დედა, გაიცანი პეტრო: კაცი, რომელიც ავირჩიე და შვილები, რომლებსაც შენთვის ვოცნებობდი

— „მარიამ, ეგ ბიჭი არ არის შენი ღირსი! და საერთოდ, რა გინდა იმ უცხო ქვეყანაში? აქ, საქართველოში, ყველაფერი გაქვს!“ — დედაჩემის ხმა ისევ ჩამესმის ყურში, თითქოს გუშინ კი არა, ახლა მეუბნება.

პეტროს ხელი მეჭირა, როცა დედას პირველად შევახვედრე. მისი მზერა ისეთი ცივი იყო, რომ მეგონა, ოთახში ტემპერატურა დაეცა. პეტრო უხერხულად იღიმებოდა, მე კი გულში ვლოცულობდი, რომ დედა მაინცდამაინც იმ დღეს არ დაეწყო თავისი ჩვეულებრივი დაკითხვა.

— „სად მუშაობ?“ — ჰკითხა პეტროს ქართულად, თუმცა იცოდა, რომ პეტრო მხოლოდ რამდენიმე სიტყვას თუ იგებდა. მე გადავთარგმნე.

— „გერმანიაში ერთ სამშენებლო კომპანიაში ვარ ინჟინერი,“ — უპასუხა პეტრომ ინგლისურად.

დედამ თავი გადააქნია და ისე შემომხედა, თითქოს რაღაც დაუშვებელი ჩავიდინე. იმ წამს მივხვდი, რომ მისთვის არასდროს ვიქნებოდი საკმარისი.

ბავშვობიდანვე მინდოდა დედასთვის სიხარული მომეტანა. სკოლაში საუკეთესო ნიშნები მქონდა, მუსიკაზე დავდიოდი, უნივერსიტეტში სტიპენდიაც ავიღე. მაგრამ ყოველთვის იყო რაღაც მეტი, რასაც დედა ელოდა ჩემგან. „ქალი უნდა იყო თავმდაბალი, ჭკვიანი და ოჯახზე ორიენტირებული,“ — ხშირად ამბობდა. მე კი სულ სხვა რამ მინდოდა: თავისუფლება, სიყვარული და საკუთარი თავის პოვნა.

გერმანიაში წასვლა ჩემი დიდი ოცნება იყო. როცა სტიპენდია მოვიპოვე და ბერლინში სასწავლებლად წავედი, დედამ სამი დღე არ დამელაპარაკა. მამა ჩუმად მომეხვია და მითხრა: „შენ თუ ბედნიერი იქნები, ჩვენც ბედნიერები ვიქნებით.“ მაგრამ დედასთვის ჩემი ბედნიერება მხოლოდ იმ შემთხვევაში არსებობდა, თუ მის სცენარს მივყვებოდი.

პეტრო ბერლინში გავიცანი. თავიდან მეგობრები ვიყავით — ორივეს უყვარდა ლიტერატურა და საღამოობით პატარა ბარში ვსვამდით ღვინოს. ერთხელაც მითხრა: „შენში ისეთი სინათლეა, როგორიც აქაურ ქალებს არ აქვთ.“ მაშინ პირველად ვიგრძენი თავი განსაკუთრებულად.

ჩვენი ურთიერთობა სწრაფად განვითარდა. პეტრო ძალიან თბილი იყო, ყურადღებიანი და ნამდვილი მეგობარი. როცა გავიგეთ, რომ ბავშვს ველოდებოდით, სიხარულისგან ცრემლები წამომივიდა. მაგრამ იმავე წამს დედაჩემი გამახსენდა — ვიცოდი, ეს ამბავი მისთვის შოკი იქნებოდა.

— „დედა, რაღაც უნდა გითხრა…“ — დავიწყე სკაიპით საუბარი.

— „რა მოხდა?“ — მკითხა ეჭვით.

— „ბავშვს ველოდები… პეტროსგან.“

სიჩუმე ჩამოვარდა. ეკრანზე დედას სახე გაფითრდა.

