მემკვიდრეობასა და სიყვარულს შორის: ოჯახური დრამა თბილისის გულში

„ნინო, შენც ხომ იცი, რომ მამას ასე არ უნდოდა!“ – დედაჩემის ხმა მკვეთრად გაისმა სამზარეულოში. მე კი მაგიდასთან ვიჯექი, თითებს ნერვიულად ვათამაშებდი ჭიქაზე და ვცდილობდი, არ შემემჩნია, როგორ მიკანკალებდა ხელები. ჩემი ძმა, ლაშა, ფანჯარასთან იდგა, სიგარეტს ეწეოდა და მზერა შორს გაეშტერებინა – თითქოს იქ, გარეთ, სადღაც ვერანდის მიღმა პასუხებს ეძებდა.

მამა ერთი თვეა რაც გარდაიცვალა. ეს სახლი, ჩვენი ბავშვობის ბუდე, ახლა ცარიელია. კედლებზე მისი სუნთქვა აღარ ისმის. მხოლოდ ჩვენ დავრჩით – სამი ადამიანი, რომლებიც თითქოს ერთმანეთის ნაცნობებიც აღარ ვართ. მემკვიდრეობის თემა კი ისე შემოიჭრა ჩვენს ცხოვრებაში, როგორც ზამთრის ქარი – უხეშად და დაუნდობლად.

„ნინო, ნუ გგონია, რომ მე რამე განსაკუთრებული მინდა,“ – ლაშამ ხმა დაბლა დაიყენა, მაგრამ მაინც იგრძნობოდა ბრაზი. „უბრალოდ სამართლიანობა მინდა. მამამ ხომ იცოდა, რომ მე სამსახური დავკარგე და ახლა ეს ბინა ჩემთვის ერთადერთი შანსია.“

დედამ თავი დახარა. მისი თვალები ჩაწითლებული იყო უძილო ღამეებისგან. „ლაშა, შენ ხომ იცი, რომ ეს სახლი ყველას ეკუთვნის. ნინოსაც თავისი წილი აქვს. მე არ მინდა, რომ ერთმანეთს გადაეკიდოთ.“

მე ხმა ვერ ამოვიღე. თითქოს ენა ჩამივარდა. ბავშვობაში ყოველთვის მეგონა, რომ ოჯახი ყველაზე ძლიერი ციხესიმაგრე იყო. ახლა კი ეს ციხესიმაგრე ნელ-ნელა ინგრევა.

მამა ყოველთვის ამბობდა: „ოჯახი ყველაფერზე წინ დგას.“ მაგრამ მისი სიკვდილის შემდეგ ყველაფერი შეიცვალა. თითქოს მის გარეშე ჩვენც დავიკარგეთ.

ლაშამ სიგარეტი ჩააქრო და ჩემკენ შემოტრიალდა. „ნინო, შენ ხომ თბილისში მუშაობ და გაქვს შენი ცხოვრება. მე კი აქ დავრჩი. რატომ გინდა შენი წილი? გთხოვ, დამითმე.“

მის თვალებში სასოწარკვეთა დავინახე. მაგრამ ჩემშიც იყო ტკივილი – წლების განმავლობაში მე ვიყავი ის, ვინც ოჯახს უვლიდა, დედას გვერდში ედგა, როცა მამა ავად იყო. ახლა კი თითქოს ჩემი წილი უბრალოდ უნდა დავთმო?

„ლაშა,“ – ძლივს ამოვთქვი – „მე არ მინდა შენთვის ცუდი. მაგრამ არც ის მინდა, რომ ყველაფერი დაგითმო ისე, თითქოს ჩემი წლები არაფერს ნიშნავდა.“

დედამ ხელები სახეზე აიფარა. ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა.

გონებაში ბავშვობის მოგონებები ამომიტივტივდა: როგორ ვთამაშობდით ეზოში, როგორ გვიყვარდა მამას მოყოლილი ზღაპრები ზამთრის საღამოებზე… მაშინ ყველაფერი მარტივი იყო.

ახლა კი ფული და ქონება ყველაფერს ანგრევს.

„იქნებ გავყიდოთ სახლი და გავიყოთ ფული?“ – ვთქვი ბოლოს.

ლაშამ თავი გააქნია: „ეს სახლი მამას სულის ნაწილია. როგორ გავყიდოთ?“

დედამ ამოიოხრა: „მეც არ მინდა გაყიდვა… მაგრამ ასე ერთმანეთის მტრებად ხომ არ უნდა ვიქცეთ?“

მოულოდნელად კარი გაიღო – ჩვენი მეზობელი ბატონი ოთარი შემოვიდა. „ბოდიშით, რომ შეგაწუხეთ… უბრალოდ თქვენი მამა ძალიან კარგი კაცი იყო და მინდოდა მეთქვა – რაც არ უნდა გადაწყვიტოთ, ოჯახი არ დაკარგოთ.“

ოთარი წავიდა და ოთახში კიდევ უფრო მძიმე სიჩუმე ჩამოვარდა.

ლაშამ ჩაიჩურჩულა: „მამა რომ აქ იყოს…“

მე ცრემლები წამომივიდა. დედამ ხელი მომკიდა.

„ჩვენ უნდა გადავწყვიტოთ ისე, რომ ერთმანეთი არ დავკარგოთ,“ – თქვა მან ჩუმად.

საღამოსთვის დაღლილები ვიყავით ყველა. ლაშა თავის ოთახში ჩაიკეტა. დედა ჩუმად ტიროდა სამზარეულოში.

მე აივანზე გავედი. თბილისი ღამით სულ სხვანაირია – შორიდან ქალაქის შუქები ანათებს და გგონია, რომ ყველაფერი შეიძლება თავიდან დაიწყო.

მაგრამ როგორ იწყებ თავიდან მაშინ, როცა ოჯახი ინგრევა?

მეორე დილით ისევ მაგიდასთან შევიკრიბეთ. ლაშამ მოულოდნელად თქვა: „ვიფიქრე… იქნებ დროებით ერთად ვიცხოვროთ აქ. სანამ უკეთესი გამოსავალი გამოჩნდება.“

დედამ თავი დაუქნია: „მთავარია ერთად ვიყოთ.“

მე არაფერი მითქვამს – უბრალოდ ჩავეხუტე ორივეს.

ეს დღე გვასწავლის: სიყვარული თუ არ დარჩა, არც ქონებას აქვს ფასი.

ახლა ვფიქრობ: ნეტავ რამდენ ოჯახს ანგრევს მემკვიდრეობა საქართველოში? ღირს თუ არა ქონება იმაზე მეტად, ვიდრე ერთმანეთი? იქნებ თქვენც ყოფილხართ ასეთ სიტუაციაში?