დავუთმე მამაპაპის ნაკვეთი დასს, მაგრამ დღეს მისგან მხოლოდ სიჩუმეს ვიღებ – მადლიერება ზოგისთვის ზედმეტად მძიმე ტვირთია
– ნინო, ხომ იცი, რომ ეს მიწა ჩემთვის ყველაფერია… – მითხრა თამარმა, როცა სამძიმარზე ჩამოვიდა და სამზარეულოში მარტო დავრჩით.
მის ხმაში ისეთი დაძაბულობა იგრძნობოდა, რომ კოვზი ხელში გამეყინა. დედის დაკრძალვიდან ორი კვირა იყო გასული. სახლი ჯერ კიდევ სავსე იყო მწუხარებით, მაგრამ უკვე უნდა გვესაუბრა იმაზე, რაც დარჩა – მამაპაპისეული ნაკვეთი მცხეთაში.
– ვიცი, თამარ… ვიცი, – ძლივს ამოვილუღლუღე. – მაგრამ ხომ იცი, რომ მე თბილისში ვარ, ბინა მაქვს და… შენ კი ბავშვები გყავს, ქმარი… შენ უფრო დაგჭირდება.
თამარმა თავი დახარა. თითქოს უხერხულად გახდა. მე კი გულში რაღაც ჩამწყდა. მთელი ბავშვობა ასე ვიყავით: თამარი – ძლიერი, ხმამაღალი, მუდამ თავისი აზრის დამცველი; მე – ჩუმი, მორიდებული, კონფლიქტების ამრიდებელი. დედა ხშირად ამბობდა: „ნინო ლაგებს, თამარი კი მართავს.“
მაშინ მეგონა, რომ ეს უბრალოდ ხასიათის სხვაობა იყო. მაგრამ ახლა, როცა მშობლები აღარ იყვნენ და მხოლოდ ჩვენ ორნი დავრჩით, პირველად ვიგრძენი, რომ ეს სხვაობა შეიძლება ჩვენს შორის კედლადაც ქცეულიყო.
მემკვიდრეობის გაყოფის დღე ახლოვდებოდა. მამაჩემის ძველი მეგობარი, ბატონი გურამი დაგვეხმარა დოკუმენტების მოწესრიგებაში. ყველაფერი მარტივად უნდა ყოფილიყო: ბინა მე მრჩებოდა, ნაკვეთი – თამარს. მაგრამ როცა ხელმოწერის დრო მოვიდა, თამარმა უცებ მკითხა:
– დარწმუნებული ხარ? ხომ არ ინანებ მერე?
– არა, თამარ. მართლა მინდა, რომ შენ გქონდეს. დედაც ასე იზამდა.
თამარმა ხელი მომკიდა და ჩამეხუტა. მაშინ მეგონა, რომ ეს იყო ჩვენი დების ურთიერთობის ახალი დასაწყისი – უფრო ახლო, უფრო გულწრფელი.
მაგრამ დღეები გავიდა და თამარი თითქოს შორს წავიდა. ზარები იშვიათი გახდა. მესიჯებზე მოკლედ მპასუხობდა: „დავრეკავ მოგვიანებით“, „დავიღალე“, „ბავშვები ავად არიან“. თავიდან მეგონა, რომ უბრალოდ გადაღლილი იყო – ახალი პასუხისმგებლობა, ნაკვეთის მოვლა…
ერთ დღეს კი სრულიად შემთხვევით გავიგე მეზობლისგან, რომ თამარმა ნაკვეთი გაყიდა. არც კი მითხრა. არც ერთხელ არ ახსენა.
გული ჩამწყდა. მთელი ღამე ვერ დავიძინე. ვცდილობდი გამეხსენებინა ჩვენი ბოლო საუბარი – იქნებ რამე ვაწყენინე? იქნებ არასწორად გავიგე მისი სიტყვები? მაგრამ არაფერი ისეთი არ მახსენდებოდა.
ერთ დღეს გადავწყვიტე მისულიყავი მასთან სახლში. კარი ბავშვმა გამიღო.
– დედა სახლში არაა… – მითხრა უხერხულად.
– როდის დაბრუნდება?
– არ ვიცი… შეიძლება გვიან.
მივხვდი, რომ რაღაც შეიცვალა. თამარი თავს მარიდებდა.
მეორე დღეს დავურეკე:
– თამარ, უნდა გნახო.
– ნინო, ძალიან ვმუშაობ… მერე დაგირეკავ.
– რაღაც უნდა გკითხო…
– გთხოვ, ახლა არა…
ხმა აუკანკალდა და ტელეფონი გათიშა.
იმ საღამოს დედაჩემის ძველ დღიურს მივაგენი. იქ ეწერა: „ნინო ყოველთვის სხვაზე ფიქრობს. თამარი კი თავისას არავის დაუთმობს.“
მაშინ პირველად ვიგრძენი თავი მოტყუებულად და მარტო.
რამდენიმე კვირის შემდეგ საერთო ნაცნობმა მითხრა:
– ნინო, ხომ იცი, რომ თამარმა ნაკვეთი გაყიდა? თურმე ვალები ჰქონია…
გავშრი. არც ერთი სიტყვით არ უხსენებია ჩემთვის ეს ყველაფერი. არც მაშინ, როცა ვუთხარი – შენ უფრო დაგჭირდება-მეთქი.
მთელი ღამე ვფიქრობდი: იქნებ მე ვარ დამნაშავე? იქნებ ზედმეტად მსუბუქად გადავეცი ის მიწა? იქნებ უნდა მეჩხუბა? ან უბრალოდ მეტი მეკითხა მისთვის?
დედაჩემის საფლავზე მივედი და ჩუმად ვუთხარი:
– დედა, რატომ ვერ შევძელი დის შენარჩუნება? რატომ მგონია ახლა, რომ ყველაფერი დავკარგე?
თვეები გავიდა. თამარი ისევ მარიდებს თავს. ოჯახური შეკრებები უხერხულია – ბავშვები ჩემთან მოდიან ჩუმად, მაგრამ თამარი თავს იკავებს.
ერთხელ ქუჩაში შემხვდა. თვალებში ვერ შემომხედა.
– ნინო… მაპატიე…
– რისთვის?
– ყველაფრისთვის…
მეტი არაფერი უთქვამს და წავიდა.
ახლა ხშირად ვფიქრობ იმ დღეზე სამზარეულოში – როცა კოვზი ხელში გამეყინა და მეგონა, რომ დებს შორის არაფერი შეიცვლებოდა. თურმე ზოგჯერ ყველაზე დიდი დათმობა ყველაზე დიდ სიცარიელეს ტოვებს გულში.
ხშირად ვეკითხები საკუთარ თავს: ღირს თუ არა უანგარო სიკეთე მაშინაც კი, როცა მადლიერებას ვერ ელოდები? იქნებ ზოგჯერ სწორედ მადლიერება ყველაზე მძიმე ტვირთია ადამიანისთვის?