„დედამთილმა ყველაფერი სიძეს დაუტოვა – და მე ამას ვერ ვეგუები“: ერთი ოჯახის დრამა, რომელიც გულს მტკენს

„შენ ხომ იცი, ნინო, რომ დედას ყოველთვის უფრო უყვარდა გიო, არა?“ – მეუბნება ჩემი ქმარი, ლაშა, და თვალებში რაღაც უცნაური, მტკივნეული ჩრდილი უდგას. მე კი მის გვერდით ვზივარ, ხელები მიკანკალებს და ვცდილობ გავიგო, როგორ შეიძლება ასე უსამართლოდ დაგვტოვოს ადამიანმა, რომელსაც მთელი ცხოვრება პატივს ვცემდი.

ანდერძის წაკითხვის საღამო არასდროს დამავიწყდება. ბინაში მძიმე სუნი იდგა – ძველი ავეჯის, მტვრისა და რაღაც აუხსნელი დაძაბულობის. ყველა ჩუმად იყო: დედამთილის ადვოკატი, ჩემი ქმარი ლაშა, მისი ძმა გიო და მე. ადვოკატმა ფურცელი ამოიღო და დაიწყო კითხვა. „ყველა ჩემი ქონება – ბინა საბურთალოზე, აგარაკი კოჯორში, ბანკში არსებული თანხები – გადაეცეს ჩემს უმცროს შვილს, გიორგი ჩიქოვანს.“

მაშინვე ვიგრძენი, როგორ გამეყინა სისხლი ძარღვებში. ლაშას სახე გაფითრდა. გიომ კი თავი დახარა და თითქოს უხერხულად გაეღიმა. მე კი მხოლოდ ერთი კითხვა მიტრიალებდა თავში: რატომ? რატომ უნდა დაეტოვებინა დედამთილს ყველაფერი მხოლოდ ერთ შვილზე?

ლაშამ ხმა არ ამოიღო. მთელი გზა სახლში ჩუმად ვიყავით. ბოლოს, როცა კარი მივხურეთ, მან ჩაიჩურჩულა: „ალბათ ასე უნდა ყოფილიყო.“

მაგრამ მე ასე ვერ შევეგუე. მთელი ღამე ვერ დავიძინე. მახსენდებოდა ყველა ის წელი, როცა დედამთილს გვერდით ვედექი – ავადმყოფობის დროს საავადმყოფოში ვუვლიდი, მის დაბადების დღეებზე ყველაფერს ვაწყობდი, მისთვის საჩუქრებს ვარჩევდი. ლაშა კი ყოველთვის ცდილობდა დედამისისთვის კარგი შვილი ყოფილიყო – არასდროს უღალატია მისთვის, არც ერთხელ არ უყვირია.

მეორე დღეს გიომ დაგვირეკა: „ლაშა, მოდი, დავილაპარაკოთ. ვიცი, რომ რთულია… მაგრამ ასე გადაწყვიტა დედამ.“

ლაშამ თავი დახარა და ტელეფონი გათიშა. მე კი ვერ მოვითმინე და გიოს მივწერე: „გიო, ხომ იცი, რომ ეს უსამართლობაა? ლაშას არაფერი დაუმსახურებია ასეთი?“

გიომ მიპასუხა: „ნინო, დედას თავისი მიზეზები ჰქონდა. შენ ვერ გაიგებ.“

ეს სიტყვები გულში დამრჩა. რა მიზეზები? რა შეიძლებოდა ყოფილიყო ისეთი მნიშვნელოვანი, რომ ერთ შვილს ყველაფერი დაეტოვებინა, მეორეს კი არაფერი?

