“დავთანხმდი, წამომეყვანა შვილიშვილები სკოლიდან – ერთი წუთით…” ორი წელი გავიდა, მე კი ჯერ კიდევ არ მქონია თავისუფალი შუადღე

„ნანა, დღესაც მოხვალ?“ – მეკითხება ნიკუშა, თვალებში იმედით მიყურებს და ზურგჩანთას ძლივს მიათრევს. უკვე მერამდენედ ვუსმენ ამ კითხვას ბოლო ორ წელიწადში? თითქოს ჩემი ცხოვრება ამ კითხვაში ჩაიკეტა.

ყველაფერი იმ დღეს დაიწყო, როცა ლელამ, ჩემმა რძალმა, დამირეკა: „ნანა დეიდა, ხომ არ შეგაწუხებთ? ხვალიდან სამსახურში ვბრუნდები და იქნებ ბავშვები სკოლიდან წამოიყვანოთ? სულ რამდენიმე კვირაა, სანამ ყველაფერს მოვაწესრიგებთ.“

მახსოვს, როგორ დავფიქრდი. ჩემი ქმარი, გია, მაშინვე მიყურებდა ეჭვით: „ნანა, ხომ იცი, დროებითები არასდროს მთავრდება.“

მაგრამ მე ხომ ბებია ვარ. როგორ შემეძლო უარი მეთქვა? მით უმეტეს, როცა ლელა და ჩემი შვილი, ლაშა, ასე სთხოვდნენ.

„კი, რა პრობლემაა,“ – ვუპასუხე მაშინ. „მხოლოდ რამდენიმე კვირა.“

იმ დღეს პირველად მივედი სკოლასთან. ბავშვები გახარებულები გამოვარდნენ კარებიდან. ნიკუშამ ხელი ჩამჭიდა, მარიამმა კი თავისი ნახატი მაჩვენა. გულში სითბო ჩამეღვარა – რა ბედნიერებაა, როცა შვილიშვილები გენდობიან.

მაგრამ კვირები გავიდა და არაფერი შეცვლილა. პირიქით – ლელას სამსახურში საქმეები გაეზარდა, ლაშასაც ახალი პროექტი დაეწყო. ყოველდღე ვიღვიძებდი იმ ფიქრით, რომ შუადღის სამ საათზე სკოლასთან უნდა ვყოფილიყავი.

თავიდან მეგონა, რომ ეს მსუბუქი ტვირთი იყო. მაგრამ ნელ-ნელა დავიწყე საკუთარი თავის დაკარგვა. ჩემი მეგობრები მირეკავდნენ: „ნანა, კინოში ხომ არ წამოხვალ?“ – „ვწუხვარ, ბავშვებს უნდა წავიყვანო.“

„ნანა დეიდა, ხვალაც ხომ მოხვალ?“ – ისევ და ისევ.

ერთ დღეს გიამ მკაცრად მითხრა: „შენი ცხოვრება აღარ გაქვს. სულ სხვებისთვის ცხოვრობ.“

გავბრაზდი. „ეს ჩემი შვილიშვილებია! როგორ არ უნდა დავეხმარო?“

მაგრამ ღამით საწოლში მარტო რომ დავრჩი, საკუთარ თავს ვკითხე: მართლა ჩემი ცხოვრებაა ეს?

ერთ დღესაც მარიამმა მითხრა: „ბებო, შენ სულ ჩვენთან იქნები?“

გავუღიმე: „რა თქმა უნდა, ჩემო გოგო.“

მაგრამ გულში რაღაც ჩამწყდა. ნუთუ მართლა სულ მათთან უნდა ვიყო? სადღაც შორს ჩემი ოცნებები გამახსენდა – წიგნების წაკითხვა, მეგობრებთან შეხვედრა, თუნდაც უბრალოდ სეირნობა.

ერთხელ ჩემს დაქალს, მანანას ვუთხარი: „იცი, მგონია, რომ აღარავინ მეკითხება, მე რა მინდა.“

მანანამ თავი დამიქნია: „ჩვენს თაობას ასე დაემართა – შვილებისთვის და შვილიშვილებისთვის ვცხოვრობთ.“

მაგრამ ეს ხომ უსამართლობაა? რატომ უნდა დავკარგო საკუთარი თავი მხოლოდ იმიტომ, რომ სხვებს სჭირდებათ?

ერთ საღამოს ლაშამ დამირეკა: „დედა, ხვალ შეგიძლია ბავშვები ბალეტზე წაიყვანო?“

„ლაშა,“ – ვუთხარი ჩუმად, – „მგონი ცოტა დავიღალე.“

სიჩუმე ჩამოვარდა.

„დედა, ხომ იცი, რომ ძალიან გვჭირდება შენი დახმარება…“

გული ჩამწყდა. ისევ ის დანაშაულის გრძნობა – თითქოს თუ უარს ვიტყვი, ცუდი დედა და ბებია ვიქნები.

მაგრამ მეორე დღეს სარკეში ჩავიხედე და საკუთარი თავი ვერ ვიცანი. თვალებში დაღლილობა და სევდა ჩანდა.

გიამ ისევ მკითხა: „როდემდე აპირებ ასე ცხოვრებას?“

არ ვიცოდი პასუხი.

ერთ დღესაც სკოლაში მისულმა დავინახე სხვა ბებია – რუსუდანი. ისიც შვილიშვილებს ელოდა. გვერდით მივუჯექი:

„თქვენც ყოველდღე მოჰყავთ?“

გაეცინა: „თავიდან დროებით ვიყავი… ახლა უკვე ორი წელია აქ ვარ.“

ორივეს გაგვეცინა და მერე სევდიანად ჩავფიქრდით.

სახლში დაბრუნებულმა ბავშვები დავაწვინე და ფანჯრიდან გავიხედე. ქუჩაში ახალგაზრდები იცინოდნენ. გამახსენდა ჩემი ახალგაზრდობა – როგორ მინდოდა მოგზაურობა ევროპაში, პარიზში წასვლა…

მაგრამ ახლა ჩემი პარიზი სკოლის ეზოა.

ერთხელ ლელამ მითხრა: „ნანა დეიდა, თქვენ რომ არ იყოთ, არ ვიცი რა გვეშველებოდა.“

მინდოდა მეთქვა: „ხანდახან მეც მინდა ვინმეს დახმარება.“ მაგრამ ხმა ვერ ამოვიღე.

ერთ დღესაც ავდექი და ლაშას ვუთხარი:

„შვილო, მგონი დროა ცოტა საკუთარ თავზეც ვიფიქრო.“

ლაშამ გაკვირვებით შემომხედა: „დედა, რას ამბობ?“

„მინდა ცოტა თავისუფალი დრო მქონდეს. იქნებ კვირაში ერთი დღე მაინც სხვა ვინმემ წამოიყვანოს ბავშვები?“

ლელამ თავი დახარა: „ვიცით, რომ ბევრს გთხოვთ… უბრალოდ ასე გამოგვივიდა.“

ვიგრძენი, რომ რაღაც შეიცვალა. თითქოს პირველად დაინახეს ჩემი დაღლილობა.

მაგრამ მეორე დღეს ისევ დამირეკეს: „ნანა დეიდა, დღეს ხომ შეძლებთ?“

და მე ისევ წავედი.

ახლა უკვე ორი წელია ასე ვარ. ჩემი ცხოვრება სხვების საჭიროებებს შევწირე. ხანდახან ვფიქრობ – სად მთავრდება სიყვარული და იწყება საკუთარი თავის დაკარგვა?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილზე? მართალია თუ არა საკუთარი თავი სხვებისთვის დავთმოთ?