„სამეზობლო, რომელიც დავკარგე“ – ჩემი ცხოვრება, როგორც ყველასთვის საჭირო, მაგრამ ყველასგან მივიწყებული ადამიანი
„ნინო, გთხოვ, არ წახვიდე! მარტო ვერ გავძლებ!“ – ვიყვირე კარისკენ მიმავალ ჩემს ქალიშვილს, მაგრამ მან მხოლოდ მხრები აიჩეჩა და კარი მშვიდად დახურა. იმ წამს პირველად ვიგრძენი, რომ ჩემი ბინა – ეს პატარა სამოთხე, სადაც ოდესღაც სიხარულით ვიღებდი სტუმრებს და ვაცხობდი ნამცხვრებს მეზობლებისთვის – უცებ ცარიელი და ცივი გახდა.
სამოცდახუთი წლის ვარ. თბილისში, საბურთალოზე, ერთ-ერთ ძველ ბლოკში ვცხოვრობ. აქ თითქმის ყველა მიცნობს – ზოგი სახელით, ზოგი უბრალოდ „ქალბატონ ირინას“ მეძახის. წლებია, ამ კორპუსის სული ვარ: როცა ლიფტი გაფუჭდა, მე შევაგროვე ხელმოწერები; როცა ვინმეს წამალი ან პური სჭირდებოდა, მე მივდიოდი მაღაზიაში; როცა ახალმოსახლეები გადმოვიდნენ, მე მივუტანე პირველი პური და მარილი.
ჩემი ქმარი, გია, ათი წლის წინ გარდაიცვალა. მას შემდეგ ჩემი ცხოვრება მთლიანად შეიცვალა – მარტო დავრჩი ორ ოთახში და მთელი ენერგია მეზობლებსა და შვილებში ჩავდე. ნინო და ლაშა – ჩემი შვილები – უკვე დიდი ხანია თავიანთი ცხოვრებით ცხოვრობენ. ნინო გერმანიაში წავიდა სამუშაოდ, ლაშა კი ოჯახთან ერთად რუსთავში გადავიდა. მე კი აქ დავრჩი – იმედით, რომ ჩემი სიკეთე ოდესმე უკან დამიბრუნდებოდა.
ყველაფერი მარტის ერთ ცივ საღამოს დაიწყო. მაღაზიიდან მოვდიოდი, როცა კიბეზე ფეხი დამიცდა და ისე ცუდად დავეცი, რომ მარჯვენა ფეხი მოვიტეხე. ტკივილისგან ვკიოდი, მაგრამ სადარბაზოში მხოლოდ ჩემი ხმა ისმოდა. ძლივს მივაღწიე ტელეფონამდე და სასწრაფოში დავრეკე. ექიმებმა საავადმყოფოში გადამიყვანეს, ოპერაცია გამიკეთეს და რამდენიმე დღეში სახლში დამაბრუნეს – თაბაშირიანი ფეხით და ათასი შეზღუდვით.
პირველი დღეები იმედით ველოდი: „ახლა მაინც ვინმე მომაკითხავს… იქნებ თამარი ან ბატონი ოთარი მაინც შემოივლის… იქნებ ბავშვები დამირეკავენ.“ მაგრამ დღეები გადიოდა და ჩემი ბინის კარი ისევ ჩუმად იყო. მხოლოდ ტელეფონის ზარი ისმოდა ხანდახან – ნინო მირეკავდა გერმანიიდან, მაგრამ მისი ხმა შორს იყო და ვერაფერს ცვლიდა.
ერთ საღამოს, როცა ფანჯრიდან ვუყურებდი, როგორ ბრუნდებოდნენ მეზობლები სამსახურიდან, დავინახე თამარი – მესამე სართულის ქალი, რომელსაც წლებია პროდუქტებს ვუყიდულობდი. ფანჯრიდან დავუძახე:
– თამარ! როგორ ხარ? იქნებ ამოიხვიდე?
მან მხოლოდ ხელი დამიქნია და ჩქარა შევიდა სადარბაზოში. იმ წუთას მივხვდი: ჩემი სიკეთე მათთვის უბრალოდ ჩვევა იყო – საჭიროებისამებრ მოსახმარი.
