„მარიამი, მე შენ ძალიან მიყვარხარ, მაგრამ შენი ცხოვრების მოწყობას ვეღარ გავაგრძელებ“ — დედა-შვილის ურთიერთობის დრამა ემიგრაციაში

„მარიამ, გთხოვ, კიდევ ერთხელ ნუ მთხოვ, რომ შენს ნაცვლად დავრეკო. უკვე დიდი გოგო ხარ, ხომ იცი?“ — ტელეფონში ჩემი ხმა მიკანკალებს. სამზარეულოში მარტო ვდგავარ, იტალიაში, უცხო ქალაქში, სადაც ჩემი ცხოვრება სულ სხვა რიტმით მიდის. ფანჯრიდან ვუყურებ წვიმას და ვცდილობ არ ავყვე ცრემლებს.

„დედა, უბრალოდ დამეხმარე. შენ ხომ ყოველთვის ყველაფერს აგვარებდი ჩემთვის…“ — მარიამის ხმა ბავშვურად ჩამესმის, თითქოს ისევ ის პატარა გოგოა, რომელიც სკოლაში პირველად წავიყვანე და მთელი გზა ხელზე მიჭერდა.

მახსოვს, როგორ ვცდილობდი მისთვის ყველაფერი საუკეთესო გამეკეთებინა. მარიამი სულ სხვანაირი იყო — ჩუმი, მგრძნობიარე, ყველაფერს გულთან ახლოს იღებდა. სკოლაში მასწავლებლები მეუბნებოდნენ: „ნინო, მარიამს მეტი თავდაჯერებულობა სჭირდება.“ მე კი სახლში ვუჯდებოდი გვერდით და ვეუბნებოდი: „შენ ყველაზე ძლიერი ხარ.“

მაგრამ სინამდვილეში, მე თვითონაც მეშინოდა. მეშინოდა, რომ თუ მის ცხოვრებაში რამე არასწორად წავიდოდა, ეს ჩემი ბრალი იქნებოდა. ამიტომაც სულ მის გვერდით ვიყავი — ექიმთან ვიზიტი? მე დავრეკავდი. უნივერსიტეტში საბუთების შეტანა? მე მივალაგებდი. სამსახურის ძებნა? მე დავრეკავდი ნაცნობებთან.

მარიამი გაიზარდა, მაგრამ თითქოს ვერასდროს ისწავლა დამოუკიდებლად ცხოვრება. როცა ქმარი გარდაეცვალა ავარიაში და ორი წლის ბავშვი დარჩა ხელში, ისევ მე დამირეკა: „დედა, რა ვქნა?“

მაშინ გადავწყვიტე ემიგრაციაში წასვლა. საქართველოში ცხოვრება გაუსაძლისი გახდა — ვალები, მარტო დარჩენილი შვილი და შვილიშვილი. იტალიაში წამოვედი, რომ ფული გამომეგზავნა და მათი ცხოვრება შემემსუბუქებინა.

მაგრამ ახლა, ათი წლის შემდეგაც კი, მარიამი ისევ იმ ბავშვად დარჩა, რომელსაც დედის ჩრდილი სჭირდება. ყოველ კვირას მირეკავს: „დედა, საბავშვო ბაღში განცხადება როგორ დავწერო?“, „დედა, ბანკში რა უნდა ვუთხრა?“

ერთხელაც დავიღალე. ტელეფონში ვუთხარი:

— მარიამ, მე შენ ძალიან მიყვარხარ. მაგრამ შენი ცხოვრების მოწყობას ვეღარ გავაგრძელებ. უნდა ისწავლო დამოუკიდებლად ცხოვრება.

— ანუ აღარ გიყვარვარ? — ჩამესმა მისი ჩუმი ხმა.

— პირიქით, იმიტომ გეუბნები ამას, რომ ძალიან მიყვარხარ.

ტელეფონი გავთიშე და მთელი ღამე ვერ დავიძინე. საკუთარ თავს ვეკითხებოდი: იქნებ მე დავაშავე? იქნებ ზედმეტად ბევრი გავაკეთე მისთვის?

მეორე დღეს ჩემი მეგობარი ეთერი დამირეკა:

— ნინო, რა გჭირს? ხმა გაქვს დაკარგული.

— მარიამთან ვიჩხუბე…

— ყველა დედა ასე ვართ ემიგრაციაში. გგონია მარტო შენს შვილს უჭირს დამოუკიდებლობა? ჩემი ლაშაც ასეა — ოცდათხუთმეტი წლისაა და მაინც მე მირეკავს ყველაფერზე.

— მაგრამ როდემდე უნდა გაგრძელდეს ასე? — ვკითხე.

ეთერმა ჩაიცინა:

— სანამ ჩვენ არ შევიცვლებით.

იმ საღამოს ისევ დამირეკა მარიამმა:

— დედა… მაპატიე გუშინდელი.

— არაფერია… უბრალოდ მინდა იცოდე: შენ შეგიძლია ყველაფერი. მე აქ ვარ, მაგრამ შენი ცხოვრება შენია.

— მეშინია…

— მეც მეშინოდა შენი ასაკში. მაგრამ თუ არ სცდი, ვერასდროს გაიგებ რას შეძლებ.

ტელეფონი გავთიშეთ და უცნაური სიმშვიდე ვიგრძენი. თითქოს პირველად მივეცი საკუთარ თავს უფლება მეც ვიცხოვრო ჩემი ცხოვრებით.

დღეები გადიოდა. მარიამი ნაკლებად მირეკავდა წვრილმანებზე. ერთხელ მომწერა: „დედა, საბავშვო ბაღში განცხადება თვითონ დავწერე!“

გული ამიჩქარდა სიამაყით და სევდით ერთად. მივხვდი: ყველაზე დიდი სიყვარული ზოგჯერ იმას ნიშნავს, რომ უნდა გაუშვა.

ახლა ხშირად ვფიქრობ: იქნებ საქართველოში რომ დავრჩენილიყავი და ასე არ დამეცვა მარიამი ყველაფრისგან, უფრო ძლიერი გაიზრდებოდა? იქნებ ემიგრაციაში ყოფნა ორივესთვის საჭირო გაკვეთილი იყო?

ხშირად ვკითხულობ ემიგრანტების ჯგუფებში მსგავსი ისტორიებს და მესმის: მარტო არ ვარ ამ ტკივილში.

ახლა თქვენ გეკითხებით: როგორ უნდა ისწავლოს დედამ შვილის გაშვება? სად გადის ზღვარი მზრუნველობასა და ზედმეტ ჩარევას შორის? იქნებ სწორედ ესაა ყველაზე რთული გაკვეთილი დედობის გზაზე?