„დედა, არ მინდა, რომ ჩემს ქორწილში მოხვიდე“ – როცა შვილი გეუბნება იმას, რასაც ვერასდროს წარმოიდგენდი

— ზოსია, გთხოვ, ნუ ამბობ ამას… — ხმა ამიკანკალდა, როცა მესენჯერში მისი ბოლო შეტყობინება წავიკითხე. „დედა, არ მინდა, რომ ჩემს ქორწილში მოხვიდე. ასე უკეთესია ყველასთვის.“

ოთახში მარტო ვიჯექი, ფანჯრიდან თბილისური გაზაფხულის წვიმა ცვიოდა და თითქოს ყველაფერი ჩემთან ერთად ტიროდა. სამოცდამეათე ზარი იყო, რაც ზოსიას ნომერზე ვრეკავდი, მაგრამ პასუხი არ იყო. ჩემი შვილი, ჩემი მეგობარი, ახლა მეუბნება, რომ მის ქორწილში არ უნდა მივიდე. როგორ შეიძლება ასე დაგავიწყდეს დედის სიყვარული?

ზოსია ოცდათორმეტი წლისაა. მთელი ცხოვრება მისთვის ვცხოვრობდი. ქმარი ადრე დაგვტოვა — პოლონეთში წავიდა სამუშაოდ და იქვე დარჩა ახალ ოჯახთან ერთად. მე და ზოსია მარტო დავრჩით თბილისში. მაშინაც კი, როცა ფული არ გვქონდა და მეზობლისგან ვსესხულობდი პურსა და რძეს, ვცდილობდი, მისთვის ყველაფერი საუკეთესო მიმეცა. ვიყავით როგორც მეგობრები: ერთად დავდიოდით ბაზარში, ვუყვებოდი ჩემს ახალგაზრდობის ამბებს, ის კი თავის პირველ სიყვარულზე მიყვებოდა.

— დედა, შენ ყველაზე მაგარი ხარ! — მითხრა ერთხელ ღამით, როცა გულისტკივილით მოვიდა ჩემთან და ჩახუტება მთხოვა.

მახსოვს, როგორ ტიროდა, როცა უნივერსიტეტში პირველი გამოცდა ჩააფლავა. მაშინაც მე ვიყავი მის გვერდით. როცა პირველად შეყვარებული მიატოვა და გულგატეხილი იყო — მე ვუყიდე მისი საყვარელი შოკოლადი და მთელი ღამე ვუსმენდი მის ტირილს.

მერე გაიზარდა. დამოუკიდებელი გახდა. პირველად რომ გადავიდა საცხოვრებლად ნაქირავებ ბინაში — მთელი ღამე ვტიროდი, მაგრამ გულში ვფიქრობდი: „ჩემმა შვილმა ფრთები აიშვა.“

ზოსია მუშაობდა ერთ-ერთ საერთაშორისო კომპანიაში და ხშირად უწევდა მივლინებები ევროპაში. იქ გაიცნო რადეკი — პოლონელი ბიჭი. თავიდან ყველაფერი კარგად იყო: ფოტოებს მიგზავნიდა, ვიდეოზარებს ვაწყობდით სამივენი ერთად.

— დედა, რადეკი ძალიან კეთილია! სულ მეხმარება ყველაფერში… — მიყვებოდა აღფრთოვანებული.

მაგრამ მერე რაღაც შეიცვალა. რადეკი თბილისში ჩამოვიდა და პირველად რომ შევხვდით, მაშინვე ვიგრძენი რაღაც უცხო. თითქოს უხერხულად უყურებდა ჩემს ქართულ აქცენტს, ჩემს ჩაცმულობასაც კი.

— დედაშენი ცოტა… ემოციურია, არა? — უთხრა ერთხელ ზოსიას პოლონურად, მაგრამ მე გავიგონე.

მაშინვე გული მომიკვდა. ვეცადე თავი ხელში ამეყვანა და არაფერი შემემჩნია.

— რადეკი უბრალოდ სხვანაირია… — ამიხსნა ზოსიამ ერთხელ ჩუმად.

მაგრამ ნელ-ნელა ჩვენი ურთიერთობა დაიძაბა. რადეკი ცდილობდა ზოსია ჩემგან დაეშორებინა: „დედაშენი ზედმეტად ერევა შენს ცხოვრებაში“, „უნდა გაიზარდო“, „ჩვენ ევროპაში სხვანაირად ვართ“… ზოსია იცვლებოდა ჩემს თვალწინ: აღარ მირეკავდა ისე ხშირად, აღარ მიყვებოდა თავის ამბებს.

