დედამთილის თამაში: როგორ დავკარგე სახლი და ცოლის ნდობა
— “დათო, კიდევ ერთხელ გეკითხები: მართლა გგონია, რომ ნინოსთვის საუკეთესო ხარ?” — მარინეს ხმა სამზარეულოში ექოდ გაისმა. მე ჩაის ჭიქას ვუყურებდი, თითქოს მის ფსკერზე პასუხს ვეძებდი. ნინო ჩუმად იდგა კუთხეში, თვალები დაბლა ჰქონდა დახრილი. ეს სცენა უკვე მერამდენედ მეორდებოდა ჩვენს პატარა ბინაში თბილისში, სადაც ყოველი დღე უფრო და უფრო მძიმე ხდებოდა.
თავიდან მეგონა, რომ მარინე უბრალოდ ზედმეტად მზრუნველი დედა იყო. მაგრამ რაც დრო გადიოდა, მისი კითხვები უფრო მტკივნეული და დამამცირებელი ხდებოდა. “შენ რა, მართლა ფიქრობ, რომ სტაბილური სამსახური გაქვს? ემიგრაციაში წასვლა გინდა? ნინოს მარტო დატოვებ?” — ეს სიტყვები გულში მხვდებოდა. მე კი მხოლოდ იმის თქმა შემეძლო, რომ ყველაფერს ვაკეთებდი ჩვენი მომავლისთვის.
ნინო ჩემი ცხოვრების სიყვარული იყო. ერთმანეთს უნივერსიტეტში შევხვდით, როცა ორივეს დიდი გეგმები გვქონდა. მე ინჟინერი ვიყავი, ის კი არქიტექტორი. ერთად ვოცნებობდით სახლზე, შვილებზე, მოგზაურობაზე. მაგრამ რეალობა სულ სხვა აღმოჩნდა. ჩემი სამსახური არ იყო სტაბილური, ნინოსაც ხშირად უწევდა პროექტებზე უარის თქმა. როცა ემიგრაციაში წასვლის შანსი გამომიჩნდა, მეგონა, რომ ეს ჩვენი შანსი იყო — ცოტა ფული შეგვეგროვებინა და ცხოვრება თავიდან დაგვეწყო.
მარინე კი ამას კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა. “შენ თუ წახვალ, ნინო აქ მარტო დარჩება. მე ვიცი, როგორ მთავრდება ასეთი ამბები!” — ამბობდა ის და ნინოს თვალებში შიშს თესავდა. ნინო კი სულ უფრო იკეტებოდა საკუთარ თავში. ვხედავდი, როგორ იცვლებოდა მისი დამოკიდებულება ჩემს მიმართ — აღარ მენდობოდა ისე, როგორც ადრე.
ერთ საღამოს, როცა ემიგრაციაში წასვლის საბუთებს ვალაგებდი, მარინე მოულოდნელად შემოვიდა ოთახში.
— “დათო, შენ თუ წახვალ, იცოდე, ნინოს აქ ვერ დატოვებ. ან ორივე მიდიხართ, ან არცერთი!”
— “მარინე დეიდა, ხომ იცით, რომ ნინოსთვის ყველაფერს გავაკეთებ. უბრალოდ დროებით უნდა წავიდე, რომ უკეთესი მომავალი გვქონდეს…”
— “არ მჯერა შენი სიტყვების! შენ მხოლოდ საკუთარ თავზე ფიქრობ!”
ნინო ჩუმად იდგა და არც კი მიყურებდა. იმ ღამით პირველად ვიგრძენი, რომ მარტო ვიყავი ამ ბრძოლაში.
რამდენიმე კვირის შემდეგ პოლონეთში წავედი. იქ მუშაობა რთული იყო — უცხო ენა, უცხო ხალხი, ყოველდღიური სტრესი. ნინოს ყოველ საღამოს ვურეკავდი, მაგრამ მისი ხმა სულ უფრო ცივი ხდებოდა. ერთხელაც მითხრა:
— “დედა ამბობს, რომ ასე ცხოვრება არ შეიძლება. შენ აქ არ ხარ, მე მარტო ვარ… არ ვიცი, რამდენ ხანს გავუძლებ.”
— “ნინო, გთხოვ, დამელოდე. ყველაფერი უკეთესად იქნება!”
მაგრამ მარინეს სიტყვები უკვე ნინოს გულში იყო გამჯდარი. რამდენიმე თვეში მითხრა, რომ აღარ შეეძლო ასე ცხოვრება და დაბრუნებულიყავი ან ყველაფერი დამთავრდებოდა.
დაბრუნება გადავწყვიტე. თბილისში ჩამოსვლისას ჩემი სახლი უკვე აღარ იყო ჩემი — მარინემ ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ ნინო ჩემზე საბოლოოდ გადაემტერებინა. სახლში მისულს კარი არ გამიღეს. ტელეფონზე მხოლოდ ერთი შეტყობინება დამხვდა ნინოსგან: “მაპატიე, მაგრამ აღარ შემიძლია. დედას ვუსმენ.”
მთელი ღამე ქუჩაში ვიარე. ვფიქრობდი, სად დავუშვი შეცდომა? რატომ ვერ დავიცავი ჩემი ოჯახი? იქნებ მართლა არ ვიყავი საკმარისად ძლიერი? ან იქნებ მარინეს სიტყვები მართალი იყო?
დღეს მარტო ვცხოვრობ პოლონეთში. ნინოს ხმა მხოლოდ სიზმრებში მესმის. მარინეს ინტრიგებმა ყველაფერი წამართვა — სახლი, ოჯახი, ნდობა. მაგრამ ყველაზე მეტად ის მტკივა, რომ ნინოს სიყვარულიც დავკარგე.
ხანდახან ვფიქრობ: რა უფრო ძლიერია — დედის სიტყვა თუ ქმრის სიყვარული? და მართლა შეიძლება თუ არა ერთი ადამიანის უნდობლობამ მთელი ოჯახი გაანადგუროს? იქნებ თქვენ იცით პასუხი?