ჩრდილები, რომლებიც ვერავინ დაინახა — სიყვარულის დაკარგვის ამბავი

— “მეგი, სად არის ჩემი პერანგი?” — ლევანის ხმა დილით ისევ ისე ჟღერდა, როგორც ბოლო წლები: უხალისოდ, თითქოს მე მისი მოსამსახურე ვიყავი და არა ცოლი. მე კი ისევ ისე ვდგებოდი სამზარეულოში, როგორც ყოველთვის, ჩაის ჭიქით ხელში და ვცდილობდი, არ შემემჩნია, როგორ მტკიოდა გულში რაღაც გაურკვეველი სიცარიელე.

“კარადაშია, ლევან,” — ვუპასუხე მშვიდად, მაგრამ ჩემი ხმა უფრო ჩურჩულს ჰგავდა. ის ოთახში შევიდა, თვალი არ გამისწორა. მხოლოდ პერანგი აიღო და წავიდა.

ეს ჩვენი დილაა უკვე წლებია. მე და ლევანი თითქოს ერთ სახლში ვცხოვრობთ, მაგრამ ერთმანეთისგან შორს ვართ. თავიდან მეგონა, რომ დროებითია — რომ ყველა ოჯახში ხდება ასეთი პერიოდი. მაგრამ მერე მივხვდი: ეს უკვე ჩვენი ცხოვრების წესია.

ლევანი ადრე სხვანაირი იყო. როცა ერთმანეთს გავიცანით — უნივერსიტეტში, ბიბლიოთეკაში — სულ სხვა ბიჭი იყო: მზრუნველი, ყურადღებიანი, სულ მეკითხებოდა, როგორ ვიყავი. მაშინ მეგონა, რომ ჩემი ბედნიერება მის გვერდით იქნებოდა. მაგრამ ქორწინების შემდეგ თითქოს რაღაც შეიცვალა. თავიდან პატარა დეტალები იყო: აღარ მეკითხებოდა, როგორ ვიყავი; აღარ მახსოვდა, როდის მაკოცა ბოლოს გულწრფელად; აღარ მახსოვდა, ბოლოს როდის მომისმინა გულით.

ერთხელ დედაჩემი ჩამოვიდა სოფლიდან. სამზარეულოში ვიჯექით და ჩაის ვსვამდით.

— “მეგი, შვილო, კარგად ხარ?” — მკითხა ჩუმად.

— “კი, დედა… უბრალოდ ცოტა დავიღალე.” — ვუპასუხე ისე, რომ თვალებში არ შევხედე.

დედამ არაფერი უთქვამს. მხოლოდ ხელი მომიჭირა ხელზე და მიხვდა ყველაფერს.

ლევანი სახლში გვიან ბრუნდებოდა. ხანდახან საერთოდ არ მოდიოდა ღამით — ამბობდა, რომ სამსახურში იყო დაკავებული. ერთხელ ვკითხე:

— “ლევან, ასე ხშირად რატომ აგვიანებ? ყველაფერი რიგზე გაქვს?”

მან მხოლოდ მხრები აიჩეჩა:

— “მეგი, ნუ მეკითხები სულელურ კითხვებს. ხომ იცი, როგორი რთულია ცხოვრება თბილისში.”

მაშინ პირველად ვიგრძენი თავი ზედმეტად საკუთარ სახლში. თითქოს ჩემი არსებობა მხოლოდ იმისთვის იყო საჭირო, რომ ლევანს სუფთა პერანგი ჰქონოდა და საჭმელი მზად დახვედროდა.

ერთ საღამოს მეგობრები დამპატიჟეს კაფეში. დიდი ხანია არსად ვყოფილვარ. ლევანს ვუთხარი:

— “ხვალ საღამოს მეგობრებთან ერთად მინდა გასვლა.”

მან ირონიულად გაიღიმა:

— “შენ რა დროს მეგობრებისთვის პოულობ? ბავშვი ვის დაუტოვო?”

— “დედაჩემი დარჩება ცოტახნით…”

— “სახლში იყავი! ოჯახი გაქვს!” — მკაცრად მომიჭრა.

მაშინ მივხვდი: მე აღარ ვიყავი მეგი — მე მხოლოდ ვიღაცის ცოლი და დედა ვიყავი.

ბავშვი — ჩვენი პატარა ანა — ერთადერთი ნათელი წერტილი იყო ჩემს ცხოვრებაში. მის გამო ვცდილობდი ყოველდღე გამეღიმა. მაგრამ ანაც გრძნობდა რაღაცას: ხანდახან მეკითხებოდა,

— “დედიკო, მამიკო რატომ არ გვეთამაშება?”

არ ვიცოდი რა მეთქვა.

ერთხელ ლევანი ტელეფონზე მესიჯებს წერდა და იღიმოდა. მე გვერდით მივუჯექი,

— “ვინ გწერს ასე ხშირად?”

მან ტელეფონი სწრაფად გადადო,

— “სამსახურის საქმეებია.” — მოკლედ მიპასუხა და ოთახიდან გავიდა.

ჩემი ეჭვები ნელ-ნელა იზრდებოდა. მაგრამ ყველაზე მეტად ის მაწუხებდა, რომ მასთან საუბარი აღარ შემეძლო. როცა ვცდილობდი გულწრფელად მესაუბრა,

— “ლევან, რაღაც უნდა გითხრა… მგონი ჩვენი ურთიერთობა შეიცვალა…”

ის ტელევიზორს უყურებდა და არც შემოუხედავს:

— “მეგი, ნუ იწყებ ახლა ამ თემებზე საუბარს. ყველაფერი რიგზეა! შენ უბრალოდ ზედმეტად ფიქრობ!”

