დედის და დის წინაშე: ერთი საღამოს ტკივილიანი სიმართლე

— ნინი, ასე ჩაცმული როგორ გამოჩნდი?! — დედაჩემის ხმა ისე გაისმა ეზოში, თითქოს მთელი უბანი უნდა გაეღვიძებინა.

დავიბენი. ხელში თეფში მეჭირა, შამფურზე შემწვარი ხორცი და პომიდორი. მზერა წამით გავაპარე ჩემს დას, თათიასკენ, რომელიც თავის ქმარს, ლევანს გვერდით ედგა და ირონიული ღიმილით მიყურებდა.

— რა იყო, დედა, რა ჩავიცვი ასეთი? — ვცადე მშვიდად მეთქვა, მაგრამ ხმა ამიკანკალდა.

— ნინი, ეს კაბა არ გეკადრება! — ახლა თათიაც ჩაერთო. — მით უმეტეს, როცა ლევანი აქ არის. ოჯახში ასე არავინ იცვამს.

მთელი ბავშვობა მახსოვს, როგორ ვოცნებობდი იმაზე, რომ ერთხელ მაინც მეცვა ისეთი რამ, რაც ჩემს თავს მომწონდა და არა ის, რასაც დედა ან თათია დამიმტკიცებდნენ. მაგრამ დღეს, 21 წლის ასაკში, ისევ იმავე სცენაში აღმოვჩნდი — თითქოს დრო არც კი გასულა.

— ლევანი ჩემი ძმაა თუ უცხო კაცია? — ვკითხე ხმამაღლა, მაგრამ პასუხი არავის გაუცია. დედამ მხოლოდ თავი გააქნია და თეფში გამომართვა.

— სახლში შედი და გამოიცვალე. არ მინდა მეზობლებმა რამე ილაპარაკონ.

მეზობლები… ყოველთვის მეზობლები. თითქოს მათი აზრი უფრო მნიშვნელოვანი იყო, ვიდრე ჩემი თავი.

სახლში შევედი. სარკეში ჩავიხედე — უბრალო ზოლიანი კაბა მეცვა, მუხლამდე. არც ღრმა დეკოლტე ჰქონდა, არც ზედმეტად მოკლე იყო. მაგრამ დედასთვის და თათიასთვის ეს საკმარისი აღმოჩნდა იმისთვის, რომ თავი დამნაშავედ მეგრძნო.

— ნინი, გესმის მაინც რას გეუბნებიან? — თათია შემომყვა ოთახში. — ლევანი უხერხულად გრძნობს თავს. მე მისი ცოლი ვარ და არ მინდა ასეთი სიტუაციები შეიქმნას.

— თათია, შენ მართლა გგონია, რომ ლევანი ჩემს კაბას უყურებს? — ცრემლები მომაწვა. — თუ უბრალოდ გინდა, რომ ისევ ის პატარა გოგო ვიყო, რომელსაც ყველაფერს უკრძალავდი?

თათიამ არაფერი მიპასუხა. მხოლოდ კარი გაიხურა და დამტოვა.

საწოლზე დავჯექი და ბავშვობის მოგონებები ამომიტივტივდა: როგორ ვცდილობდი დედასთვის მიმებაძა, მისთვის მიმეცა უფლება ჩემს ცხოვრებაში ჩარეულიყო; როგორ ვუყურებდი თათიას და ვფიქრობდი, ნეტავ ოდესმე მეც ისეთი ძლიერი ვყოფილიყავი, როგორც ის იყო. მაგრამ ახლა მივხვდი — მათი ძალა ჩემს თავისუფლებაზე გადიოდა.

მამაჩემი საზღვარგარეთ მუშაობს უკვე წლებია. სახლში მხოლოდ ქალები ვართ: მე, დედა და თათია. თითქოს ეს გარემო კიდევ უფრო ამძაფრებდა კონტროლის სურვილს. დედას ყოველთვის ეშინოდა „რას იტყვის ხალხი“, თათიას კი საკუთარი ოჯახის რეპუტაცია უფრო ადარდებდა.

საღამოს ეზოში აღარ გამოვედი. ფანჯრიდან ვუყურებდი როგორ იცინოდნენ ლევანი და თათია, დედა კი სტუმრებს უმასპინძლდებოდა. მე კი მარტო ვიყავი ჩემს ოთახში და ვფიქრობდი: ნუთუ მართლა მე ვარ პრობლემა? ან იქნებ ეს უბრალოდ ქართული ოჯახების ტკივილიანია რეალობაა?

