მამაჩემის პატიება – როგორ დავკარგე დედაჩემიც და საკუთარი თავი

„შენ რა, მართლა აპირებ მამას ნახვას?!“ – დედაჩემის ხმა სამზარეულოში ექოდ გაისმა, როცა ტელეფონი გავთიშე. მისი თვალები სიბრაზით და წყენით იყო სავსე, თითქოს ჩემი ბავშვობის ყველა ტკივილი ერთ წამში დაუბრუნდა. მე კი, ხელები მიკანკალებდა და ვერ ვხვდებოდი, როგორ ამეხსნა, რომ ეს ნაბიჯი ჩემთვის იყო მნიშვნელოვანი.

თორმეტი წლის ვიყავი, როცა მამამ დაგვტოვა. იმ დღეს თბილისში თოვდა, მე კი ფანჯრიდან ვუყურებდი, როგორ მიჰქონდა მამას ჩანთა. დედა ხმას არ იღებდა, მხოლოდ ცრემლები სდიოდა. მიზეზი არასდროს გვითქვამს – არც მისთვის და არც ჩემთვის. უბრალოდ, ერთ დღეს ოჯახი აღარ იყო.

დედამ ყველაფერი გააკეთა, რომ არაფერი მომკლებოდა. დილაობით სკოლაში მიმყავდა, საღამოობით კი საჭმელს მიმზადებდა და ცდილობდა, ჩემი ბავშვობის სიცარიელე შეევსო. მაგრამ მე ყოველთვის ვგრძნობდი, რომ რაღაც მაკლდა – მამა მაკლდა, მისი ხმა, მისი სითბო.

წლები გავიდა. დედა სულ უფრო მკაცრი და ჩაკეტილი გახდა. მამაზე საუბარი აკრძალული იყო. ერთხელ ვკითხე: „დედა, რატომ წავიდა?“ – მან მხოლოდ თავი გააქნია და მითხრა: „ეს შენ არ გეხება.“

მერე ემიგრაციაში წავედით – ჯერ საბერძნეთში, მერე იტალიაში. დედა დღე-ღამეს ასწორებდა მოხუცებზე ზრუნვაში, მე კი სკოლაში დავდიოდი და ვცდილობდი, ახალ რეალობას შევგუებოდი. მაგრამ შინაგანად ყოველთვის ვგრძნობდი სიცარიელეს.

ერთ დღეს, ოცდაორი წლის ასაკში, სოციალურ ქსელში მამას წერილი მივიღე: „ნინო, ვიცი რომ არ გიმსახურებ, მაგრამ მინდა გითხრა – მიყვარხარ.“

გული ამიჩქარდა. ათასჯერ წავიკითხე ეს სიტყვები. მთელი ღამე არ მძინებია. მეორე დღეს დედას არაფერი ვუთხარი. რამდენიმე კვირის შემდეგ მამას დავუკავშირდი. თავიდან მხოლოდ წერილობით ვსაუბრობდით – ის გერმანიაში ცხოვრობდა უკვე წლებია.

„მაპატიე, ნინო. მაშინ ასე გამოვიდა…“ – მწერდა.

„რატომ დაგვტოვე?“ – ვკითხე ერთხელ.

„შენი დედა ძალიან ძლიერი ქალია… მე სუსტი აღმოვჩნდი.“

ეს პასუხი არ მეყო, მაგრამ მაინც რაღაც გამითბა გულში.

რამდენიმე თვის შემდეგ გადავწყვიტე, მამა პირადად მენახა. ბილეთი ვიყიდე და გერმანიაში ჩავფრინდი. აეროპორტში რომ დავინახე – დაბერებული იყო, თვალებში სინანული ედგა.

„ნინო…“ – ჩამეხუტა და ორივეს ცრემლები წამოგვივიდა.

იმ დღეს ბევრი ვისაუბრეთ. პირველად ვიგრძენი, რომ რაღაც ნაწილი ჩემს თავში დაბრუნდა.

