„ასე ყველასთვის უკეთესი იქნება“ – ჩემი ცხოვრების ყველაზე მძიმე გადაწყვეტილება

– ასე ყველასთვის უკეთესი იქნება, ნინო, – მშვიდად მითხრა ლევანმა და ჩაი მოსვა. მის თვალებში ვეღარ ვხედავდი იმ სითბოს, რომელიც ოდესღაც ასე მიყვარდა. სამზარეულოს მაგიდასთან ვიჯექით, ჩვენს პატარა ბინაში თბილისში, და მე ვგრძნობდი, როგორ მტკიოდა თითოეული ჩასუნთქვა.

– ყველასთვის? – ძლივს ამოვილუღლუღე. – შენთვისაც და ჩემთვისაც?

– ნინო, გთხოვ, ნუ გაართულებ. ხომ იცი, ბოლო დროს ყველაფერი შეიცვალა. ბავშვებიც გაიზარდნენ, შენც სულ დაღლილი ხარ… მე მგონი, ასე ჯობია.

მაშინვე ვერ ვიტირე. თითქოს სხეული გამეყინა. მხოლოდ ერთი აზრი მიტრიალებდა თავში: „აღარ ვარ საჭირო.“

ლევანი ყოველთვის მშვიდი იყო. არც ახლა უყვირია, არც თეფშები უყრია. უბრალოდ მითხრა, რომ ჩვენი ოჯახი დასრულდა. თითქოს სამსახურში რაღაც დოკუმენტს აწერდა ხელს.

მთელი ღამე ფანჯარასთან ვიჯექი და თბილისს ვუყურებდი. ქუჩაში მანქანები ჩქარა მოძრაობდნენ, ხალხი სადღაც მიიჩქაროდა. მე კი მეგონა, რომ დრო გაჩერდა.

დილით ბავშვებმა არაფერი იცოდნენ. ანა თერთმეტი წლისაა, ცოტნე – ცხრა. სკოლაში გავაცილე და ჩვეულებრივად მოვიქეცი. მხოლოდ მაშინ, როცა კარი მივხურე და მარტო დავრჩი, ცრემლები წამსკდა.

მეგობარს დავურეკე – მარინა ემიგრაციაშია იტალიაში უკვე ექვსი წელია. სულ მეუბნებოდა: „ნინო, თუ რამე დაგჭირდა, ჩამოდი აქ. აქ სხვა ცხოვრებაა.“

– მარინა, ლევანი მიდის… – ძლივს ამოვთქვი.

– რას ამბობ? ნინო, შენ ხომ ყოველთვის ერთად იყავით! რა მოხდა?

– აღარ ვჭირდები… ასე თქვა – ყველასთვის უკეთესიაო.

– ნინო, შენ ძლიერი ხარ! მაგრამ თუ გინდა ჩამოდი აქ. იქნებ ცოტა ხნით მაინც…

მთელი დღე ვფიქრობდი: იქნებ მართლა წავიდე? მაგრამ ბავშვები? დედაჩემი ავადაა – პენსიაზეა და მარტო ცხოვრობს გორში. მამა დიდი ხანია აღარ გვყავს.

ლევანი საღამოს სახლში დაბრუნდა. ბავშვებთან ჩვეულებრივად იქცეოდა – თითქოს არაფერი მომხდარა.

– როდის აპირებ წასვლას? – ვკითხე ჩუმად.

– ბინიდან არ წავალ ჯერ. ბავშვებს არ უნდა ვატკინოთ გული. თანაც… სად წავიდე? დედაჩემთან?

– იქნებ მე წავიდე?

– ნინო, ნუ გიჟობ! ბავშვები შენთან უნდა დარჩნენ.

მაგრამ ღამით ვერ ვიძინებდი. ვფიქრობდი ჩემს ცხოვრებაზე: ოცდახუთი წელი ერთად გავატარეთ. თავიდან ყველაფერი სხვანაირად იყო – სიღარიბე, სიხარული, პირველი ბინა ნაქირავებში, მერე ეს პატარა ბინა საბურთალოზე. ლევანი ყოველთვის მუშაობდა – ჯერ ინჟინრად, მერე სამშენებლო კომპანიაში გადავიდა. მე მასწავლებელი ვიყავი სკოლაში.

ბავშვები რომ გაჩნდნენ, ყველაფერი შეიცვალა. ლევანი უფრო იშვიათად მოდიოდა სახლში. მე კი სულ დაღლილი ვიყავი – სკოლა, სახლი, გაკვეთილები ბავშვებთან.

ერთ დღეს ანამ მკითხა:

– დედა, შენ ბედნიერი ხარ?

ვერაფერი ვუპასუხე.

ლევანი სულ უფრო ხშირად აგვიანებდა სახლში მოსვლას. ერთხელ ტელეფონზე უცხო ნომერი დაურეკეს – ქალის ხმა იყო. მაშინ პირველად გამიელვა ეჭვმა: იქნებ სხვა ჰყავს?

მაგრამ ვერ გავბედე კითხვა. თბილისში ხომ ასეა – ოჯახი უნდა შეინარჩუნო „საზოგადოების თვალში“. დედაჩემი სულ მეუბნებოდა: „ნინო, ოჯახი ყველაფერია! კაცს უნდა გაუგო.“

ერთ დღეს ლევანმა მითხრა:

– ნინო, მე მივდივარ გერმანიაში სამუშაოდ. აქ აღარაფერი გამომდის.