დავიწყე წარსულის ქექვა. მახსენდებოდა დედამთილის ცივი მზერა ლაშას მიმართ – თითქოს ყოველთვის რაღაც აკლდა მასში. გიოს კი სულ ანებივრებდა: „გიო ჩემო პატარა ბიჭო…“

ერთ დღესაც ლაშას ვკითხე:
– ლაშა, შენ ხომ არაფერი დაგიშავებია დედასთვის?
მან ამოიოხრა:
– არ ვიცი… ბავშვობაში სულ მეუბნებოდა, რომ ზედმეტად მშვიდი ვიყავი. გიო კი სულ რაღაცას აკეთებდა – ხან სკოლიდან გამოაგდეს, ხან პოლიციაში მოხვდა… დედას ეგონა, რომ მას მეტი ყურადღება სჭირდებოდა.

მაშინ მივხვდი: ზოგჯერ მშობლები ყველაზე მეტად იმას ანებივრებენ, ვინც ყველაზე ნაკლებად იმსახურებს.

მაგრამ ეს არ ამართლებს იმ ტკივილს, რაც ახლა ჩვენს ოჯახშია. ლაშა ჩუმად დადის – აღარ იღიმის ისე როგორც ადრე. შვილებსაც აღარ ეთამაშება გულით. მე კი ყოველდღე ვგრძნობ ბრაზს და უსამართლობის განცდას.

ერთ დღესაც დედაჩემთან წავედი და ყველაფერი მოვუყევი.
– ნინო, შვილო, ოჯახში ასეთი რამეები ხდება ხოლმე… მაგრამ შენ უნდა დაიცვა შენი ქმარი. ახლა ყველაზე მეტად მას სჭირდება შენი გვერდით დგომა.

დავბრუნდი სახლში და ლაშას ჩავეხუტე.
– მე შენთან ვარ. რაც არ უნდა მოხდეს.
მან თვალებში შემომხედა და პირველად დავინახე ცრემლი მის თვალებში.
– ნინო, მე არ მინდა გიოზე გავბრაზდე… მაგრამ ვერ ვპატიობ დედას.

გავიდა რამდენიმე თვე. გიომ ბინა გაყიდა და საზღვარგარეთ წავიდა საცხოვრებლად – გერმანიაში. აგარაკი გააქირავა. ჩვენ კი ისევ ძველ ბინაში ვცხოვრობთ – ყოველ დღე ვუყურებთ იმ სახლს საბურთალოზე, სადაც ადრე ერთად ვიკრიბებოდით.

ერთ დღესაც გიომ დაგვირეკა გერმანიიდან:
– ლაშა, ვიცი რომ გაბრაზებული ხარ… მაგრამ მინდა იცოდე: თუ რამე დაგჭირდებათ, ყოველთვის შეგიძლიათ მომმართოთ.
ლაშამ მშვიდად უპასუხა:
– მადლობა გიო. მაგრამ ჩვენ თვითონაც გავუმკლავდებით.

მე კი ისევ ვერ ვპოულობ სიმშვიდეს. ყოველ საღამოს ვფიქრობ: იქნებ არ უნდა განვიცდიდე ასე ძალიან? იქნებ უბრალოდ ეგოისტი ვარ? მაგრამ მერე მახსენდება ყველა ის წელი, ყველა ის ზრუნვა და სიყვარული…

ერთ დღესაც ბავშვებმა მკითხეს:
– დედა, რატომ აღარ მივდივართ ბებიასთან?
მე კი პასუხი არ მქონდა.

ახლა ხშირად ვფიქრობ იმაზე, რა არის მთავარი ოჯახში – სიყვარული თუ სამართლიანობა? შეიძლება თუ არა აპატიო მშობელს ასეთი გადაწყვეტილება? ან ღირს თუ არა იმისთვის ბრძოლა, რაც შენსას გგონია?

ხანდახან ღამით ფანჯარასთან ვდგავარ და საკუთარ თავს ვეკითხები: „მაქვს უფლება განვიცდიდე ეს უსამართლობა? თუ უბრალოდ საკუთარ თავზე ვფიქრობ?“

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? აპატიებდით დედამთილს? თუ იბრძოლებდით სიმართლისთვის?