ორი სამყაროს შორის: როცა დედამთილი ცდილობდა ჩემი ცხოვრების მართვას
— ქეთო, კიდევ ერთხელ გეუბნები, ასე არ შეიძლება! — დედამთილის ხმა სამზარეულოში ექოდ გაისმა, როცა დილის ცხელი ჩაი ჯერ კიდევ არ მქონდა მოსვამი. მისი მკაცრი მზერა პირდაპირ გულში მხვდებოდა, თითქოს ყველა ჩემი გადაწყვეტილება მისგან უნდა დამეკითხა.
— ქალბატონო ნინო, უბრალოდ ვცდილობ, რომ ჩემი წესებით ვიცხოვრო… — ძლივს ამოვთქვი და თეფშზე ხელები შემოვაჭდე.
— შენი წესები? აქ ჩემი შვილი ცხოვრობს და შენც ჩემი ოჯახის წევრი ხარ! — მკაცრად მომიჭრა სიტყვა.
ამ დიალოგით იწყებოდა თითქმის ყოველი დღე. მე და ანდრია სამი წლის წინ დავქორწინდით. თავიდან მეგონა, რომ ყველაფერი კარგად იქნებოდა — სიყვარული, პატივისცემა, ახალი ოჯახი. მაგრამ მალევე მივხვდი, რომ ჩემი ცხოვრება ორ სამყაროს შორის გაიჭედა: ერთი იყო ჩემი და ანდრიას პატარა ბინა თბილისში, მეორე კი — დედამთილის დიდი სახლი რუსთავში, სადაც მისი სიტყვა კანონად ითვლებოდა.
ანდრია ყოველთვის ცდილობდა შუაში დამდგარიყო. — ქეთო, დედას ნუ აწყენინებ, ხომ იცი, როგორია… — მეუბნებოდა ჩუმად, როცა დედამისისგან მორიგი შენიშვნა მომდიოდა. მაგრამ მე ვგრძნობდი, რომ ნელ-ნელა ვკარგავდი საკუთარ თავს. დედამთილი ყველაფერში ერეოდა: რას ჩავიცვამდი, რას ვჭამდი, როგორ უნდა გამეზარდა შვილი, სად უნდა მევლო სამსახურში.
ერთხელაც, როცა სამსახურში დაწინაურების შანსი მომეცა და ამის გამო გვიანობამდე უნდა დავრჩენილიყავი ოფისში, ნინოიმ პირდაპირ მითხრა:
— ქალი სახლში უნდა იყოს! შენი ადგილი სამზარეულოშია და არა ოფისში!
ანდრია ჩუმად იდგა გვერდით და თვალს მარიდებდა. იმ ღამით პირველად ვიგრძენი თავი სრულიად მარტო. დედაჩემი საზღვარგარეთ ცხოვრობდა — საბერძნეთში წლების წინ წავიდა სამუშაოდ და მხოლოდ ტელეფონით ვესაუბრებოდი. მისი რჩევები შორიდან მოდიოდა და ვერ მეხმარებოდა იმ ტკივილის გადალახვაში, რასაც ყოველდღე ვგრძნობდი.
ერთ დღესაც, როცა შვილი — პატარა ნიკუშა — ავად გახდა და საავადმყოფოში უნდა წაგვეყვანა, დედამთილი ისევ თავისას გაიძახოდა:
— მე ვიცი, რა სჯობს ბავშვს! შენ არაფერი გაგეგება! მე სამი შვილი გავზარდე!
ანდრია ისევ ჩუმად იყო. მე კი უკვე აღარ შემეძლო. ხმამაღლა ვუთხარი:
— ეს ჩემი შვილია! მე ვიცი, რა სჭირდება!
ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა. ნინოიმ ისეთი მზერით შემომხედა, თითქოს მისთვის უცხო ადამიანი გავხდი. ანდრიამ ხელი ჩამკიდა და მითხრა:
— მოდი, წავიყვანოთ ნიკუშა ექიმთან ისე, როგორც შენ გინდა.
ეს იყო პირველი პატარა გამარჯვება. მაგრამ მეორე დღეს დედამთილი მთელი ოჯახისთვის მჭორავდა:
— ქეთომ არ იცის პატივისცემა! ჩემს შვილს სულ სხვა ცოლი ეკუთვნოდა…
მეზობლები ჩუმად მიყურებდნენ ეზოში. ზოგი მხარს მიჭერდა ჩუმად — “ქეთო, შენ მართალი ხარ”, ზოგი კი დედამთილის მხარეს იყო: “ასე არ შეიძლება ოჯახში!”
ერთხელაც ანდრიას ძმამ — ლაშამ — პირდაპირ მითხრა:
— შენ ჩვენი ოჯახი ანგრევ! დედაჩემი სულ ტირის შენ გამო!
მაშინ პირველად დავფიქრდი: იქნებ მართლა მე ვარ პრობლემა? იქნებ ზედმეტად ვიბრძვი საკუთარი თავისთვის? მაგრამ ღამით, როცა ნიკუშას ვუყურებდი მძინარეს და ანდრია გვერდით მეწვა ჩუმად, მივხვდი: თუ ახლა არ დავიცავ ჩემს ადგილს ამ ოჯახში, სამუდამოდ დავკარგავ საკუთარ თავს.
ერთ დღესაც ყველაფერი აფეთქდა. ნინოიმ გადაწყვიტა, რომ ჩვენი ბინა უნდა გაგვეყიდა და მასთან გადავსულიყავით საცხოვრებლად. ანდრიას უთხრა:
— ასე უკეთესი იქნება! ერთად ვიცხოვრებთ და ქეთოც ისწავლის ნამდვილი ოჯახის წესებს!
ანდრია დაბნეული იყო. მე კი უკვე აღარ შემეძლო დათმობა.
— ანდრია, თუ ახლა არ დამიდგები გვერდით, მე წავალ! — ვუთხარი ცრემლებით.
ანდრიამ პირველად ამდენი წლის შემდეგ ხმა აიმაღლა დედამისთან:
— დედა, ქეთო ჩემი ცოლია და ჩვენ ერთად გადავწყვეტთ!
ნინოიმ ატირდა. მთელი ოჯახი შეიკრიბა. ლაშა ყვიროდა, მამამთილი ჩუმად იყო. მე კი პირველად ვიგრძენი თავი ძლიერად.
რამდენიმე კვირის შემდეგ გადავწყვიტეთ: ბინა არ გავყიდეთ. ნინოიმ ერთი თვე არ დაგველაპარაკა. მაგრამ ნელ-ნელა მიხვდა: მე აღარ ვიყავი ის გოგო, რომელსაც ყველაფერს უკარნახებდნენ.
დღესაც რთულია ყველაფერი. დედამთილი ისევ ცდილობს ჩარევას — ხან საჭმელზე მაძლევს შენიშვნას, ხან ბავშვის აღზრდაზე. მაგრამ ანდრია უფრო ხშირად დგას ჩემს გვერდით. ნიკუშა უკვე სკოლაში დადის და ხშირად მეუბნება: “დედიკო, შენ ყველაზე მაგარი ხარ!”
ხანდახან ვფიქრობ: ღირს იყო ეს ბრძოლა? იქნებ უფრო მშვიდად შეიძლებოდა ყველაფრის მოგვარება? მაგრამ მერე საკუთარ თავს ვეუბნები: თუ ქალი საკუთარ ადგილს არ დაიცავს ოჯახში, ვერავინ დაიცავს მას მის ნაცვლად.
ახლა თქვენ გეკითხებით: თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? დათმობდით მშვიდობისთვის თუ იბრძოლებდით საკუთარი თავისთვის?