ვიფიქრე: იქნებ ასე გადავრჩეთ? იქნებ დროებით დაშორება დაგვეხმაროს?

მაგრამ სამი თვე გავიდა და ლევანი აღარ დაბრუნებულა. მხოლოდ ფულს გვიგზავნიდა და ბავშვებს სკაიპით ელაპარაკებოდა.

ერთ დღეს მარინამ ისევ დამირეკა:

– ნინო, ჩამოდი იტალიაში! აქ მოხუცებს უვლიან ქართველები – ცოტა ხნით მაინც დაისვენებ.

ბავშვებთან ვისაუბრე:

– ანა, ცოტნე, თუ ცოტა ხნით იტალიაში წავიდე სამუშაოდ?

ანა ჩუმად იყო. ცოტნემ მითხრა:

– დედა, ჩვენთან დარჩი…

გული მომიკვდა.

მაგრამ სხვა გზა არ მქონდა – თბილისში ცხოვრება ძვირი იყო და ლევანის ფული აღარ გვყოფნიდა.

დედაჩემი ავად გახდა – ინსულტი მიიღო. გორში ჩავედი და ორი კვირა იქ ვიყავი. დედა სულ ტიროდა:

– ნინო, რატომ დაგემართათ ასე? შენ ხომ კარგი ქმარი გყავდა…

– დედა, აღარ შემიძლია ბრძოლა.

თბილისში დაბრუნებულმა აღმოვაჩინე: ლევანი ბინაში აღარ ცხოვრობდა. მხოლოდ წერილი დამიტოვა:

„ნინო, მაპატიე ყველაფერი. ვიცი, რომ გტკენდი. მაგრამ მეც აღარ შემეძლო ასე ცხოვრება. ბავშვებს მიხედე.“

იმ ღამეს პირველად ვიგრძენი თავი სრულიად მარტო.

მარინას დავურეკე და გადავწყვიტე: მივდივარ იტალიაში.

ბავშვებს დავემშვიდობე – ანამ ტირილი დაიწყო:

– დედა, რატომ მიდიხარ? ჩვენ რა დაგიშავეთ?

– ანა, ეს თქვენთვისაა… რომ არაფერი მოგაკლდეთ.

იტალიაში ჩასვლა საშინლად გამიჭირდა – ენა არ ვიცოდი, ხალხი უცხო იყო. მოხუც ქალს ვუვლიდი მილანში – სენიორა როზას ერქვა. სულ მეუბნებოდა:

– ნინა (ასე მეძახდა), შენ კარგი ადამიანი ხარ! მაგრამ რატომ ტირი ღამით?

ვერ ვუხსნიდი ჩემს ტკივილს.

მარინა გვერდით მედგა – ერთად ვსვამდით ყავას საღამოობით და საქართველოზე ვლაპარაკობდით:

– ნინო, აქ ყველა ქალი ტირის ღამით… მაგრამ მერე სწავლობ მარტოობასთან ცხოვრებას.

თვეები გავიდა. ფულს ვუგზავნიდი ბავშვებს და დედას წამლებს ვუყიდდი.

ერთ დღეს ანამ დამირეკა სკაიპით:

– დედა, ცოტნე სკოლაში ჩხუბობს… მასწავლებელმა დამირეკა.

გული მომიკვდა: ჩემი შვილები მარტო იყვნენ თბილისში – მამა გერმანიაში, დედა იტალიაში…

ერთ საღამოს სენიორა როზამ მკითხა:

– ნინა, შენ რისთვის ცხოვრობ ახლა?

ვერაფერი ვუპასუხე.

დავფიქრდი: ჩემი ცხოვრება სხვებისთვის მსხვერპლად შევწირე? სად დავკარგე საკუთარი თავი?

თვეების შემდეგ საქართველოში დავბრუნდი – დედაჩემი გარდაიცვალა. ბავშვები შეცვლილები იყვნენ – ანა ჩუმი გახდა, ცოტნე აგრესიული.

ლევანიც ჩამოვიდა დაკრძალვაზე – ერთმანეთს თვალებში ვერ შევხედეთ.

დედის საფლავზე ვიდექი და ვფიქრობდი: ასე ყველასთვის უკეთესია? მართლა ასე ჯობდა?

ახლა ისევ თბილისში ვარ – მარტო ვცხოვრობ პატარა ბინაში საბურთალოზე. ბავშვები სტუდენტები არიან და თავიანთ ცხოვრებას იწყებენ.

ხანდახან ვფიქრობ: სად დავუშვი შეცდომა? შეიძლებოდა სხვანაირად მომეხერხებინა ყველაფერი?

მეგობრები მეუბნებიან: „შენ ძლიერი ხარ!“ მაგრამ ღამით ისევ მარტო ვარ ჩემს ფიქრებთან.

ხანდახან საკუთარ თავს ვეკითხები: მართლა ასე ჯობდა ყველასთვის? თუ უბრალოდ ასე უფრო ადვილი იყო დანებება? თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?