დედის გული და ჩაკეტილი კარები: ჩემი შვილის სახლში არავინ მელოდა
— ნინო, რას აკეთებ აქ ამ დილაადრიან? — მეზობელმა თამარმა გამაჩერა სადარბაზოსთან, როცა ორი მძიმე პარკით ხელში მივდიოდი.
— შვილთან მივდივარ, თამარ. კვირაა დღეს, ხომ იცი, სულ ვცდილობ რამე კარგი გავუკეთო. — ვუპასუხე ღიმილით, თუმცა გულში რაღაც მტკიოდა.
მთელი ღამე არ მიძინია. ვფიქრებდი, რა გაეხარდებოდა ჩემს გიორგის. წლებია მარტო ცხოვრობს გერმანიაში, იქ მუშაობს, მაგრამ ახლა თბილისშია დაბრუნებული. თითქოს ყველაფერი კარგად უნდა იყოს, მაგრამ რაღაც შეიცვალა. ადრე სულ მირეკავდა, მეკითხებოდა, რას ვაკეთებდი, როგორ ვიყავი… ახლა კი თითქოს უცხო გახდა.
დილით ადრე ავდექი. ქათმის ბულიონი დავდგი, სურნელი მთელ სახლში გაიფანტა. მერე ჩემი ხელით გამომცხვარი პური და ბოლოს — მისი საყვარელი ჩიზქეიქი. ყველაფერი ორ პარკში ჩავაწყვე. გზაში ვფიქრობდი, როგორ გაუხარდებოდა. ბავშვობაში სულ მეუბნებოდა: “დედა, შენი ბულიონი ყველაზე გემრიელია!” ახლა კი…
სადარბაზოსთან რომ მივედი, სუნთქვა შემეკრა. კარი დაკეტილი იყო. ზარი დავრეკე ერთხელ, ორჯერ… მესამედაც. ხმა არ ისმოდა. ტელეფონზე დავურეკე — არ იღებს. მეზობლის კართან ფეხის ხმა გავიგონე.
— ნინო დეიდა, გიორგი სახლშია? — ვკითხე პატარა ლუკას.
— კი, დილით ვნახე აივანზე.
გული ამიჩქარდა. ისევ დავრეკე ზარი.
— გიორგი! დედა ვარ! კარი გამიღე!
სიჩუმე.
მაშინვე ბავშვობის მოგონებები ამომიტივტივდა: როგორ ვზრდიდი მარტო, მამამისი რომ წავიდა და აღარ დაბრუნებულა; როგორ ვმუშაობდი ორ სამსახურში, რომ არაფერი მოკლებოდა; როგორ ვცდილობდი მისთვის საუკეთესო მომეცა — თუნდაც საკუთარი თავის ხარჯზე.
— დედა, ახლა ვერ გაგიღებ — მოულოდნელად მესიჯი მომივიდა.
ხელები ამიკანკალდა.
— რატომ? ხომ გითხარი, საჭმელი მოგიტანე…
— არ მინდა ახლა არავინ ვნახო. დამტოვე პარკები კართან.
გული ჩამწყდა. პარკები კართან დავდე და კიბეზე ჩამოვჯექი. ცრემლები თავისით წამომივიდა.
— ნინო დეიდა, კარგად ხართ? — ისევ ლუკამ მკითხა.
— კარგად ვარ, შვილო… უბრალოდ დავიღალე.
ვიჯექი ასე კარგა ხანს. მერე წამოვდექი და სახლისკენ წავედი. გზაში ვფიქრობდი: რა დავაკელი? რა დავაშავე? იქნებ ზედმეტი ვიყავი? იქნებ ჩემი ზრუნვა უკვე აწუხებს?
სახლში რომ მივედი, ტელეფონი ისევ დუმდა. საღამოს გიორგის მამიდამ დამირეკა.
— ნინო, გიორგის რა სჭირს? რატომ არ გელაპარაკება?
