეტიც ძლივს იჭერს და სულ ძველ ამბებს მიყვება…
ამ სიტყვებმა ისევ გულში ჩამარტყა. იმ ღამით ჩემს ოთახში ჩავიკეტე და ძველი ფოტოები გადავათვალიერე – ნინის ბავშვობის ფოტოები: როგორ მიჭირავს ხელში, როგორ იცინის ჩემს გვერდით ეზოში, როგორ ვუკერავ თოჯინას კაბას. ცრემლები თავისით წამომივიდა.
მეორე დღეს ჩემს შვილს – გიორგის – დავურეკე.
– გიორგი, ნინი ძალიან შეიცვალა… მგონია, რომ ჩემთან აღარ უნდა ყოფნა.
– დედა, ნუ ღელავ. ეს ასაკია ასეთი. ჩვენც ასე ვიყავით შენთან ბავშვობაში.
– არა, გიორგი… მაშინ სულ სხვა იყო. მე თქვენ არასდროს შეგრცხვენიხართ.
გიორგიმ ამოიოხრა:
– დედა, ახლა სხვა დროა. ბავშვებს სხვა ფასეულობები აქვთ…
მაგრამ მე მაინც ვერ შევეგუე ამ აზრს. მთელი ცხოვრება ოჯახისთვის ვიცხოვრე – ქმარი ადრე გარდამეცვალა და მარტო გავზარდე შვილი. მერე ნინი იყო ჩემი ცხოვრების მთავარი სიხარული. ახლა კი თითქოს ყველაფერი ხელიდან მეცლება.
ერთ დღესაც სოფელში ჩავედი – იქ სადაც ჩემი ბავშვობა გავატარე და სადაც ახლა მხოლოდ მოხუცები ცხოვრობენ. ეზოში რომ შევედი, მეზობელი თამარი დამხვდა.
– რა გჭირს, მარინე? სახეზე ფერი არ გადევს.
– შვილიშვილი ჩემით რცხვენია…
თამარმა თავი გააქნია:
– ჩვენც ასე ვართ ყველა. ჩემი ლაშაც აღარ მოდის სოფელში – ქალაქში მეგობრები ჰყავს და აქაურობა აღარ აინტერესებს.
მაშინ მივხვდი – მარტო მე არ ვიყავი ამ მდგომარეობაში. მთელი თაობაა დაკარგული ერთმანეთისთვის: ბებია-ბაბუები სოფელში მარტო დარჩენილან, შვილიშვილები კი ქალაქში ან უცხოეთში ცხოვრობენ და მათთვის ჩვენი ამბები აღარაფერს ნიშნავს.
იმ საღამოს ეზოში დავჯექი და წერილი დავწერე ნინისთვის:
„ჩემო ნინი,
ვიცი, რომ ახლა სხვა რამეები გაინტერესებს და შეიძლება ჩემით რცხვენია კიდეც. მაგრამ მინდა იცოდე: მე ყოველთვის მიყვარდი და მიყვარხარ ისეთი როგორიც ხარ. თუ ოდესმე მოგინდება ისევ ძველი ზღაპრების მოსმენა ან უბრალოდ გულზე ჩამეხუტო – მე აქ ვარ. შენი ბებია მარინე.“
ეს წერილი სახლში დავუტოვე და სოფელში დავრჩი რამდენიმე დღით.
რამდენიმე კვირის შემდეგ ნინი მოულოდნელად ჩამოვიდა სოფელში. ეზოში შემოვიდა და უხერხულად გამიღიმა.
– ბებო…
– მოდი ჩემთან, ნინი.
ის მოვიდა და ჩამეხუტა ისე ძლიერად, როგორც ბავშვობაში.
– მაპატიე… უბრალოდ ზოგჯერ მგონია, რომ სხვანაირი უნდა იყო… მაგრამ მერე მივხვდი – შენ ყველაზე კარგი ბებია ხარ მსოფლიოში.
ცრემლები წამომივიდა – ამჯერად სიხარულისგან.
ახლა ისევ ერთად ვაცხობთ ორცხობილებს – ზოგჯერ გულების ფორმისას, ზოგჯერ კი უბრალოდ ისეთებს, როგორიც ნინის უყვარს. მე მაინც ძველ ამბებს ვუყვები ხოლმე – მაგრამ ახლა ისიც მიყვება თავის ისტორიებს სკოლიდან და მეგობრებზე.
ვფიქრობ: იქნებ მთავარი ისაა, რომ ერთმანეთი გვესმოდეს და მივიღოთ ისეთი ადამიანები, როგორებიც არიან? იქნებ სწორედ ამაშია ოჯახის ძალა?
თქვენ რას ფიქრობთ – როგორ უნდა შევინარჩუნოთ თაობათა კავშირი თანამედროვე საქართველოში?