ერთხელაც მითხრა:

— დედა, გთხოვ, ნუ ერევი ჩემს ცხოვრებაში ასე ძალიან. მე უკვე დიდი ვარ.

გული მეტკინა. მაგრამ გავჩუმდი. ვფიქრობდი: „ასეა საჭირო. უნდა გავუშვა.“

მაგრამ როცა ქორწილის ამბავი გაიგე — ყველაფერი შეიცვალა.

— დედა, რადეკის ოჯახი ჩამოდის პოლონეთიდან. ყველაფერი ევროპულად იქნება… გთხოვ, ნუ ჩაიცვამ იმ კაბას… და საერთოდ, იქნებ ჯობია არ მოხვიდე? რადეკს არ უნდა ზედმეტი დრამები.

— რას ნიშნავს არ მოვიდე? შენი დედა ვარ! — ხმა ამიკანკალდა.

— გთხოვ… ასე უკეთესია ყველასთვის.

ამ სიტყვებმა ყველაფერი დამიმსხვრია.

მთელი ღამე ვერ დავიძინე. ფანჯრიდან წვიმის წვეთები ჩამოდიოდა და მე ისევ და ისევ ვკითხულობდი მის შეტყობინებას. როგორ შეიძლება შვილმა ასე გითხრას? განა მე რამე დავაშავე? განა ცუდი დედა ვიყავი?

მეორე დღეს დილით ზოსიას ბინასთან მივედი. კარი არ გამიღო. მესენჯერში მომწერა: „დედა, გთხოვ, ნუ გაართულებ ყველაფერს.“

გავბრაზდი. გავბრაზდი სამყაროზე, საკუთარ თავზე და ყველაზე მეტად — იმაზე, რომ ვერაფერი შევცვალე.

სამსახურში ვერ წავედი იმ დღეს. მთელი დღე სახლში ვიჯექი და ძველი ფოტოები ვათვალიერე: ზოსია პატარაა, მე ხელში მიჭირავს; ზოსია უნივერსიტეტში დიპლომს იღებს; ზოსია პირველად მიდის საზღვარგარეთ…

მეგობარმა დამირეკა:

— ნინო, რა ხდება? რატომ ხარ ასე ცუდად?

— ზოსიას ქორწილში არ უნდა მივიდე… — ძლივს ამოვთქვი.

— რას ამბობ? შენ ხომ მისი დედა ხარ!

— ჰო… მაგრამ ახლა მგონია, რომ ყველაფერი დავკარგე.

მეგობარმა დამამშვიდა: „გაივლის ესეც… შვილები ყოველთვის ბრუნდებიან.“ მაგრამ მე ვიცი — რაღაც შეიცვალა სამუდამოდ.

რამდენიმე დღის შემდეგ ზოსიამ ისევ მომწერა:

„დედა, მაპატიე… უბრალოდ მინდა ყველაფერი მშვიდად იყოს. რადეკისთვის რთულია შენი ემოციურობა.“

„ჩემი ემოციურობა?“ — გავიფიქრე გულში. განა ესაა პრობლემა? თუ ისაა პრობლემა, რომ მე ქართველი ვარ და ის ახლა ევროპაში ცხოვრობს?

მთელი ცხოვრება ვცდილობდი მისთვის საუკეთესო მომეცა. ახლა კი მგონია, რომ ჩემი სიყვარული ზედმეტი აღმოჩნდა მისთვის.

ქორწილის დღეს მარტო ვიყავი სახლში. არცერთი ნათესავი არ მოსულა ჩემთან სანუგეშოდ — ყველას ეშინოდა „დრამის“. ტელევიზორი ჩავრთე და ხმას ბოლომდე ავუწიე, რომ სიჩუმე არ მეგრძნო.

ზოგჯერ ვფიქრობ: იქნებ მართლა ზედმეტი ვიყავი? იქნებ მართლა უნდა გავუშვა შვილი ისე, როგორც თვითონ უნდა?

მაგრამ მერე ისევ მახსენდება მისი ბავშვობის ღამეები — როგორ მეხუტებოდა და მეუბნებოდა: „დედა, შენ ყველაზე მაგარი ხარ!“

ახლა კი მარტო ვარ.

ზოგჯერ ვფიქრობ: განა შეიძლება დედის სიყვარული ზედმეტი იყოს? განა შეიძლება შვილმა დაგივიწყოს ის ღამეები?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? მართლა უნდა გავუშვა შვილი ისე, როგორც თვითონ უნდა?