„დედის გული და შვილის დაპირება: როგორ დავკარგე სახლი და იმედი“

„მარიამ, ხელი მოაწერე აქაც… და აქაც. ნუ ღელავ, ეს ყველაფერი შენს სასიკეთოდაა,“ – მითხრა ნიკამ, ჩემმა ერთადერთმა შვილმა, როცა სამზარეულოს მაგიდასთან ვიჯექით. ფანჯრიდან შემოდგომის ქარი შემოდიოდა და ფოთლებს ისე ატრიალებდა, თითქოს ჩემს გულშიც ქარიშხალი ამოვარდა. ხელში კალამი მეჭირა, მაგრამ თითები მიკანკალებდა.

„ნიკა, დარწმუნებული ხარ? ხომ არ მეჩქარება?“ – ვკითხე ჩურჩულით, თითქოს საკუთარი ეჭვების შემრცხვა.

„მარიამ, დედა ხარ თუ არა? მე ხომ გითხარი, რომ შენს გვერდით ვიქნები ყოველთვის. ეს საბუთები უბრალოდ ფორმალობაა – სახლი მაინც შენი იქნება, უბრალოდ ახლა ჩემი სახელით იქნება გაფორმებული. ასე ბანკთანაც უფრო მარტივად იქნება საქმე,“ – მითხრა და თბილად გამიღიმა. იმ ღიმილში ჩემი პატარა ბიჭი დავინახე – ის, ვისაც წვიმიან საღამოებზე ზღაპრებს ვუყვებოდი და ვისაც ყოველთვის ვპირდებოდი, რომ არასდროს დავტოვებდი.

ხელმოწერის შემდეგ უცნაური სიცარიელე ვიგრძენი. თითქოს რაღაც დამთავრდა, მაგრამ ვერ ვხვდებოდი რა. იმ ღამით ვერ დავიძინე – ფანჯრიდან ქუჩის შუქი შემოდიოდა და კედელზე ნიკას ბავშვობის ფოტოებს ანათებდა. რამდენი რამ გამოვიარეთ ერთად… ქმარი ადრე გარდამეცვალა, ნიკა კი ჩემი ერთადერთი საყრდენი იყო. მის გამო დავრჩი საქართველოში მაშინაც კი, როცა ყველა ემიგრაციაში მიდიოდა.

მეორე დილას ნიკა ადრე წავიდა. „დედა, დღეს გვიან მოვალ, ბანკში საქმე მაქვს,“ – მითხრა და კარი ხმაურით მიხურა. მთელი დღე მარტო ვიყავი სახლში. სამზარეულოში ჩაის ვადუღებდი და ფანჯრიდან ვუყურებდი ეზოში მოთამაშე ბავშვებს. გულში რაღაც მიჭერდა.

რამდენიმე დღეში უცნაური ცვლილებები დაიწყო. ნიკა სახლში გვიან ბრუნდებოდა, ხშირად ნასვამიც. ერთხელაც ხმამაღალი საუბარი შემომესმა მის ოთახში:

„არა, ვერ გავყიდი ასე მალე! დედაჩემი ჯერ კიდევ იქ ცხოვრობს… კი, ვიცი რომ საბუთები უკვე ჩემს სახელზეა…“

გული შემეკუმშა. იმ ღამით პირველად ვიგრძენი ნამდვილი შიში – შიში იმისა, რომ შეიძლება ყველაფერი დავკარგო.

მალე ნიკამ პირდაპირ მითხრა: „დედა, დროა ბინიდან გადახვიდე. ვალი მაქვს და სახლს უნდა გაყიდვა.“

„რას ამბობ, ნიკა? ეს ხომ ჩვენი სახლია! აქ ხომ ერთად გავიზარდეთ…“

„დედა, გთხოვ, ნუ გაართულებ საქმეს. მე შენთვის უკეთესს ვიზამ – სოფელში ბებია-ბაბუას სახლში გადაგიყვან. იქ მშვიდად იქნები.“

ისეთი სიცივე იყო მის ხმაში, რომ სხეული ამიკანკალდა. ვცდილობდი გამეგო – სად დავუშვი შეცდომა? როდის შეიცვალა ჩემი შვილი ასე?

გადავედი სოფელში. ბებია-ბაბუას სახლი ნახევრად დანგრეული იყო – ჭერი ჟონავდა, კედლებზე სოკო იყო ამოსული. მეზობლები მეკითხებოდნენ: „მარიამ, რა დაგემართა? ნიკა სადაა?“ მე კი ვერაფერს ვპასუხობდი – სირცხვილი და ტკივილი ერთდროულად მაწვებოდა.

ყოველ საღამოს ფანჯარასთან ვიჯექი და ვცდილობდი გამეხსენებინა ნიკას ბავშვობის ხმა – როგორ მეძახდა: „დედა, არ ინერვიულო, მე ყოველთვის შენს გვერდით ვიქნები.“ ახლა კი მისი ზარები მხოლოდ მაშინ იყო, როცა ფულს სთხოვდა ან დახმარებას ითხოვდა.

ერთხელ სოფელში ჩამოვიდა. „დედა, მაპატიე… უბრალოდ ძალიან გამიჭირდა. ბანკმა მომაწვა… არ ვიცი რა გავაკეთო,“ – მითხრა ცრემლიანი თვალებით.

„ნიკა, მე შენთვის ყველაფერი გავაკეთე… მაგრამ ნუთუ ასე უნდა დამთავრებულიყო ჩვენი ამბავი?“

ისევ მარტო დავრჩი. ზამთარი მძიმე იყო – გათბობის ფული არ მქონდა, საჭმელიც ხშირად არ მყოფნიდა. მეზობლები მეხმარებოდნენ ხოლმე პურით ან ბოსტნეულით.

ერთ დღეს წერილი მივიღე ქალაქიდან: „თქვენი ბინა გაყიდულია.“

გული ჩამწყდა. ყველაფერი დავკარგე – სახლი, შვილთან ურთიერთობა და ყველაზე მთავარი – იმედი.

ახლა აქ ვარ, სოფლის ძველ სახლში და ვფიქრობ: ნუთუ ასე უნდა იყოს დედისა და შვილის ურთიერთობა? ნუთუ შეიძლება ადამიანი ასე შეიცვალოს? იქნებ მე დავუშვი შეცდომა – ზედმეტად ვენდობოდი?

ხანდახან ვფიქრობ: ღირს თუ არა ყველაფრის პატიება მხოლოდ იმიტომ, რომ დედა ხარ? ან იქნებ სწორედ ამ სიყვარულმა დამაკარგვინა საკუთარი თავი?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? შეგიძლიათ აპატიოთ ასეთ ღალატს საკუთარ შვილს?