„შვილს სახლი გადავეცი, რადგან მჯეროდა, რომ სიბერეში გვერდით დამიდგებოდა“ – ახლა მეხვეწება, რომ წავიდე

„დედა, ხომ იცი, რომ ასე აღარ შეიძლება…“ – ეს სიტყვები დღემდე ყურში ჩამესმის. ნინო, ჩემი ერთადერთი შვილი, სამზარეულოში იდგა, ხელები მაგიდაზე დაეყრდნო და თვალებში ვერ მიყურებდა. მე კი, თითქოს მიწა გამომეცალა ფეხქვეშ.

მაშინვე მივხვდი, რომ რაღაც ძალიან ცუდი უნდა ეთქვა. იმ დღეს, როცა სახლი ოფიციალურად გადავუფორმე, მეგონა, რომ ეს იყო სიყვარულის და ნდობის უმაღლესი გამოხატულება. მეგონა, რომ ნინოსთვის ეს ყველაფერი ბედნიერებას მოიტანდა – რომ აღარ ექნებოდა საფიქრალი, სად იცხოვრებდა ან რა მოუვიდოდა ჩემს შემდეგ. მაგრამ ახლა, როცა უკვე სიბერე მომადგა და ჯანმრთელობაც აღარ მიწყობს ხელს, ჩემი შვილი მეხვეწება, რომ წავიდე.

„დედა, გთხოვ… ლევანს არ შეუძლია ასე ცხოვრება. ჩვენც გვინდა ჩვენი სივრცე. შენ ხომ გესმის?“ – მითხრა ჩურჩულით.

ლევანი მისი ქმარია. თავიდანვე არ ვუყვარდი. არც არასდროს დაუმალავს. სულ რაღაცას მეჩიჩინებოდა – ხან საჭმელი არ მოეწონებოდა, ხან ჩემი ჩაცმულობა. ერთხელაც კი მითხრა: „თქვენი თაობა ვერაფერს ხვდება“. მაშინ ნინომ დაიცვა ჩემი თავი, მაგრამ ახლა თითქოს ყველაფერი შეიცვალა.

მახსოვს, როგორ ვაშენებდით ამ სახლს. მაშინ საბჭოთა კავშირი იშლებოდა და ყველაფერი ძნელად გვქონდა. მამამისი – გურამი – ხელით აგებდა კედლებს, მე კი საღამოობით ფანჯრებს ვწმენდდი და ბავშვებს ვუვლიდი. ნინო სულ პატარა იყო. ხშირად ვეუბნებოდი: „ეს სახლი შენი იქნება, როცა გაიზრდები“. მაშინ მეგონა, რომ ოჯახი ყველაზე დიდი სიმდიდრე იყო.

გურამი მალე გარდაიცვალა. მარტო დავრჩი შვილთან ერთად. ბევრი ვიშრომე – სკოლაში მასწავლებლად ვმუშაობდი, საღამოობით კი კერძებს ვამზადებდი და ბაზარში ვყიდდი. ნინოს ყველაფერი საუკეთესო უნდოდა – კარგი განათლება, ლამაზი ტანსაცმელი… არასდროს დამიშურებია მისთვის არაფერი.

წლები გავიდა. ნინო უნივერსიტეტში ჩააბარა და თბილისში გადავიდა. იქ გაიცნო ლევანი – მაღალი, ჭკვიანი ბიჭი იყო, მაგრამ რაღაცნაირი სიცივე ჰქონდა თვალებში. თავიდანვე ვერ შევეწყეთ ერთმანეთს. როცა დაქორწინდნენ და ბავშვი შეეძინათ, ისევ ჩემთან დაბრუნდნენ – სოფელში ცხოვრება უფრო იაფი იყო.

მე ისევ ყველაფერს ვაკეთებდი: სახლი სუფთა იყო, ბაღში ბოსტნეული მომყავდა, შვილიშვილს ვუვლიდი. ნინო მუშაობდა – ჯერ მასწავლებლად, მერე საბავშვო ბაღში აღმზრდელად. ლევანი კი უმუშევარი იყო ხან ერთი წელი, ხან ორი.

