გაყიდული სახლი, დაკარგული იმედი: დედის აღსარება შვილის გამო გაწირული ცხოვრების შესახებ

„ნიკა, გთხოვ, უბრალოდ მითხარი სიმართლე! სად წავიდა ეს ფული?“ – ჩემი ხმა კანკალებდა, როცა უკვე მეოთხედ ვეკითხებოდი შვილს, რომელიც კედელთან იდგა და მზერა იატაკისთვის გაეშტერებინა. ოთახში მძიმე სიჩუმე ჩამოწვა, მხოლოდ ჩემი გულისცემის ხმა მესმოდა. ეს ის ღამე იყო, როცა საბოლოოდ გავიაზრე: ჩემი ცხოვრება აღარასდროს იქნებოდა ისეთი, როგორიც ადრე.

ყველაფერი იმ დღეს დაიწყო, როცა ნიკამ დამირეკა პოლონეთიდან. მაშინ უკვე ექვსი წელია ემიგრაციაში ვიყავი – ვარშავაში მოხუცს ვუვლიდი, რომ საქართველოში დარჩენილ ოჯახს როგორმე დავხმარებოდი. ნიკა სტუდენტი იყო, მაგრამ ბოლო დროს ხშირად მირეკავდა და ფულს მთხოვდა. „დედა, სწავლა ძვირია, ბინა უნდა გადავიხადო, საჭმელი არ მაქვს…“ – სულ ასეთ რაღაცებს მეუბნებოდა. მე კი ყველაფერს ვაკეთებდი მისთვის. საკუთარ თავს ვეუბნებოდი: „შვილია, უნდა დაეხმარო.“

მაგრამ იმ ზამთარს ნიკას ხმა სულ სხვა იყო – შეშინებული და სასოწარკვეთილი. „დედა, ცუდად ვარ… რაღაც მოხდა… ძალიან გთხოვ, არავის უთხრა…“ – მითხრა და მე მაშინვე მივხვდი: რაღაც სერიოზული ხდებოდა. რამდენიმე დღეში საქართველოში დავბრუნდი. სახლი გავყიდე – ჩვენი პატარა ბინა საბურთალოზე, სადაც მთელი ბავშვობა გავატარეთ. მაშინ მეგონა, რომ ეს დროებითი მსხვერპლი იყო. „ოღონდ ნიკა გადარჩეს, ოღონდ ფეხზე დადგეს და მერე ყველაფერს თავიდან ავაწყობ,“ – ვფიქრობდი.

ფული ნიკას გადავეცი და ისევ პოლონეთში დავბრუნდი სამუშაოდ. რამდენიმე თვე არაფერი შემიმჩნევია. ნიკა იშვიათად მირეკავდა, მაგრამ ყოველთვის მეუბნებოდა, რომ სწავლობდა და მუშაობასაც იწყებდა. მე კი ვცდილობდი დამეჯერებინა.

ერთ დღეს კი მეგობარმა დამირეკა და მითხრა: „ლელა, ნიკა კაზინოში ნახეს… ხშირად დადის იქ.“ თავიდან არ მჯეროდა. მერე კი სოციალურ ქსელში მისი ფოტოები ვნახე – სიგარეტით ხელში, უცხო ხალხთან ერთად, კაზინოს განათებულ დარბაზში. გული ჩამწყდა.

იმ ღამით ნიკას დავურეკე და ყველაფერი ვკითხე. თავიდან უარყოფდა: „დედა, რას ამბობ! ეგენი უბრალოდ მეგობრები არიან…“ მაგრამ მერე აღიარა: „ხო, ცოტა ვითამაშე… მაგრამ შენთვის არაფერი დამიშავებია!“

მაშინ მივხვდი: სახლი აღარ მქონდა, ფულიც აღარ იყო და ნიკაც აღარ იყო ის ბავშვი, რომელსაც ვიცნობდი. მთელი ცხოვრება მეგონა, რომ დედის სიყვარული ყველაფერს შველის. მაგრამ ახლა ჩემი სიყვარული მხოლოდ ტკივილად მექცა.

