ახალი დასაწყისის ძიებაში: როცა ნანა ჩვენთან გადმოვიდა

— ნანა, კიდევ ერთხელ გეკითხები, დარწმუნებული ხარ? — ზაქარიას ხმა კარს მიღმა მესმოდა, როცა ჩემოდანს ვალაგებდი. ჩემი ქმრის გარდაცვალებიდან ექვსი თვე იყო გასული, მაგრამ სახლის სიჩუმე დღითიდღე მძიმედ მაწვებოდა. ყოველი დილა ერთნაირად იწყებოდა: ჩაის ჭიქა, ცარიელი სკამი და უსასრულო ფიქრები.

— დარწმუნებული ვარ, შვილო. მარტო აღარ შემიძლია, — ძლივს ამოვთქვი და ცრემლები შევიმშრალე.

ზაქარიამ და ადელინამ, ჩემმა რძალმა, შემომთავაზეს მათთან გადმოვსულიყავი. ისინი გერმანიაში ცხოვრობდნენ უკვე ათი წელია. თავიდან მეგონა, რომ ეს დროებითი იქნებოდა — სანამ თავს მოვიკრებდი. მაგრამ ჩემმა გულმა იცოდა: ეს ახალი დასაწყისი იყო.

გერმანიაში ჩასვლის პირველივე ღამეს ყველაფერი უცხო იყო — ენა, სუნი, ქუჩები. ადელინა ცდილობდა ჩემთვის ყველაფერი გაემარტივებინა: — ნანა, თუ რამე დაგჭირდება, არ მოგერიდოს. აქ ყველა ოჯახში ასეა — ერთად ცხოვრობენ.

მაგრამ მე ქართველი ქალი ვარ. ჩემს ქვეყანაში დედამთილი და რძალი იშვიათად ცხოვრობენ მშვიდად. მეშინოდა, რომ ჩემი ყოფნა მათ ცხოვრებას აურევდა.

პირველი კვირები უხერხულობით იყო სავსე. დილით ადრე ვდგებოდი, ვცდილობდი სამზარეულოში რამე გამეკეთებინა, მაგრამ ადელინა უკვე ყველაფერს აკეთებდა. ერთხელაც, როცა ყავას ვადუღებდი, ადელინა შემოვიდა:

— ნანა, გთხოვ, დაისვენე. მე გავაკეთებ ყველაფერს.

— შვილო, მე ასე ვერ ვჩერდები. სახლში ყოფნა მიჭირს არაფრის კეთებით.

— ვიცი… უბრალოდ მინდა, რომ კარგად იყო.

მის თვალებში გულწრფელი მზრუნველობა დავინახე, მაგრამ მაინც ვერ ვგრძნობდი თავს საკუთარ სახლში.

ერთ დღესაც ზაქარიამ მითხრა:

— ნანა, შენ აქ ჩვენი ოჯახის ნაწილი ხარ. არ მინდა იფიქრო, რომ ზედმეტი ხარ.

მაგრამ როგორ არ ვიფიქრებდი? ჩემი მეგობრები საქართველოში მირეკავდნენ და მეკითხებოდნენ: „როგორ ხარ? ადელინა როგორი რძალია?“ მე კი ვპასუხობდი: „კარგია… მაგრამ უცხო მიწაზე მაინც უცხო ვარ.“

ერთ საღამოს, როცა ადელინა სამზარეულოში ტიროდა და ზაქარია ცდილობდა დაემშვიდებინა, შემთხვევით მათი საუბარი მოვისმინე:

— ზაქარია, მე მართლა ვცდილობ… მაგრამ მგონია, რომ ნანას ვერაფერს ვახარებ. სულ ჩუმადაა. თითქოს ჩემთან საუბარიც არ უნდა.

— ადელინა, მას უბრალოდ დრო სჭირდება. მამას ძალიან განიცდის.

ამ სიტყვებმა გულში დამარტყა. მივხვდი, რომ ჩემი ტკივილი მარტო ჩემი არ იყო — ადელინასაც უჭირდა ჩემთან ურთიერთობა.

მეორე დღეს საუზმეზე თავად მივედი ადელინასთან:

— ადელინა, მოდი დღეს ერთად მოვამზადოთ ხაჭაპური. შენ ხომ არასდროს გაგისინჯავს ნამდვილი ქართული ხაჭაპური?