საღამოობით მარტო ვტიროდი. დედაჩემი ხვდებოდა ყველაფერს,

— “შვილო, ასე ცხოვრება არ შეიძლება… შენც ადამიანი ხარ! შენც გჭირდება სიყვარული!”

მაგრამ სად უნდა წავსულიყავი? სად უნდა მეპოვა ძალა?

ერთ დღეს ანას სიცხე ჰქონდა. ლევანს დავურეკე სამსახურში,

— “ლევან, ანას მაღალი სიცხე აქვს… იქნებ ადრე მოხვიდე სახლში?”

მან უხალისოდ მიპასუხა:

— “მე რა გავაკეთო? ექიმთან წაიყვანე! მე ვერ მოვალ.” — და გამითიშა.

ამ დღეს პირველად ვიგრძენი თავი სრულიად მარტო ამ სამყაროში.

მეგობრებთანაც აღარ მქონდა ურთიერთობა — ყველა თავის ცხოვრებით იყო დაკავებული. ზოგჯერ მესმოდა მათი საუბრები:

— “მეგი სულ მოწყენილია… ალბათ ქმარი აღარ უყვარს…”

არავინ იცოდა სინამდვილეში რა ხდებოდა ჩემს გულში.

ერთხელ ქუჩაში შემთხვევით შევხვდი ძველ მეგობარს — სალომეს.

— “მეგი! როგორ ხარ? სად დაიკარგე?”

— “კარგად ვარ… უბრალოდ ცოტა დავიღალე…”

მან თვალებში ჩამხედა:

— “შენ არ ხარ კარგად. მოდი ჩემთან საღამოს. უბრალოდ ვისაუბროთ.”

საღამოს სალომესთან წავედი. ყველაფერი მოვუყევი — როგორ აღარ ვგრძნობდი თავს ცოლად; როგორ აღარ მელაპარაკებოდა ლევანი; როგორ მტკიოდა გულში სიცარიელე.

სალომემ ჩამეხუტა:

— “შენ არ ხარ მარტო! ძალიან ბევრი ქალი ასე ცხოვრობს საქართველოში… მაგრამ ასე გაგრძელება არ შეიძლება! შენს თავსაც უნდა მოუარო!”

ამ სიტყვებმა ცოტა გამათბო. პირველად ვიგრძენი, რომ შეიძლება არსებობდეს სხვა ცხოვრება — სადაც მე მეგი ვარ და არა მხოლოდ ვიღაცის ცოლი.

მაგრამ შინ დაბრუნებულმა ისევ იგივე რეალობა დამხვდა: ლევანი ტელევიზორთან იჯდა; ანა უკვე ეძინა; სახლში სიჩუმე იყო.

ერთხელ ღამით ლევანი გვიან დაბრუნდა სახლში. ჩუმად შევხედე,

— “ლევან, ასე რატომ იქცევი? რატომ აღარ გინდა ჩემთან საუბარი? რამე შეგეშალა? ხომ შეიძლება უბრალოდ გულწრფელად მითხრა?”

მან მხოლოდ მხრები აიჩეჩა,

— “მეგი, ნუ მაწუხებ! შენს პრობლემებს ნუ გადმომიტან! მე ისედაც ბევრი საქმე მაქვს!”

ამ სიტყვებმა საბოლოოდ დამამსხვრია.

რამდენიმე კვირის შემდეგ დედაჩემი ისევ ჩამოვიდა სოფლიდან.

— “შვილო, ასე ცხოვრება არ შეიძლება… ან შენ შეიცვალე რამე ან წადი! შენს შვილს ძლიერი დედა სჭირდება!”

ამ სიტყვებმა საბოლოოდ გადამაწყვეტინა: უნდა მეცადა საკუთარი თავისთვის მეცხოვრა.

ლევანს ვუთხარი,

— “მე და ანა დროებით დედაჩემთან გადავდივართ სოფელში… ცოტა დრო მჭირდება საკუთარ თავთან დასარჩენად.”

მან არც კი შეეწინააღმდეგა,

— “როგორც გინდა… უბრალოდ ბავშვი კარგად მიხედე!”

ეს იყო ბოლო წვეთი: მივხვდი, რომ მისთვის არც მე და არც ჩვენი შვილი მნიშვნელოვანი აღარ ვიყავით.

სოფელში ყოფნისას ნელ-ნელა დავიწყე საკუთარი თავის პოვნა: დავიწყე ხატვა; ბავშვებთან ერთად თამაშობდი; დედაჩემთან ბევრს ვსაუბრობდი. პირველად წლების შემდეგ თავი ადამიანად ვიგრძენი და არა მხოლოდ ცოლად ან დედად.

ერთ დღეს ლევანმა დამირეკა,

— “როდის დაბრუნდები? სახლში ყველაფერი არეულია… საჭმელი არ მაქვს…”

მე მშვიდად ვუპასუხე,

— “ჯერ არ ვიცი… ჯერ საკუთარ თავს უნდა მივხედო.” და გავუთიშე.

ახლა აქ ვარ — სოფელში, დედაჩემთან და ანასთან ერთად. ჯერ კიდევ მტკივა გული იმაზე, რაც დავკარგე; მაგრამ პირველად ცხოვრებაში საკუთარ თავზე ვფიქრობ.

ხანდახან ღამით ვფიქრობ: ნუთუ ასე მთავრდება სიყვარული? ნუთუ ასე მარტივად შეიძლება ადამიანი გახდეს სხვისთვის ჩრდილი?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? ღირს თუ არა ბრძოლა ურთიერთობისთვის მაშინაც კი, როცა მეორე მხარე არაფერს აკეთებს?