ერთ დღეს ნინომ მითხრა: „დედა, ხომ არ აჯობებს სახლი ჩემს სახელზე გააფორმო? ასე უფრო მშვიდად ვიქნები“. მაშინ არც მიფიქრია – რა უნდა მომხდარიყო? ჩემი შვილი ხომ იყო! წავედით ნოტარიუსთან და ყველაფერი გადავუფორმე.

მას შემდეგ თითქოს რაღაც შეიცვალა. ლევანი უფრო თამამი გახდა – ხმას უწევდა ნინოსაც და შვილსაც. ერთხელ ღამით ყვირილი გავიგონე – „ეს სახლი ჩემი ცოლისაა! შენ აქ სტუმარი ხარ!“ – მითხრა ლევანმა.

მაშინ პირველად შემეშინდა. მაგრამ ნინო დილით მოვიდა და მითხრა: „დედა, ნუ მიაქცევ ყურადღებას… უბრალოდ ნერვიულობს.“

დრო გადიოდა და მე უფრო და უფრო უცხო ვხდებოდი საკუთარ სახლში. ერთხელ სამზარეულოში შევედი და გავიგონე, როგორ ეუბნებოდა ლევანი ნინოს: „შენი დედა სულ აქ იქნება? ჩვენ როდის ვიცხოვრებთ მშვიდად?“

ნინო დუმდა.

ერთ დღესაც ყველაფერი გასკდა. დილით ავდექი და დავინახე, როგორ ალაგებდნენ ჩემოდნებს – ჩემი ნივთები იყო ჩაყრილი შიგნით.

„დედა… გთხოვ… ცოტა ხნით სოფელში გადადი დეიდასთან… ჩვენ გვჭირდება სივრცე…“

გავშრი.

„ეს სახლი მე ავაშენე! მე ვაშენებდი კედლებს! მე ვასუფთავებდი! შენ აქ გაიზარდე!“ – ვიყვირე.

ნინო ტიროდა.

„ვიცი… ვიცი… მაგრამ ახლა ასე ჯობია…“

ჩემი ნივთები აივანზე დადგეს. მეზობლები ფანჯრებიდან იყურებოდნენ.

დედაჩემი ცოცხალი რომ ყოფილიყო, ალბათ იტყოდა: „შვილს ყველაფერი არ უნდა მისცე.“ მაგრამ მე ვერ შევძელი სხვანაირად.

დეიდაჩემთან გადავედი სოფელში. პატარა ოთახში ვცხოვრობდი – იქაც სიბერე იგრძნობოდა: ძველი ავეჯი, სუნიანი ტახტი და ცივი კედლები. ყოველ საღამოს ფანჯრიდან ჩემს სახლს ვუყურებდი – იქიდან შუქი ანათებდა.

ერთხელ ნინომ დამირეკა: „დედა… მაპატიე… უბრალოდ ლევანი ძალიან ნერვიულობს… ბავშვიც ცუდადაა…“

არაფერი მითქვამს.

ზოგჯერ ვფიქრობ: იქნებ მე ვარ დამნაშავე? იქნებ ზედმეტად რბილი ვიყავი? იქნებ არ უნდა გადამეფორმებინა სახლი?

მაგრამ მერე მახსენდება ჩემი შვილის თვალები – როგორ მთხოვდა ბავშვობაში: „დედა, არ დამტოვო!“

ახლა კი მე დავრჩი მარტო.

ზოგჯერ მეზობლები მეუბნებიან: „შვილს ყველაფერი არ უნდა მისცე.“ მაგრამ დედობა ხომ იმას ნიშნავს, რომ ბოლომდე ენდობი?

ახლა ყოველდღე ვფიქრობ: ღირს თუ არა სიყვარული ყველაფრის დათმობად? ღირს თუ არა საკუთარი თავი შვილისთვის ბოლომდე დაკარგო?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? როგორ უნდა აპატიო საკუთარ შვილს ასეთი ტკივილი?