უბრალო ქორწილი, რთული ოჯახი: როგორ ვისწავლე “არა” თქმა – ჩემი ისტორია

„ეს რა ქორწილია, ნინო? ასე ხომ სოფელშიაც არავინ აკეთებს! სირცხვილია ხალხში გასვლა!“ – მარიამი ხმამაღლა ლაპარაკობდა, ხელებს ჰაერში იქნევდა და მე ვგრძნობდი, როგორ მიჭერდა გულზე მისი თითოეული სიტყვა. იაკობი გვერდით იდგა, თვალებს მარიდებდა. ოთახში დაძაბულობა ისეთი იყო, თითქოს ჰაერი აღარ იყო საკმარისი.

მე და იაკობმა დიდი ხნის ფიქრის შემდეგ გადავწყვიტეთ, რომ ჩვენი ქორწილი უბრალო ყოფილიყო – მხოლოდ ახლო მეგობრები და ოჯახი, პატარა რესტორანში, თბილისში. არც ძვირადღირებული კაბა მინდოდა, არც ასობით სტუმარი. ემიგრაციიდან დაბრუნებულებს, არც ფული გვქონდა ბევრი და არც სურვილი გვქონდა, რომ ჩვენი დღე სხვისი მოლოდინების გამო დაგვეკარგა.

მაგრამ მარიამი სხვა სამყაროდან იყო – მისთვის ქორწილი ოჯახის სახელი იყო, პრესტიჟი და „რას იტყვიან მეზობლები“. მისი ოცნება იყო დიდი დარბაზი, ბენდები, სუფრა სავსე ნაცნობებითა და უცნობებითაც კი. „ჩემი შვილია! ასე ვერ გავუშვებ ცოლად!“ – გაიმეორა მან კიდევ ერთხელ.

„მარიამ დეიდა, გთხოვთ… ჩვენ ასე გვინდა,“ – ვცადე მშვიდად მეთქვა, მაგრამ ხმა ამიკანკალდა. იაკობმა ხელი მომკიდა, თითქოს უნდოდა ეთქვა: „არ ინერვიულო, შენს გვერდით ვარ.“ მაგრამ ვიცოდი, რომ მასაც უჭირდა დედის წინააღმდეგ წასვლა.

იმ საღამოს სახლში რომ დავბრუნდით, ჩუმად ვიყავით. მხოლოდ საათის წიკწიკი ისმოდა. ბოლოს იაკობმა ამოიოხრა:

– ნინო, ხომ იცი, რომ დედას ძალიან უყვარხარ… უბრალოდ, მას თავისი წარმოდგენები აქვს.

– ვიცი… მაგრამ მე რა? მე არავინ ვარ ამ ქორწილში?

ისევ სიჩუმე ჩამოვარდა. ვიგრძენი, როგორ მომაწვა ცრემლები. ემიგრაციაში გატარებული წლები გამახსენდა – როგორ ვმუშაობდი იტალიაში მოხუცის მომვლელად, როგორ ვაგროვებდი თითოეულ ევროს იმისთვის, რომ ერთხელ მაინც ჩემი დღე ყოფილიყო ისეთი, როგორიც მე მინდოდა.

მეორე დღეს მარიამმა დარეკა:

– ნინო, მოდი ჩემთან. უნდა ვილაპარაკოთ.

გული ამიჩქარდა. წავედი. მის სახლში ყველაფერი სისუფთავით ბრწყინავდა – როგორც ყოველთვის. მაგიდაზე ყავა დამახვედრა და დაიწყო:

– შვილო, მე შენს ადგილას რომ ვიყო… ხომ გესმის? მთელი სოფელი გველოდება ამ ქორწილს. ჩემი ქმარი საფლავში გადაბრუნდება ასე რომ გავაკეთოთ.

– მარიამ დეიდა… მე და იაკობს ასე გვინდა. ხომ შეიძლება ერთხელ მაინც ჩვენი სურვილი გავითვალისწინოთ?

– ეგ ეგოიზმია! ოჯახში ეგრე არ ხდება! შენ თუ ჩემი რძალი ხარ…

სიტყვა ვერ დავასრულებინე. უცებ წამოვდექი:

– მე თქვენი რძალი ვარ, მაგრამ პირველ რიგში ადამიანი ვარ! და მინდა ჩემი ქორწილი ჩემებურად მქონდეს!

