მამამთილი ჩვენს სახლში: სად გადის ზღვარი ოჯახისადმი პატივისცემასა და პირადი სივრცის დაცვას შორის?
— კიდევ ერთხელ მოვიდა? — ჩურჩულით ვკითხე ნინიკოს, როცა სამზარეულოდან კარების გაღების ხმა გავიგონე.
— ჰო, მარკოზ, რა ვქნა? მამაჩემია… — ხმა აუკანკალდა ცოლს. თვალებში იმედგაცრუება და შიში ერია.
ბატონო იოსები, ჩემი მამამთილი, ბოლო თვეებია ჩვენს სახლში თითქმის ყოველდღე მოდის. თავიდან ეგონა, დროებით იქნებოდა — პენსიაზე გავიდა, მარტო დარჩა და ნინიკომ სთხოვა, რომ ხშირად გვეწვია. მაგრამ ეს “ხშირად” მალე გადაიქცა “ყოველდღე”-ში. დილით ადრე მოდის, ყავას სვამს, მერე სამზარეულოში იწყებს ქექვას: “რას ვჭამოთ დღეს?” — და სანამ საღამო არ ჩამოწვება, არ მიდის.
처음에는 უბრალოდ უხერხული იყო. მერე კი ყველაფერი შეიცვალა. ჩვენი მაცივარი სულ ცარიელია. ნინიკო უხმოდ ყიდულობს პროდუქტებს ორჯერ უფრო მეტს, ვიდრე ადრე. მე კი ყოველ საღამოს ვგრძნობ, როგორ მიჭირს სახლში დაბრუნება — თითქოს ჩემი სახლი აღარ არის ჩემი.
ერთხელაც, როცა სამსახურიდან დაღლილი დავბრუნდი, სამზარეულოში ბატონ იოსებს დავხვდი. ჩემს საყვარელ ხაჭაპურს ჭამდა და ტელევიზორში ძველი ქართული ფილმი ჰქონდა ჩართული.
— მარკოზ, მოდი, დაჯექი! — მითხრა მხიარულად.
— მადლობა, ბატონო იოსებ, არ მშია… — ძლივს შევიკავე თავი.
ჩემი შვილი, პატარა ანა, გვერდით იჯდა და ჩუმად უყურებდა ბაბუას. ნინიკო კი ფანჯარასთან იდგა და თვალს მარიდებდა. იმ წამს მივხვდი: ჩვენ ყველანი ვცდილობთ, თავი მოვაჩვენოთ, თითქოს ყველაფერი რიგზეა, მაგრამ სინამდვილეში თითოეულს რაღაც გვაწუხებს.
ერთ საღამოს ნინიკოსთან საუბარი ვცადე:
— ნინი, ასე აღარ შეიძლება. მე აღარ მაქვს ჩემი სახლი. მამაჩემი რომ ასე მოქცეულიყო, შენ რას იზამდი?
— მარკოზ… გთხოვ… არ ვიცი… ხომ იცი, მარტო დარჩა…
— მაგრამ ჩვენც ვართ ოჯახი! ანასაც სჭირდება სიმშვიდე. მე აღარ ვიცი, როდის შემიძლია მშვიდად დავისვენო.
ნინიკომ ხმა არ ამოიღო. მეორე დღეს კი ბატონმა იოსებმა ისევ დილით შემოაღო კარი.
მეგობრებთან საუბარსაც ვერიდებოდი. საქართველოში რომ ვიყავით, ასეთი რამ წარმოუდგენელი იყო — ყველა თავის სახლში ცხოვრობდა. მაგრამ ახლა, გერმანიაში ემიგრანტობაში, თითქოს ყველაფერი აირია. ბატონი იოსები ამბობს: “აქ მაინც მარტო არ ვარ!” — და მე ვერ ვპასუხობ.
ერთხელაც, როცა ანას ოთახში შევედი და ვკითხე:
— ანა, ბაბუასთან ყოფნა გიხარია?
მან თავი დახარა:
— ხანდახან მინდა მარტო ვითამაშო…
ეს სიტყვები გულში დამრჩა. იმ ღამით ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი: სად გადის ზღვარი პატივისცემასა და პირადი სივრცის დაცვას შორის? რატომ უნდა ვგრძნობდე თავს უცხოდ საკუთარ სახლში?
ერთ დილას ბატონი იოსები ისევ ადრე მოვიდა. ამჯერად პირდაპირ მისაღებში შევიდა და ტელევიზორი ჩართო. მე სამზარეულოში ყავას ვამზადებდი და უცებ თავი ვეღარ შევიკავე:
— ბატონო იოსებ, შეიძლება რაღაც გკითხოთ?
მან გაკვირვებულმა შემომხედა:
— რა მოხდა, მარკოზ?
— იქნებ ცოტა ნაკლებად ხშირად მოხვიდეთ? ან წინასწარ შეგვატყობინოთ…
ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა. ნინიკო გაშეშდა. ბატონი იოსები წამოდგა და უხმოდ წავიდა.
იმ საღამოს ნინიკომ ცრემლიანი თვალებით მითხრა:
— მამაჩემი ძალიან ეწყინა… გგონია, სწორად მოიქეცი?
— ნინი, ჩვენც გვაქვს უფლება ვიყოთ ოჯახი ჩვენს სახლში! — ხმას ავუწიე უნებლიეთ.
— მაგრამ ის მარტო დარჩება…
— ჩვენც მარტო დავრჩებით ასე თუ გაგრძელდა!
იმ ღამით პირველად ვიგრძენი თავი დამნაშავედ. მეორე დღეს ბატონმა იოსებმა აღარ მოაკითხა. სახლი უცნაურად დაცარიელდა. ანა დილიდან მოწყენილი დადიოდა.
რამდენიმე დღე ასე გაგრძელდა. ბოლოს ნინიკომ მითხრა:
— იქნებ მამაჩემს დაველაპარაკოთ ერთად? იქნებ სხვა გამოსავალი ვიპოვოთ?
დავთანხმდი. საღამოს ბატონი იოსები მოვიწვიეთ და გულწრფელად ვესაუბრეთ.
— ბატონო იოსებ, გვესმის თქვენი მდგომარეობა… მაგრამ ჩვენც გვჭირდება დრო ერთმანეთისთვის…
მან ჩუმად ამოიოხრა:
— ვიცი… უბრალოდ მარტო ყოფნა მიჭირს… მაგრამ არ მინდა თქვენი ოჯახი დავანგრიო…
იმ საღამოს პირველად ვისუნთქე თავისუფლად. შევთანხმდით: კვირაში მხოლოდ ორჯერ მოვიდოდა და წინასწარ შეგვატყობინებდა.
ახლა ყველაფერი თითქოს დალაგდა. მაგრამ გულში მაინც რჩება კითხვა: რამდენად რთულია ოჯახის წევრებს შორის საზღვრების დაცვა? რამდენჯერ უნდა დავთმოთ საკუთარი თავი სხვებისთვის? იქნებ სწორედ ესაა ქართული ოჯახის ტრაგედია ემიგრაციაში — რომ ვერავინ ბედავს სიმართლის თქმას?
“ნეტავ სხვებიც ასე ცხოვრობენ? სად გადის ზღვარი სიყვარულსა და საკუთარი თავის დაკარგვას შორის?”