„შენი სათვალე უფრო ბინძურია, ვიდრე ჩვენი ღორები“ – ერთი წინადადება, რომელმაც ჩემი ცხოვრება თავდაყირა დააყენა

„შენი სათვალე უფრო ბინძურია, ვიდრე ჩვენი ღორები!“ – ეს სიტყვები ისე ხმამაღლა და მკვეთრად გავაჟღერე, რომ სამზარეულოში ყველა გაჩუმდა. დედამთილი, ნინო, გაშეშებული იდგა კართან, ხელში ისევ ის ჭურჭლის ტილო ეჭირა, რომლითაც თითქოს ჩემს უკან დატოვებულ ლაქებს ასუფთავებდა. ქმარი – ლევანი – ტელეფონიდან თავი ასწია და თვალებში ისეთი გაოცება ეწერა, თითქოს პირველად მხედავდა ნამდვილ ადამიანად.

მაშინვე მივხვდი, რომ ეს იყო წერტილი. წერტილი იმ წლებისთვის, როცა საკუთარ სახლში სტუმრად ვგრძნობდი თავს. წერტილი იმ ჩუმი დამცირებისათვის, რომელსაც ყოველდღე ვუძლებდი. წერტილი ჩემი უხილავობისთვის.

ყველაფერი მაშინ დაიწყო, როცა ლევანთან ერთად თბილისში საცხოვრებლად ჩამოვედი. სოფლიდან წამოსული გოგო ვიყავი – გულუბრყვილო, ცოტა მორცხვი, მაგრამ დიდი ოცნებებით. მეგონა, რომ სიყვარული ყველაფერს დაძლევდა. მეგონა, რომ დედამთილთანაც საერთო ენას ვიპოვიდი. მაგრამ ნინო სხვა იყო – მისი სახლი მისი წესებით ცხოვრობდა და მე იქ მხოლოდ სტუმარი ვიყავი.

„ლელა, ნახე რა ლაქაა მაგ ფინჯანზე! შენს სოფელში ასე ასუფთავებენ ჭურჭელს?“ – ეს იყო პირველი დღე, როცა მის სახლში ფეხი შევდგი. მაშინ უბრალოდ გავუღიმე და ჩუმად გავაგრძელე რეცხვა. მეგონა, დრო ყველაფერს მოაგვარებდა. მაგრამ დრო მხოლოდ ამძაფრებდა მის ირონიას.

ლევანი ყოველთვის ცდილობდა შუაში დგომას. „დედა, ნუ ეჩხუბები ლელას, ხომ ხედავ, ცდილობს“, – იტყოდა ხოლმე, მაგრამ ეს მხოლოდ ზეთის დასხმა იყო ცეცხლზე. ნინო მაშინვე პასუხობდა: „შენც მაგას იცავ? მე შენს დედას ასე ვექცეოდი?“

წლები გადიოდა. მე ვცდილობდი საუკეთესო რძალი ვყოფილიყავი – ვამზადებდი მის საყვარელ კერძებს, ვალაგებდი სახლს ისე, როგორც მას უყვარდა, ვუვლიდი შვილებს და ქმარს. მაგრამ რაც უნდა მეყო, არასდროს იყო საკმარისი.

ერთ დღესაც, როცა უკვე ემიგრაციაში წასვლაზე ვფიქრობდი – იქნებ უცხო ქვეყანაში მაინც დამაფასონ-მეთქი – ნინომ მორიგი შენიშვნა მომცა: „ლელა, შენი სათვალე ისეთი ბინძურია, ჩვენი ღორებიც კი სუფთაა შენთან შედარებით.“

ეს იყო ბოლო წვეთი. სათვალე მოვიხსენი და მაგიდაზე დავდე.

– ნინო დეიდა, იქნებ ერთხელ მაინც შემომხედოთ ისე, როგორც ადამიანს? – ხმა ამიკანკალდა, მაგრამ არ დავიხიე უკან. – წლებია თქვენს სახლში ვცხოვრობ და დღემდე სტუმრად ვგრძნობ თავს. სულ გგონივართ ვინმე უცხო ან უიღბლო სოფლის გოგო. მაგრამ მე თქვენ შვილს ვუყვარვარ და თქვენს შვილიშვილებს ვზრდი. რატომ გგონივართ ყოველთვის ნაკლული?

სამზარეულოში სიჩუმე ჩამოვარდა. ლევანი წამოდგა და ჩემს გვერდით დადგა. პირველად ვიგრძენი მისი მხარში დგომა.

– დედა, მართლა ასე ცუდად ექცევი ლელას? – მკაცრად ჰკითხა.

ნინო დაიბნა. პირველად დავინახე მის თვალებში შიში და დაბნეულობა.

– მე უბრალოდ მინდა ყველაფერი წესრიგში იყოს… – ჩაილაპარაკა მან.

– წესრიგი სიყვარულის გარეშე არაფერია, – ვუთხარი მშვიდად.

იმ დღეს პირველად დავჯექი სამზარეულოს მაგიდასთან ისე, რომ თავი ოჯახის წევრად ვიგრძენი. ნინო ჩუმად იჯდა და ფინჯანს ათამაშებდა ხელში. ლევანი ჩემს ხელს დაჰყურებდა და ჩუმად მიჭერდა თითებზე.

მერე ყველაფერი შეიცვალა. ნინო ნაკლებად მაკონტროლებდა და უფრო ხშირად მეკითხებოდა რჩევას ბავშვებზე ან საჭმელზე. მე კი პირველად გავბედე საკუთარი აზრის გამოთქმა ოჯახში.

მაგრამ ეს ყველაფერი ადვილი არ ყოფილა. რამდენიმე კვირის შემდეგ ნინომ ისევ სცადა ძველი ტონით საუბარი:

– ლელა, ბავშვებს რატომ აცვი ასე? სოფელში ასე იცვამენ?

ღრმად ჩავისუნთქე და მშვიდად ვუპასუხე:

– ნინო დეიდა, ბავშვები ბედნიერები არიან ასე და მეც ასე მსურს.

ის აღარაფერი უთქვამს.

ერთ დღესაც, როცა ბავშვები ეზოში თამაშობდნენ და მე ფანჯრიდან ვუყურებდი მათ სიცილს, ნინო გვერდით მომიჯდა.

– იცი, ლელა… მეც ვიყავი ოდესღაც რძალი. ჩემი დედამთილი ძალიან მკაცრი იყო ჩემთან. ალბათ ამიტომაც ვარ ასეთი შენთანაც… – ხმა აუკანკალდა.

– ვიცი… მაგრამ დროა ეს წრე შევწყვიტოთ, არა? – ვუპასუხე.

მან თავი დამიქნია და პირველად ჩამეხუტა.

ახლა ყველაფერი სხვანაირადაა ჩვენს ოჯახში. მე აღარ ვარ უხილავი. ჩემი ხმა ისმის და ჩემი აზრი ფასობს.

ხანდახან ვფიქრობ: რატომ გვიჭირს ასე ძალიან ერთმანეთის გაგება? რატომ გვგონია, რომ სიყვარული მხოლოდ კონტროლში გამოიხატება? იქნებ დროა ერთმანეთს მეტი სითბო და პატივისცემა ვაჩვენოთ?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? გქონიათ მსგავსი გამოცდილება?