— „შენ გაგიჟდი? უცხო კაცისგან? ასე უნდა დამთავრდეს შენი ცხოვრება?“

მთელი ღამე ტირილში გავატარე. პეტრო გვერდით მედგა და ცდილობდა დაემშვიდებინა. მაგრამ მე მხოლოდ დედაჩემის სიტყვები მესმოდა: „ასე უნდა დამთავრდეს შენი ცხოვრება?“

რამდენიმე კვირის შემდეგ საქართველოში ჩამოვედი. დედამ კარი უხმოდ გამიღო. სახლში ყველაფერი ისე იყო, როგორც ბავშვობაში: სუნი, ფარდები, ჩემი ოთახი უცვლელი. მაგრამ მე აღარ ვიყავი ის პატარა გოგო.

— „შვილო, ჯერ კიდევ შეგიძლია შეცვალო ყველაფერი,“ — მითხრა ერთ საღამოს.

— „დედა, მე მიყვარს პეტრო. ჩვენ ერთად ვართ ბედნიერები.“

— „ბედნიერება ოჯახშია! ქართველ კაცთან! შენ რა გგონია, იქ ბედნიერი იქნები? უცხო ქვეყანაში? უცხო კაცთან?“

— „დედა, შენთვის ვცხოვრობდი მთელი ცხოვრება… ახლა მინდა ჩემთვის ვიცხოვრო.“

დედამ ცრემლები ვერ შეიკავა. მეც ავტირდი. იმ ღამეს პირველად ვიგრძენი თავი მარტო — არც აქ ვიყავი სახლში და არც იქ.

მამამ ჩუმად მომიტანა ჩაი და მითხრა:

— „შვილო, შენს არჩევანს პატივს ვცემ. მთავარია, არ ინანო.“

დედას კი ვერაფერი შევაცვლევინე. როცა პეტრო ჩამოვიდა საქართველოში ჩემთან ერთად, დედამ მასთან ლაპარაკიც არ ისურვა. მხოლოდ ერთხელ უთხრა:

— „გთხოვ, მარიამი არ გააუბედურო.“

პეტრომ თავი დაუკრა და მითხრა: „შენს ოჯახს ვერ შევცვლი, მაგრამ შენს გვერდით ყოველთვის ვიქნები.“

ბავშვი რომ დაიბადა, დედამ მხოლოდ ფოტოებზე ნახა მისი სახე. თავიდან არც კი დარეკავდა ხოლმე. მერე ნელ-ნელა დაიწყო მოკლე მესიჯების წერა: „როგორ არის პატარა?“, „გაციებული ხომ არ არის?“

ერთ დღესაც ვიდეოზარით დავურეკე და შვილიშვილი დავანახვე. დედას თვალებში ცრემლები ჩაუდგა.

— „ჩემი გოგოა?“ — მკითხა ჩურჩულით.

— „შენი გოგოა…“

იმ წამს მივხვდი: მთელი ცხოვრება დედაჩემის სიყვარულისთვის ვიბრძოდი და ვერ ვხვდებოდი, რომ მასაც თავისი ტკივილი ჰქონდა — თავისი ოცნებები ჩემში უნდოდა დაენახა.

ახლა ბერლინში ვცხოვრობთ — მე, პეტრო და ჩვენი პატარა ნინო. ყოველდღე ვცდილობ ვიყო კარგი დედა და კარგი პარტნიორი. მაგრამ ღამეებს ისევ ფიქრში ვატარებ: სწორად მოვიქეცი? ღირს იყო ეს ყველაფერი?

ხანდახან მესიზმრება ბავშვობის სახლი — დედას სურნელი და მისი მკაცრი ხმა. მერე კი ჩემს შვილს ვუყურებ და ვფიქრობ: ნუთუ მეც იგივე შეცდომებს გავიმეორებ? ნუთუ ოდესმე შევძლებთ ერთმანეთის გაგებას?

„დედა, მაპატიე თუ გული გატკინე… მაგრამ ნუთუ ბედნიერება მხოლოდ ერთი გზით მოდის? იქნებ დროა ვისწავლოთ ერთმანეთის ოცნებების პატივისცემა?“