— არ ვიცი, ნანა დეიდა… ალბათ რაღაც აწუხებს ან უბრალოდ აღარ უნდა დედასთან სიახლოვე…
— ასე არ შეიძლება! შენ ხომ ყველაფერი მისთვის გააკეთე!
— ჰო… მაგრამ ზოგჯერ მგონია, რომ სწორედ ეს “ყველაფერი” გახდა პრობლემა.
იმ ღამეს ვერ დავიძინე. ფანჯრიდან ქალაქს გავყურებდი და ვფიქრობდი: იქნებ ჩემი სიყვარული ზედმეტად მძიმე ტვირთად ექცა? იქნებ თავისუფლება უნდა? ან უბრალოდ… აღარ სჭირდება დედის ზრუნვა?
მეორე დღეს ისევ დამირეკა თამარმა:
— ნინო, გუშინ გიორგისთან იყავი?
— კი…
— იცი, გუშინ საღამოს ვნახე ეზოში მარტო იჯდა და ეწეოდა. ძალიან მოწყენილი იყო.
გული შემეკუმშა. იქნებ რაღაც აწუხებს და ვერ მეუბნება? იქნებ მე ვარ მიზეზი მისი სევდის?
მესამე დღეს ისევ გავბედე და მივწერე: “გიორგი, თუ რამე გაწუხებს, შეგიძლია მითხრა. მე ყოველთვის შენს გვერდით ვარ”.
პასუხი არ იყო.
დღეები გადიოდა. მე ისევ ვამზადებდი მის საყვარელ კერძებს და ისევ ველოდი ზარს ან შეტყობინებას. მაგრამ არაფერი იცვლებოდა.
ერთ დღეს ქუჩაში შემთხვევით შევხვდი მის მეგობარს — ირაკლის.
— ნინო დეიდა, გიორგი ძალიან შეცვლილია ბოლო დროს… რაღაცაზე ძალიან ნერვიულობს.
— არაფერი გითქვამს?
— არა… უბრალოდ ამბობს, რომ ყველაფერი ყელში ამოუვიდა — სამსახური, ოჯახური პრობლემები… მარტო ყოფნა უნდა.
მაშინ მივხვდი: ჩემი შვილი გაიზარდა და თავისი ტკივილები აქვს. მე კი ისევ იმ პატარა ბიჭად წარმომიდგენია, რომელსაც დედის ბულიონი უხარია.
მაგრამ მაინც ვერ შევეგუე იმ აზრს, რომ ჩემთვის კარი დაიკეტა.
ერთ საღამოს გიორგიმ დამირეკა:
— დედა…
— გიორგი! როგორ ხარ?
— კარგად ვარ… მაპატიე გუშინდელი…
— არაფერია შვილო… უბრალოდ მენატრები.
— მეც მენატრები… უბრალოდ ცოტა დრო მჭირდება საკუთარ თავთან…
— მესმის…
ტელეფონი გავთიშე და ცრემლები წამომივიდა. მესმისო ვუთხარი, მაგრამ სინამდვილეში ვერაფერს ვიგებდი. მთელი ცხოვრება მისთვის ვიცხოვრე — ახლა კი უნდა ვისწავლო მარტო ცხოვრება?
მეორე დილით ისევ ავდექი ადრე. ისევ მოვამზადე ბულიონი — ამჯერად ჩემთვის. ფანჯარასთან ჩამოვჯექი და საკუთარ თავს ვკითხე: “ნუთუ ასე ხდება დედობა? როცა ყველაზე მეტად გინდა დაეხმარო — სწორედ მაშინ უნდა ისწავლო უკან დახევა?”
ალბათ ყველა დედას აქვს ასეთი დღეები… მაგრამ მაინც მტკივა და ვერ ვხვდები: სად მთავრდება ზრუნვა და იწყება თავისუფლება? იქნებ სწორედ ეს კითხვა უნდა დავუსვა საკუთარ თავს და თქვენც მკითხოთ: როგორ უნდა იცხოვრო მაშინ, როცა შენი სიყვარული აღარავის სჭირდება?