სახლში დაბრუნებულმა დედას ყველაფერი ვუთხარი. ის გაშეშდა.

„შენთვის ეს ადამიანი აღარ არსებობს! როგორ შეგეძლო?!“

„დედა, მე მჭირდებოდა… მჭირდებოდა მეპატიებინა.“

„მე? მე არ გეყოფი?“ – მისი ხმა ტირილში გადადიოდა.

„შენ ჩემი დედა ხარ და ყოველთვის გეყოფი… მაგრამ მამაც მჭირდება.“

ამ დღიდან ჩვენი ურთიერთობა შეიცვალა. დედა უფრო ჩუმი გახდა, ხშირად ვგრძნობდი მისგან სიცივეს. თითქოს ჩემი პატიება მისთვის ღალატი იყო.

ერთხელ ღამით მის ოთახში შევედი:

– დედა…
– რა გინდა?
– უბრალოდ მინდა იცოდე, რომ შენს გამო არ მიგიქცევია ზურგი…
– შენ ვერ გაიგებ…
– იქნებ მომიყვე?

ის დიდხანს დუმდა.

– შენს გამო ყველაფერი დავთმე… შენი მამა წავიდა და მე მარტო დავრჩი ამ ქვეყნად… ახლა კი შენც მიდიხარ…
– მე არსად მივდივარ…
– შენს გულში უკვე აღარ ვარ პირველ ადგილზე.

ეს სიტყვები გულში დამრჩა.

დრო გავიდა. მე და მამამ ურთიერთობა აღვადგინეთ – ხშირად ვსაუბრობდით ვიდეოზარებით, ერთმანეთს ამბებს ვუზიარებდით. დედასთან კი უხერხულობა დარჩა – თითქოს ჩვენს შორის უხილავი კედელი აღმართულიყო.

ერთ დღეს მამამ შემომთავაზა გერმანიაში გადასვლა – სწავლა და ახალი ცხოვრება. დედას რომ ვუთხარი, სახეზე ფერი გადაუვიდა:

– თუ წახვალ, ჩემთვის აღარ იარსებებ!
– ასე ნუ ამბობ…
– უკვე ერთხელ გამცვალე მასზე…
– მე უბრალოდ მინდა ორივე მყავდეთ…
– ეს შეუძლებელია!

ამ სიტყვებმა გული მომიკლა. მთელი ღამე ვტიროდი – ვერ ვხვდებოდი, რატომ უნდა ყოფილიყო არჩევანი ორ ყველაზე საყვარელ ადამიანთან შორის.

ბოლოს გადავწყვიტე: გერმანიაში წავედი. დედასთან ურთიერთობა თითქმის გაწყდა – მხოლოდ მოკლე მესიჯებს მწერდა: „კარგად ხარ?“ ან „ჭამე რამე.“

მამასთან ახალი ცხოვრება დავიწყე – უნივერსიტეტში ჩავაბარე, სამსახური ვიპოვე. მაგრამ გულში მაინც სიცარიელე იყო – დედის სიყვარული მაკლდა.

ერთ დღეს მამამ მკითხა:

– ნინო, ბედნიერი ხარ?
– არ ვიცი…
– რა გაკლია?
– დედა…
– სცადე მასთან საუბარი?
– ის არ მისმენს…
– დრო ყველაფერს კურნავს…

მაგრამ დრო გადიოდა და არაფერი იცვლებოდა.

ერთ დღეს დედამ დამირეკა:

– ნინო…
– დიახ, დედა?
– მაპატიე… იქნებ მეც უნდა ვისწავლო პატიება…
– მიყვარხარ…
– მეც…

ეს პირველი ნაბიჯი იყო შერიგებისკენ.

ახლაც ხშირად ვფიქრობ: ღირს თუ არა პატიება მაშინაც კი, როცა ეს შეიძლება საყვარელი ადამიანის დაკარგვის ფასად დაგიჯდეს? შეიძლება ოდესმე ორივეს შევურიგდე ბოლომდე? იქნებ თქვენც ყოფილხართ ასეთ მდგომარეობაში?