მეორე დღეს ლაშას დავურეკე:
– ლაშა, შვილო, იქნებ ამოხვიდე? მარტო ვარ და საჭმელი აღარ მაქვს.
– დედა, ძალიან დაკავებული ვარ… ბავშვები ავად არიან… იქნებ ვინმე მეზობელი გიშველოს?
ისევ მარტო დავრჩი. მაცივარში მხოლოდ ერთი კვერცხი და ნახევარი პური იყო დარჩენილი. ფეხი საშინლად მტკიოდა. იმ ღამეს პირველად ავტირდი ხმამაღლა – ისე, როგორც ბავშვობაში.
მესამე დღეს კარზე ზარის ხმა გაისმა. გული გამიხარდა – მეგონა, ვიღაცას გავახსენდი. კარი გავაღე და პატარა ბიჭი დავინახე – მეზობლის შვილი იყო.
– დედამ მთხოვა, ეს წამალი მოგიტანოთ… – მორიდებით მომაწოდა პაკეტი.
– მადლობა, ბატონო გიორგი! დედას გადაეცი დიდი მადლობა!
ბიჭმა უხერხულად გამიღიმა და წავიდა. იმ წამს მივხვდი: ადამიანებს მხოლოდ მაშინ ახსენდები, როცა მათთვის რაღაცას წარმოადგენ – ან პრობლემას, ან მოვალეობას.
დღეები ერთმანეთს ჰგავდა: დილაობით ფანჯრიდან ვუყურებდი ეზოს; შუადღეს ტელევიზორს ვრთავდი; საღამოს კი ისევ მარტო ვრჩებოდი საკუთარ ფიქრებთან. ერთხელაც თამარი შემხვდა სადარბაზოში:
– ირინა დეიდა, როგორ ხართ?
– ასე თუ ისე… ფეხი ისევ მტკივა…
– ხომ არ გჭირდებათ რამე?
– იქნებ პური მომიტანოთ?
– რა თქმა უნდა! – თქვა თამარმა, მაგრამ მეორე დღეს არც პური იყო და არც თამარი.
ერთხელაც კარზე ისევ ზარი გაისმა. ამჯერად ნინო იყო – მოულოდნელად ჩამოვიდა გერმანიიდან.
– დედა! როგორ ხარ? რატომ არ მითხარი ასე ცუდად თუ იყავი?
– ნინო… ხომ გირეკავდი… ხომ გეუბნებოდი…
– მეც ხომ პრობლემები მაქვს! სამსახური… ბავშვები…
– ვიცი… ვიცი…
იმ ღამეს ერთად ვისხედით სამზარეულოში. ნინო ჩუმად ტიროდა.
– დედა, მაპატიე… არ ვიცოდი ასე თუ გაგიჭირდებოდა…
– არაუშავს… მთავარია ახლა აქ ხარ…
მაგრამ ვიცოდი: ნინო მალე ისევ წავიდოდა.
რამდენიმე კვირის შემდეგ ფეხი მომირჩა. ისევ დავიწყე სადარბაზოში სიარული – მაგრამ რაღაც შეიცვალა ჩემში. აღარ მქონდა სურვილი ყველასთვის საჭირო ვყოფილიყავი. აღარ მინდოდა სხვისი პრობლემების საკუთარ თავზე აღება.
ერთ დღეს სადარბაზოში ახალი მეზობელი შემხვდა:
– გამარჯობა! მე ეკა ვარ… ახლახან გადმოვედი.
– გამარჯობა… ირინა ვარ…
– რამე ხომ არ გჭირდებათ?
უცნაურად გამეღიმა: პირველად ბოლო წლებში ვიღაცამ მე მკითხა დახმარება ხომ არ მჭირდებოდა.
ახლა ხშირად ვფიქრობ: რატომ ხდება ასე? რატომ გვავიწყდება ერთმანეთი მაშინ, როცა ყველაზე მეტად გვჭირდება გვერდში დგომა? იქნებ ჩვენ თვითონაც ვართ დამნაშავე ამაში – რომ სხვებს ზედმეტად ვეჩვევით ჩვენს სიკეთეს?
თქვენ რას ფიქრობთ? მართლა ასე მარტივად იცვლება ადამიანები თუ უბრალოდ დრო შეიცვალა?