რამდენიმე კვირაში საქართველოში დავბრუნდი – უკვე უსახლკაროდ. ნათესავებთან დროებით დავრჩი. დედაჩემი – ნიკას ბებია – სულ მეჩხუბებოდა: „შვილო, რატომ გაყიდე სახლი? ასე უნდა გეთქვა უარი? ბიჭი გაიზარდა უკვე!“ მამაჩემი კი ჩუმად მიყურებდა და თვალებში წყალი ედგა.

ერთ დღეს ნიკა ჩამოვიდა თბილისში. სახლში დაძაბულობა იგრძნობოდა. დედაჩემი ხმამაღლა ლაპარაკობდა: „შენმა დედამ ყველაფერი დათმო შენთვის! ასე უნდა მოექეცი?“ ნიკა ჩუმად იჯდა და არაფერს ამბობდა. ბოლოს წამოდგა და მითხრა:

– დედა, მაპატიე… მართლა არ მინდოდა ასე გამოსულიყო…

– ნიკა, მე შენს გამო ყველაფერზე უარი ვთქვი! ახლა სად უნდა ვიცხოვრო? შენ რა გეგონა – ფული არასდროს დაგიმთავრდებოდა?

– არ ვიცი… უბრალოდ ვერ გავჩერდი… მეგონა მოვიგებდი და ყველაფერს დაგიბრუნებდი…

– შვილო, ცხოვრება ასე არ მუშაობს! სიყვარული არ ნიშნავს ყველაფრის დათმობას! შენ უნდა ისწავლო პასუხისმგებლობა!

მაშინ პირველად ვიგრძენი, რომ ნიკა ჩემგან შორს იყო – არა მხოლოდ ფიზიკურად, არამედ სულითაც.

შემდეგი თვეები ყველაზე მძიმე იყო ჩემს ცხოვრებაში. ნათესავები ზურგს მაქცევდნენ – ზოგი მეჩხუბებოდა, ზოგი უბრალოდ თავს მარიდებდა. მეგობრებმა ზურგი მაქციეს – „შენ თვითონ დაუშვი შეცდომა,“ მეუბნებოდნენ.

ერთ დღეს ქუჩაში მივდიოდი და შემთხვევით ჩვენი ძველი სახლის წინ გავჩერდი. ფანჯრებიდან უცხო ხალხის ხმები ისმოდა. იქ აღარაფერი იყო ჩემი – არც ბავშვობის მოგონებები, არც სითბო.

მაშინ მივხვდი: ყველაფერი დავკარგე – სახლი, ფული, მეგობრები… მაგრამ ყველაზე მეტად საკუთარი თავი დავკარგე.

ნიკასთან ურთიერთობა დღითიდღე რთულდებოდა. ის ისევ ცდილობდა მუშაობას, მაგრამ ხშირად დეპრესიაში ვარდებოდა. ერთხელ მითხრა:

– დედა, იქნებ ჯობდა საერთოდ არ დაგეხმარა…

– იქნებ მართლა ასე იყო… მაგრამ მე დედა ვარ და სხვანაირად არ შემეძლო.

ახლა პატარა ბინაში ვცხოვრობ ქირით. ყოველ დილით ვიღვიძებ და ვფიქრობ: ღირს თუ არა ასეთი მსხვერპლი? სად მთავრდება დედის სიყვარული და იწყება საკუთარი თავის დაცვა?

ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ მეც დავუშვი შეცდომა? იქნებ ზედმეტად ბევრი მივეცი ნიკას და ამიტომ ვერ ისწავლა დამოუკიდებლობა? ან იქნებ უბრალოდ ცხოვრება ასეთია – ზოგჯერ ყველაზე დიდი სიყვარული ყველაზე დიდ ტკივილად იქცევა.

ახლა თქვენ გეკითხებით: რას იზამდით ჩემს ადგილას? სად გადის ზღვარი სიყვარულსა და თვითგანადგურებას შორის? იქნებ მაინც არსებობს გამოსავალი ამ ტკივილიდან?