„დედა, ახლა ამისთვის დრო არ მაქვს“ — როცა შენი სიკეთე ბუმერანგივით გიბრუნდება
— ნინიკო, დედა, გთხოვ, ცოტა ხნით დამეხმარე… ძალიან ცუდად ვარ, ფეხზე ძლივს ვდგავარ… — ვუთხარი ტელეფონში ჩურჩულით, როცა სიცხემ და სისუსტემ საწოლს მიმაჯაჭვა.
— დედა, ახლა ამისთვის დრო არ მაქვს! — მკაცრად მომიჭრა პასუხი. — სამსახურში ვარ, ბავშვები სკოლაში უნდა წავიყვანო, მერე ინგლისურზე… შენ ხომ ყოველთვის ძლიერი იყავი, როგორმე გაუძელი.
მაშინ პირველად ვიგრძენი, რომ ჩემი ერთადერთი შვილი ჩემთვის უცხო გახდა. თითქოს წლების მანძილზე დაგროვილი სითბო და ზრუნვა ერთ წამში გაქრა. ოთახში მარტო დავრჩი. ფანჯრიდან შემოსული ქარი სახეზე მეფერებოდა, მაგრამ გულში ისეთი სიცივე ჩამოწვა, რომ ვერც პლედი მიხურდა.
ნინიკო ჩემი ცხოვრების მთავარი ადამიანია. მისი დაბადებიდან დღემდე მისთვის ყველაფერი გავიღე. როცა პატარა იყო, ღამეები არ მძინებია — ხან სიცხე ჰქონდა, ხან კბილები ამოსდიოდა. ბაღში რომ დადიოდა, კოსტიუმებს ვუკერავდი სპექტაკლებისთვის, ტორტებს ვაცხობდი დაბადების დღეებზე. სკოლის პერიოდში მეცადინეობაში ვეხმარებოდი, მასწავლებლებთან დავდიოდი. როცა სტუდენტი გახდა და თბილისში გადავიდა, ყოველ შაბათ-კვირას საჭმელებით სავსე ჩანთით მივდიოდი მასთან.
მამამისი ადრე გარდაგვეცვალა — ნინიკო თორმეტი წლის იყო მაშინ. მას შემდეგ ყველაფერი მე ვიყავი მისთვის: დედაც, მამაც, მეგობარიც. ჩემი ცხოვრება მთლიანად მას დავუთმე. არცერთხელ არ მიფიქრია საკუთარ თავზე — მხოლოდ ის იყო ჩემთვის მთავარი.
როცა გათხოვდა და პირველი შვილი შეეძინა, ლაშა, სულ მის გვერდით ვიყავი. ღამეებს ვათენებდი, ბავშვს ვაძინებდი, საჭმელს ვუმზადებდი. მერე მეორე შვილიც შეეძინა — ანა. მაშინ უკვე სამსახურსაც ვუთავსებდი და შვილიშვილებსაც ვზრდიდი. ნინიკო მუშაობდა, მე კი ყოველდღე მათთან ვიყავი: სკოლაში მიმყავდა, ბაღიდან მომყავდა, ექიმთან დავყავდი.
ხშირად მეუბნებოდნენ მეზობლები: „ნინო, შვილს ასე ნუ გაანებივრებ, თავის საქმეს თვითონ მიხედავსო.“ მაგრამ მე ვერ ვჩერდებოდი — მეგონა, რომ დედის მოვალეობა იყო ბოლომდე გვერდში დგომა.
ერთ დღესაც ყველაფერი შეიცვალა. ზამთარში გრიპი შემეყარა. თავიდან ყურადღება არ მივაქციე — მეგონა, ჩვეულებრივი გაციება იყო. მაგრამ რამდენიმე დღეში სიცხემ ამიწია, სუნთქვა გამიჭირდა. ექიმმა პნევმონია დამისვა და მკაცრი რეჟიმი დამინიშნა.
იმ დღეს ნინიკოს დავურეკე დახმარებისთვის. მეგონა, როგორც ყოველთვის, გვერდით დამიდგებოდა. მაგრამ მის ხმაში ისეთი სიცივე და დაღლილობა იგრძნობოდა…
— დედა, მართლა არ შემიძლია ახლა… ბავშვები უნდა წავიყვანო წრეზე, მერე სამსახურში უნდა გავიქცე… შენ ხომ ძლიერი ხარ…
მაშინ პირველად ვიგრძენი თავი ზედმეტად. თითქოს ჩემი არსებობა მხოლოდ მაშინ ჰქონდა მნიშვნელობა, როცა სხვას სჭირდებოდა.