მის თვალებში გაკვირვება და სიხარული ერთდროულად დავინახე:

— მართლა? ძალიან მინდა ვისწავლო!

სამზარეულოში ერთად ვცეკვავდით ცომთან და ყველთან. პირველად გავიგონე მისი სიცილი ისე გულწრფელად, როგორც არასდროს. იმ დღეს პირველად ვიგრძენი თავი ოჯახში.

მაგრამ პრობლემები მაინც იყო. ჩემი შვილიშვილი — პატარა ლუკა — სკოლაში ქართულად აღარ ლაპარაკობდა. ერთხელ ვკითხე:

— ლუკა, რატომ აღარ მელაპარაკები ქართულად?

— ბებია, სკოლაში ყველა გერმანულად ლაპარაკობს… მრცხვენია.

ეს სიტყვები გულში დამრჩა. მთელი დღე ვფიქრობდი: რა უნდა გავაკეთო, რომ ჩემი შვილიშვილი ქართულ ფესვებს არ მოწყდეს?

საღამოს ლუკას ოთახში შევედი და ქართული ზღაპრები წავუკითხე. თავიდან უხერხულად მიყურებდა, მაგრამ ნელ-ნელა დაინტერესდა:

— ბებია, ეს ზღაპარი მართლა საქართველოდანაა?

— დიახ, შვილო. შენს მამასაც ასე ვუყვებოდი ბავშვობაში.

ლუკას თვალებში სიამაყე დავინახე. იმ ღამით პირველად დამიძახა: „ბებია, მიყვარხარ.“

მაგრამ ოჯახური იდილია დიდხანს არ გაგრძელებულა. ზაფხულში ზაქარიამ სამსახური დაკარგა. სახლში დაძაბულობა გაიზარდა — ფინანსური პრობლემები ყველას ეხებოდა. ერთხელაც სამზარეულოში ხმამაღალი კამათი ატყდა:

— ადელინა, მე ყველაფერს ვაკეთებ! რატომ გგონია, რომ არაფრად ვვარგივარ?!

— ზაქარია, მე უბრალოდ მინდა ვიცოდე რა იქნება ხვალ! ბავშვიც ხომ გვყავს!

მე ჩუმად ვიდექი კუთხეში და ვფიქრობდი: იქნებ ჩემი ჩამოსვლა ზედმეტი ტვირთია მათთვის?

იმ ღამით ჩემოდანი ჩუმად ჩავალაგე. მაგრამ სანამ სახლიდან გავიდოდი, ლუკა შემოვიდა ოთახში:

— ბებია, სად მიდიხარ?

— არსად, შვილო… უბრალოდ რაღაცებს ვალაგებ.

ლუკამ ჩამეხუტა და ჩუმად მითხრა:

— გთხოვ, არ წახვიდე.

მისმა სიტყვებმა გამაჩერა. მივხვდი: ოჯახი მხოლოდ მაშინ არის ძლიერი, როცა ერთად ვართ — სირთულეების მიუხედავად.

მეორე დღეს ადელინამ მომიბოდიშა:

— ნანა, ვიცი რომ რთულია ჩვენთან ცხოვრება… მაგრამ შენ გარეშე ეს სახლი ცარიელია.

მე ჩავეხუტე და ვუთხარი:

— ოჯახი მაშინ არის ოჯახი, როცა ერთმანეთის ტკივილს ვიზიარებთ.

დრო გავიდა. ზაქარიამ ახალი სამსახური იპოვა. ლუკა ქართულსაც უფრო ხშირად ლაპარაკობს. მე და ადელინა ერთად ვამზადებთ ქართულ კერძებს და ერთმანეთს ვუზიარებთ ჩვენს ტრადიციებს.

ახლა როცა საღამოს ჩაის ვსვამთ სამზარეულოში სამივე თაობა ერთად, ვფიქრობ: იქნებ სწორედ ამ სირთულეებმა გვასწავლა ერთმანეთის სიყვარული?

ხანდახან საკუთარ თავს ვეკითხები: ნეტავ რამდენი ოჯახი ცხოვრობს ასე — შიშითა და სიყვარულით ერთდროულად? იქნებ სწორედ ესაა ნამდვილი ოჯახური ბედნიერება?