მეორე დღეს დილით დედამ საუზმეზე დამიძახა.

— ნინი, მოდი, ვისაუბროთ.

დავჯექი მაგიდასთან. დედას თვალებში დაღლილობა და წყენა ჩანდა.

— ხომ იცი, რომ შენთვის მხოლოდ კარგი მინდა? — დაიწყო ჩუმად. — არ მინდა ვინმემ ცუდად შეგხედოს ან რამე ილაპარაკოს შენზე.

— მაგრამ მე რა მინდა? — ვკითხე ჩუმად.

დედამ გაოცებით შემომხედა.

— რას ნიშნავს?

— იმას ნიშნავს, რომ შეიძლება მე სხვა რამ მინდა. შეიძლება არ მინდა სულ მეზობლების აზრზე ვიცხოვრო ან შენი ან თათიას მოლოდინებს ვემსახურო.

დედამ თავი დახარა. პირველად ცხოვრებაში მივხვდი, რომ მასაც უჭირდა. ალბათ თავის დროზე მასაც აკრიტიკებდნენ მშობლები ან მეზობლები და ახლა ეს ტვირთი ჩემზე გადმოიტანა.

— ნინი, შენ ჯერ კიდევ პატარა ხარ… — დაიწყო ისევ.

— არა, დედა. უკვე დიდი ვარ. მინდა ჩემი არჩევანი მქონდეს.

ამ საუბრის შემდეგ თითქოს რაღაც შეიცვალა ჩემში. გავბედე და უნივერსიტეტში მეგობრებთან ერთად წავედი კაფეში იმავე კაბით. თავიდან უხერხულად ვგრძნობდი თავს, თითქოს ყველა მე მიყურებდა, მაგრამ მერე მივხვდი: ეს მხოლოდ ჩემი შიში იყო და არა მათი რეალური ყურადღება.

ერთ დღეს თათია მომადგა უნივერსიტეტთან.

— ნინი, უნდა გელაპარაკო.

გავოცდი. იშვიათად მოდიოდა ჩემთან ასე მოულოდნელად.

— რა ხდება?

— იცი… შეიძლება ზედმეტი მომივიდა იმ დღეს. უბრალოდ… სულ მგონია, რომ შენც იგივე შეცდომებს დაუშვებ, რაც მე დავუშვი ახალგაზრდობაში.

— თათია, შენ ჩემი დაც ხარ და მიყვარხარ. მაგრამ უნდა მესწავლოს ჩემი შეცდომებიდანაც.

თათიამ ჩამეხუტა. პირველად ვიგრძენი მისგან ნამდვილი მხარდაჭერა და არა კრიტიკა.

მაგრამ ოჯახში ყველაფერი ასე მარტივად არ მოგვარდა. რამდენიმე კვირის შემდეგ ისევ იყო შეკრება ბიძაშვილებთან ერთად და ისევ იგივე სცენა განმეორდა — ამჯერად ბიცოლამ გამაკრიტიკა ზედმეტად თავისუფალი ჩაცმულობის გამო.

ამ დროს უკვე აღარ დავფრთხი. მშვიდად ავუხსენი ყველას:

— მე ვარ ნინი და მინდა ჩემი სტილი მქონდეს. თუ ეს ვინმეს არ მოსწონს — ბოდიში, მაგრამ ასე ვარ ბედნიერი.

დედამ ამ სიტყვებზე ცრემლები ვერ შეიკავა. მერე კი პირველად ჩამეხუტა ისე ძლიერად, როგორც ბავშვობაში.

— მაპატიე, შვილო… უბრალოდ ძალიან მიყვარხარ და მეშინია შენი დაკარგვის…

— მე არსად მივდივარ, დედა… უბრალოდ მინდა ვიყო ის ვინც ვარ.

ახლა უკვე ვიცი: ოჯახის სიყვარული უდიდესი ძალაა, მაგრამ ზოგჯერ სწორედ ეს სიყვარული გვჩაგრავს ყველაზე მეტად. ჩვენ ხომ ხშირად გვავიწყდება ერთმანეთის სურვილები და მხოლოდ საკუთარი შიშებით ვცხოვრობთ.

ახლაც ხშირად ვფიქრობ: ნუთუ ოდესმე შევძლებთ ვიყოთ ისეთი ოჯახი, სადაც ერთმანეთის არჩევანს პატივს ვცემთ და არა მხოლოდ ვაკრიტიკებთ? იქნებ სწორედ ესაა ნამდვილი სიყვარული?