დღეს ჩემი შვილი და რძალი სახლიდან გავაგდე – როცა მიხვდი, რომ ჩემი ცხოვრება მათი სასტუმრო აღარ იყო
„გეყოფა, დედა, ნუ ჩაერევი ჩვენს ცხოვრებაში!“ – ეს სიტყვები ისე მკვეთრად გაისმა ჩემს სამზარეულოში, თითქოს დანა ჩამარტყეს გულში. ნიკას ხმა ყოველთვის თბილი იყო ჩემთვის, მაგრამ დღეს მისი ტონი უცხო და ცივი მომეჩვენა. მაგიდაზე დაყრილი ჭურჭელი, რძლის – ნინოს – გაბუტული სახე და ჩემი ხელები, რომლებიც ნერვიულად ათამაშებდნენ ჩაის კოვზს. ეს იყო ის წამი, როცა მივხვდი: ჩემი სახლი აღარ იყო ჩემი.
მე ვარ მარინე, 58 წლის, თბილისელი ქალი. მთელი ცხოვრება ვცდილობდი კარგი დედა ვყოფილიყავი. ქმარი ადრე გარდამეცვალა – ნიკა მაშინ თერთმეტი წლის იყო. მას შემდეგ ყველაფერი მისთვის გავიღე: ვიმუშავე ორ სამსახურში, რომ არაფერი მოჰკლებოდა. ოცნებობდი, რომ ბედნიერი ოჯახი ექნებოდა და მე მშვიდად დავისვენებდი სიბერეში. მაგრამ ცხოვრება სხვანაირად აეწყო.
ორი წლის წინ ნიკამ მითხრა, რომ ნინო ცოლად მოჰყავდა. გოგონა სოფელიდან იყო, მაგრამ კარგი და მშრომელი ჩანდა. ქორწილი პატარა, მაგრამ თბილი გამოვიდა. იმედით ვუყურებდი მათ – იქნებ ახლა მეც ამოვისუნთქავ-მეთქი. მაგრამ მალევე ყველაფერი შეიცვალა.
„დედა, ცოტა ხნით შენთან უნდა დავრჩეთ, ბინა ვერ ვიშოვეთ ჯერ,“ – მითხრა ნიკამ ქორწილიდან ორ თვეში. რა თქმა უნდა, დავთანხმდი. „ეს ხომ თქვენი სახლია,“ – ვუთხარი გულწრფელად. მაგრამ „ცოტა ხანი“ ორ წელზე გაიწელა.
처음에는 ყველაფერი კარგად იყო. ნინო მეხმარებოდა სამზარეულოში, ერთად ვსვამდით ჩაის და ვსაუბრობდით სოფლის ამბებზე. მაგრამ დროთა განმავლობაში რაღაც შეიცვალა. ნიკას და ნინოს ოთახში გვიანობამდე ისმოდა ხმაური – ხან ტელევიზორი, ხან კამათი. დილით სამზარეულოში მხოლოდ მათი ჭურჭელი მხვდებოდა დასარეცხი. ნინო სულ უფრო იშვიათად მეხმარებოდა – „დაღლილი ვარ“, „თავი მტკივა“, „დღეს არ მცალია“. ნიკაც ხშირად აგვიანებდა სახლში მოსვლას.
ერთ დღესაც სამზარეულოში შევედი და დავინახე, როგორ იღებდა ნინო ჩემს ფულს საფულიდან. გაოცებულმა ვკითხე: „რას აკეთებ?“ – „ნიკა მთხოვა, პური ვიყიდო და არ მქონდა ხურდა,“ – მიპასუხა უხერხულად. მაშინ პირველად გამიჩნდა ეჭვი: იქნებ ჩემი სიკეთე ზედმეტია?
მეზობლები ჩურჩულებდნენ: „მარინეს სახლში რძალი ბატონობსო.“ თავიდან ყურადღებას არ ვაქცევდი – „რას ამბობენ, მთავარია შვილს უყვარდეს,“ – ვფიქრობდი. მაგრამ როცა ნიკამ დაიწყო ჩემთან უხეშად ლაპარაკი, გული მეტკინა.