მარტო დავრჩი ჩემს პატარა ბინაში. სიცხისგან გათანგული ვიწექი და ჭერს მივშტერებოდი. მახსენდებოდა წლები, როცა ნინიკოს ავადმყოფობისას ღამეები არ მძინებია. მახსენდებოდა მისი პირველი ნაბიჯები, პირველი სიტყვები… როგორ მეშინოდა მისი დაკარგვის.
სამი დღე გავიდა ისე, რომ არავინ მომიკითხა. მეზობელმა ნანა დეიდამ ერთხელ მომიტანა სუპი და წამლები. ნინიკოსგან მხოლოდ მოკლე მესიჯი მივიღე: „დედა, როგორ ხარ? მაპატიე, ვერ მოვახერხე მოსვლა.“
ამ დღეებში ბევრი რამ გადავაფასე. გავაცნობიერე, რომ ჩემი ცხოვრება მთლიანად ნინიკოს და მისი ოჯახის გარშემო ტრიალებდა. საკუთარი თავი სადღაც დავკარგე — ჰობი აღარ მქონდა, მეგობრებთან კავშირი გამიწყდა.
ერთ საღამოს ნინიკომ მაინც დამირეკა:
— დედა, როგორ ხარ? ბავშვები გკითხულობენ.
— ნინიკო, მართლა ასე ძალიან დაკავებული ხარ? სამი დღეა მარტო ვარ…
— დედა, ხომ იცი როგორი რთულია ყველაფერი… ლაშას გამოცდები აქვს, ანას გრიპი ჰქონდა… მეც სამსახურში პრობლემები მაქვს…
— მე ხომ ყოველთვის შენს გვერდით ვიყავი… ახლა როცა მე მჭირდები…
— დედა! — ხმაში გაღიზიანება შეეპარა — გთხოვ ნუ მაბრალებ არაფერს! შენ ხომ ძლიერი ხარ! ყველას ასე ეუბნები! ახლა მეც მჭირდება დახმარება!
ტელეფონი გავთიშე და ავტირდი. პირველად ცხოვრებაში საკუთარ შვილზე გავბრაზდი. არა იმიტომ რომ არ დამეხმარა — არამედ იმიტომ რომ ჩემი სიყვარული თავისთავად მიიღო.
მეორე დღეს დილით კარზე ზარი გაისმა. კარი გავაღე და ზღურბლზე ჩემი ძველი მეგობარი მარინე იდგა.
— ნინო! რა გჭირს? სამი დღეა ვერ გიპოვე! ნინიკოს დავურეკე და მითხრა ავად ხარო…
მარინე შემოვიდა სახლში და ყველაფერი მომიტანა: წამლები, საჭმელი… მთელი დღე ჩემთან დარჩა.
— ნინო, შვილებს რომ ყველაფერს აძლევთ — მერე ასე ხდება ხოლმე… ჩვენც ხომ ადამიანები ვართ? ჩვენც გვჭირდება სიყვარული და ზრუნვა…
მარინეს სიტყვებმა გულში ჩამწვდა. მთელი ცხოვრება სხვებზე ვფიქრობდი და საკუთარი თავი დამავიწყდა.
ორი კვირის შემდეგ ჯანმრთელობა გამომიკეთდა. ნინიკომ ისევ დამირეკა:
— დედა, ხომ კარგად ხარ? ბავშვები გელოდებიან…
— ნინიკო… ცოტა უნდა შევიცვალოთ რაღაცები… მე აღარ შემიძლია ყველაფრის მარტო ტარება… მეც ადამიანი ვარ…
— დედა! რა გჭირს? ასე არასდროს ლაპარაკობდი…
— ჰო… იმიტომ რომ პირველად საკუთარ თავზე ვფიქრობ…
ამ საუბრის შემდეგ ჩვენს ურთიერთობაში რაღაც შეიცვალა. ნინიკო ცოტა დაიბნა — თითქოს პირველად დაინახა დედაც ადამიანი იყო და არა მხოლოდ უსასრულო ენერგიის წყარო.
ახლა უფრო ხშირად ვფიქრობ საკუთარ თავზე: დავიწყე ხატვა, ძველი მეგობრები მოვიკითხე. ნინიკოსაც ვეხმარები — მაგრამ არა ისე როგორც ადრე: ჩემი საზღვრები მაქვს.
ხშირად ვფიქრობ: რატომ გვგონია რომ დედის სიყვარული უსაზღვრო უნდა იყოს? რატომ გვავიწყდება რომ დედაც ადამიანი და არა მანქანაა?
თქვენ როგორ ფიქრობთ — სად გადის ზღვარი დახმარებასა და საკუთარი თავის დაკარგვას შორის? იქნებ მეც დავუშვი შეცდომა? იქნებ სხვანაირად უნდა გამეზარდა ჩემი შვილი?