ჩემი პატარა მარიამი გუჩის კაბაში: ვარ თუ არა მართლა ცუდი დედა?
„შენ რა, გაგიჟდი? ბავშვი გუჩის კაბაში უნდა ატარო?“ – დედაჩემის ხმა ისევ ყურში ჩამესმის, თითქოს გუშინ კი არა, ამ წამს მეჩხუბება. სამზარეულოში ვდგავარ, ფანჯრიდან სოფლის ეზოში მოთამაშე მარიამს ვუყურებ. ჩემი პატარა გოგონა, ჩემი ოცნების ასრულება, ჩემი სიხარული – ახლა კი ჩემი ტკივილიც.
მარიამი სულ რაღაც ოთხი წლისაა. როცა დავიბადა, გადავწყვიტე, რომ ყველაფერს გავაკეთებდი მისთვის. ჩემი ბავშვობა სიღარიბეში გავატარე – დედა მასწავლებელი იყო, მამა კი სოფლის მექანიკოსი. არასდროს გვქონია ახალი ტანსაცმელი ან სათამაშოები. მახსოვს, როგორ ვნატრობდი ლამაზ კაბას ან თოჯინას, რომელსაც ტელევიზორში ვხედავდი. მაშინვე დავიფიცე: ჩემს შვილს არასდროს დააკლდება არაფერი.
მაგრამ სოფელში ცხოვრება სხვანაირია. აქ ყველას ყველაფერი აინტერესებს. მეზობლები ფანჯრებიდან იყურებიან და ერთმანეთს ჭორებს უყვებიან. როცა პირველად გამოვიყვანე მარიამი ეზოში იმ ლამაზ გუჩის კაბაში, რომელიც თბილისში სპეციალურად შევუკვეთე, ყველა გაჩერდა. ნანა დეიდა გვერდით მომიახლოვდა და ჩუმად მითხრა:
– ნინო, ეს რა არის? ბავშვი გგონია მოდის პოდიუმზეა?
გამეღიმა, მაგრამ გულში რაღაც ჩამწყდა. იმ დღესვე დედაჩემი მოვიდა ჩემთან სახლში.
– ნინო, ასე არ შეიძლება. ხალხი ლაპარაკობს. ბავშვი ბავშვივით უნდა იყოს, არა მოდელივით!
– დედა, შენ ხომ იცი, როგორ მინდოდა ასეთი რამ ბავშვობაში… რატომ არ შეიძლება მარიამს ჰქონდეს ის, რაც მე არ მქონდა?
– იმიტომ რომ სოფელია! აქ ასე არ იციან. ბავშვი სხვებისგან არ უნდა გამოირჩეოდეს.
ამ სიტყვებმა გამაბრაზა. განა იმიტომ ვაკეთებ ამას, რომ სხვებს დავანახო რამე? უბრალოდ მინდა, მარიამს ბედნიერი ბავშვობა ჰქონდეს.
მაგრამ ჭორები არ წყდებოდა. ერთ დღესაც ბაღიდან დამირეკეს – მარიამი ტიროდა.
– დედიკო, გოგოებმა თქვეს, შენ გუჩის კაბა გაცვია და მაგიტომ არ გვეთამაშებიანო.
გული მომიკვდა. რა უნდა მეთქვა? რომ ეს კაბა უბრალოდ კაბაა? რომ ბრენდები არაფერს ნიშნავს? მაგრამ ხომ თავადვე ვასწავლე მას ეს განსხვავება?
მამამისმა – ლაშამ – თავიდან მხარი დამიჭირა. „თუ შეგიძლია და გინდა, რატომაც არა?“ – მეუბნებოდა. მაგრამ როცა მარიამმა დაიწყო კითხვების დასმა: „დედა, რატომ არ აქვთ სხვებს ასეთი კაბები?“, „რატომ მიყურებენ ასე?“ – ლაშაც შეიცვალა.
– ნინო, იქნებ ცოტა დავწყნარდეთ? ბავშვი უკვე განიცდის ამას.
– ანუ რა ვქნა? ისევ ძველებურად ჩავაცვა? რატომ უნდა დავთმო ის, რაც მისთვის კარგია?
– იმიტომ რომ ბედნიერება მარტო ნივთებში არ არის…
ვერ ვხვდებოდი – განა ცუდი დედა ვარ იმიტომ, რომ მინდა ჩემს შვილს ყველაფერი ჰქონდეს?
ერთ დღესაც მარიამმა თავად მკითხა:
– დედიკო, შენ რომ პატარა იყავი, გუჩის კაბა გეცვა?
– არა, ჩემო სიყვარულო… მე სულ ძველი კაბები მეცვა.
– და მაინც ბედნიერი იყავი?
მისმა კითხვამ გამაშეშა. მართლა ბედნიერი ვიყავი? ან ახლა ვარ ბედნიერი?
მახსოვს ერთი საღამო – ბუხართან ვისხედით მე და დედაჩემი. ჩაის ვსვამდით და ფანჯრიდან თოვლს ვუყურებდით. მაშინ არაფერი გვქონდა განსაკუთრებული – არც ახალი ტანსაცმელი, არც სათამაშოები… მაგრამ დედაჩემის სითბო და სიყვარული ყველაფერს ფარავდა.
მარიამის თვალებში იმავე სითბოს ვეძებდი ახლა. მაგრამ მის მზერაში შიში და დაბნეულობა იყო.
ერთ დღესაც სოფლის სკოლაში მშობელთა კრებაზე წავედი. მასწავლებელმა პირდაპირ მითხრა:
– ნინო, თქვენი შვილი ძალიან განსხვავდება სხვებისგან. ეს კარგია, მაგრამ ბავშვები ამას ყოველთვის სწორად ვერ აღიქვამენ.
– ანუ რა ვქნა? დავმალო ჩემი შვილის უნიკალურობა?
– არა… უბრალოდ ზოგჯერ უბრალოება უფრო მეტია.
გზაზე შინ დაბრუნებულმა საკუთარ თავს ვეკითხებოდი: სად გადის ზღვარი სიყვარულსა და გადაჭარბებას შორის? როდის ხდება სურვილი – შვილს ყველაფერი საუკეთესო მისცე – მისი ტვირთი?
ერთ საღამოს ლაშამ მითხრა:
– ნინო, მოდი დღეს უბრალოდ ეზოში გავიდეთ ყველანი ერთად და ბურთი ვითამაშოთ. ისე, როგორც ადრე…
მარიამმა ძველი ჯინსები ჩაიცვა და ჩვეულებრივი მაისური. პირველად დავინახე მისი სუფთა ღიმილი – ისეთი თავისუფალი იყო… თითქოს აღარავინ უყურებდა მას როგორც „გუჩის გოგოს“.
იმ ღამით დიდხანს ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი ჩემს ბავშვობაზე, დედაჩემის სიტყვებზე და იმაზე, თუ როგორ შეიძლება სიყვარული ზოგჯერ ტკივილად იქცეს.
დილით მარიამმა მკითხა:
– დედიკო, დღესაც ვითამაშებთ ეზოში?
– კი, ჩემო გოგო… დღესაც ვითამაშებთ.
ახლა ხშირად ვფიქრობ: იქნებ მართლა გადავაჭარბე? იქნებ ზოგჯერ უბრალოება ყველაზე დიდი ბედნიერებაა?
თქვენ რას ფიქრობთ? სად გადის ზღვარი სიყვარულსა და გადაჭარბებას შორის? ვარ თუ არა მართლა ცუდი დედა?