ერთ საღამოს სამზარეულოში ხმამაღალი კამათი ატყდა:
– დედა, რატომ ჩაერიე ჩვენს საქმეში? – მკითხა ნიკამ გაღიზიანებით.
– მე უბრალოდ ვკითხე, როდის აპირებთ ბინის დაქირავებას… ორი წელია აქ ცხოვრობთ.
– რა გინდა, გაგვაგდო?
– არა, შვილო… უბრალოდ მინდა ჩემი სივრცე მქონდეს.
– ეგოისტი ხარ! – ჩაერთო ნინო.
ისეთი სიბრაზე მომაწვა, რომ ცრემლები წამომივიდა. მთელი ცხოვრება მათთვის გავწირე თავი და ახლა მე ვარ ეგოისტი? იმ ღამით არ დამიძინია.
მეორე დღეს დილით სამზარეულოში შევედი და დავინახე, როგორ აწყობდა ნინო ჩემთვის უცნობ ნივთებს ჩემს თაროზე. „ეს სად დადე?“ – ვკითხე მშვიდად.
– აქ ასე უფრო მოსახერხებელია.
– ეს ჩემი ადგილია…
– ახლა აქ ჩვენც ვცხოვრობთ!
მაშინ მივხვდი: ჩემი სახლი აღარ იყო ჩემი სიმშვიდის ადგილი. მე იქ სტუმარი ვიყავი.
რამდენიმე დღე ვფიქრობდი რა გამეკეთებინა. მეგობარს დავურეკე ემიგრაციაში – მანაც იგივე გადაიტანა იტალიაში: შვილებმა ისე შეავსეს მისი სახლი, რომ ბოლოს თავად წავიდა ქირით ცხოვრებაში.
ერთ საღამოს ნიკას და ნინოს ვუთხარი:
– უნდა დაგელაპარაკოთ.
– რა ხდება? – იკითხა ნიკამ უხალისოდ.
– მინდა იცოდეთ: ეს სახლი ჩემი სახლია და მე მინდა ისევ ჩემი სივრცე მქონდეს. გთხოვთ, ორი კვირის განმავლობაში მოძებნოთ ბინა.
სიჩუმე ჩამოვარდა. ნინო გაბრაზდა:
– ანუ გვაგდებ?!
– მე უბრალოდ მინდა მშვიდად ვიცხოვრო ჩემს სახლში.
– ეგოისტი ხარ! – ისევ გაიმეორა ნიკამ.
იმ ღამით ორივემ კარი ხმაურით გაიჯახუნა. მთელი ღამე ტიროდი – საკუთარ შვილს ასე არასდროს დავლაპარაკებივარ. მეორე დღეს დილით სახლში აღარ დამხვდნენ. მხოლოდ წერილი დამიტოვეს: „მადლობა ყველაფრისთვის.“
ახლა მარტო ვარ ჩემს სახლში. თავიდან სიჩუმემ შემაშინა – თითქოს კედლებიც კი მიყურებდნენ დაყვედრებით: „შვილები გააგდე!“ მაგრამ მერე უცნაური სიმშვიდე ვიგრძენი. პირველად წლების შემდეგ დილით ჩემთვის მოვამზადე ყავა და ფანჯრიდან მზის სხივებს შევხედე.
ვფიქრობ: იქნებ მართლა ეგოისტი ვარ? ან იქნებ ბოლოსდაბოლოს საკუთარი თავის სიყვარული ვისწავლე? რამდენი დედა ცხოვრობს ასე საქართველოში ან ემიგრაციაში – საკუთარ სახლში სტუმრად? რამდენჯერ უნდა დავთმოთ ჩვენი თავი შვილებისთვის?
ახლა მხოლოდ ერთი კითხვა მაქვს: მართლა ცუდი დედა ვარ თუ უბრალოდ ადამიანი ვარ, რომელსაც თავისი სივრცე სჭირდება? თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?