მარიამი გაჩუმდა. პირველად დავინახე მის თვალებში დაბნეულობა.

სახლში დაბრუნებულმა იაკობს ყველაფერი მოვუყევი. ისიც დაიძაბა:

– ნინო, ხომ იცი, რომ დედას გულს ვერ ვატკენ…

– და მე? მე არ გტკენ გულს?

იმ ღამით პირველად ვიგრძენი თავი მარტო. თითქოს მთელი სამყარო ჩემს წინააღმდეგ იყო – ერთი უბრალო სურვილის გამო.

მომდევნო დღეებში მარიამმა მთელი ოჯახი ააწრიალა – დეიდები, ბიძები, ნათესავები მირეკავდნენ: „ნინო, რას აკეთებ? ასეთი რამ არ გაგვიგია!“, „შენ ხომ ქართველი გოგო ხარ!“, „ოჯახში ასე არ ხდება!“

ერთ დღეს დედაჩემიც კი ჩამოვიდა სოფლიდან:

– ნინო, შვილო… იქნებ დათმო? ოჯახური სიმშვიდისთვის…

– დედა, შენ ხომ იცი რა გამოვიარე ემიგრაციაში… ერთხელ მაინც მინდა ჩემი თავი დავაყენო პირველ ადგილზე!

დედაჩემი ჩუმად ჩამეხუტა. ვიცოდი, რომ მისთვისაც რთული იყო – სოფელში რას იტყოდნენ? მაგრამ მაინც ჩემს გვერდით დადგა.

ქორწილის დღე ახლოვდებოდა და დაძაბულობა პიკს აღწევდა. იაკობიც ნერვიულობდა – დედამისი აღარ ელაპარაკებოდა. მე კი ყოველდღე ვკითხულობდი სოციალურ ქსელებში კომენტარებს: „ასეთი რძალი არ გვინდა“, „სოფლის სირცხვილია“, „ქალი ოჯახში უნდა დათმობდეს“.

ერთ დღესაც ყველაფერი აირია – მარიამმა პირდაპირ მითხრა:

– თუ ასე გააგრძელებ, ჩემს ოჯახში ადგილი არ გაქვს!

ეს ბოლო წვეთი იყო. მთელი ღამე არ მძინებია. ვფიქრობდი: ღირს კი ეს ყველაფერი? ღირს კი სიყვარული იმად, რომ საკუთარი თავი დაკარგო?

დილით იაკობს ვუთხარი:

– ან ჩვენ ვიქნებით ერთად ისე, როგორც გვინდა… ან საერთოდ არ ვიქნებით.

ის გაჩუმდა. მერე ჩამეხუტა:

– ნინო… შენ მართალი ხარ. ბოდიში…

იმ დღეს პირველად ვიგრძენი თავი ძლიერი. გადავწყვიტეთ – ქორწილი იქნება ისეთი, როგორიც ჩვენ გვინდა.

მარიამმა რამდენიმე კვირა არ დაგველაპარაკა. ქორწილზე არც მოსულა. ბევრი ნათესავიც არ მოვიდა. მაგრამ იმ დღეს პირველად ვიყავი ბედნიერი – პატარა დარბაზში მხოლოდ ჩვენი მეგობრები და მშობლები იყვნენ. ვიცეკვეთ ისე, როგორც ბავშვობაში. ვიცინეთ ისე, როგორც დიდი ხანია აღარ გვიცინია.

მერე ცხოვრება გაგრძელდა – მარიამიც შემოგვირიგდა ბოლოს. მაგრამ ის დღე არასდროს დამავიწყდება.

ახლა ხშირად ვფიქრობ: რატომ არის საქართველოში ასე რთული საკუთარი თავის დაცვა? რატომ გვაშინებს სხვისი აზრი იმაზე მეტად, ვიდრე საკუთარი ბედნიერება?

ხანდახან საკუთარ თავს ვეკითხები: ნეტავ რამდენჯერ დავთმეთ თავი სხვისი მოლოდინების გამო? იქნებ დროა ვისწავლოთ “არა” თქმა მაშინაც კი, როცა ეს ყველაზე რთულია?