სუფთა ან არაფერი — ჯოზეფის მოთხოვნების ჩრდილში

— ეს რა არის, ელიზაბეთ? — ჯოზეფის ხმა სამზარეულოს კუთხიდან მესმის, ისეთი ტონით, თითქოს რაღაც საშინელება დავუშავე. ხელები მიკანკალებს, როცა მაგიდაზე დადებულ თეფშს ვუყურებ. ბოსტნეულის სუპი და ოდნავ გამომშრალი პური — ესაა ჩემი დღევანდელი ძალისხმევა.

— სუპია, ჯოზეფ, ახალია… უბრალოდ პური გუშინდელია, — ვცდილობ მშვიდად ავუხსნა, მაგრამ უკვე ვგრძნობ, როგორ მეჩხვლიტება გულში მისი უკმაყოფილება.

— ხომ იცი, რომ მხოლოდ ახლად გამომცხვარი პური მიყვარს! რამდენჯერ უნდა გითხრა? — მისი სიტყვები ოთახში ცივი ჰაერივით ვრცელდება.

ვდგავარ და ვუყურებ, როგორ იღებს პურის ნაჭერს და უკმაყოფილოდ აბრუნებს თეფშზე. თითქოს ჩემი ყველა ძალისხმევა წყალში ჩაიყარა. მთელი დღე სამსახურში ვიყავი — ბანკში მუშაობა ადვილი არ არის, განსაკუთრებით უცხო ქვეყანაში, სადაც ჯერ კიდევ უცხო ხასიათები და წესები უნდა ისწავლო. მაგრამ ჯოზეფისთვის ეს არასოდეს იყო საკმარისი.

— მაპატიე, უბრალოდ დღეს ვერ მოვასწარი პურის გამოცხობა… — ვამბობ ჩუმად.

— ეგეთი რამ არ უნდა ხდებოდეს! ან ყველაფერი ახალი უნდა იყოს, ან საერთოდ არაფერი! — მისი ხმა უკვე ყვირილამდე მიდის.

ამ დროს ჩვენი შვილი, პატარა ნიკოლოზი, ოთახში შემოდის და უხმოდ მიყურებს. მის თვალებში შიში და დაბნეულობაა. ვხვდები, რომ ეს სცენა მისთვისაც მძიმეა. მინდა ჩავეხუტო და დავამშვიდო, მაგრამ ჯოზეფის წინაშე ისევ უსუსურად ვდგავარ.

ეს არ არის პირველი შემთხვევა. ჩვენი ურთიერთობა თავიდანვე ასე დაიწყო — ჯოზეფი ყოველთვის ყველაფერს საუკეთესოს ითხოვდა: საუკეთესო საჭმელი, საუკეთესო სახლი, საუკეთესო ცხოვრება. მე კი ვცდილობდი მის მოლოდინებს გავმკლავებოდი. თავიდან მეგონა, რომ ეს სიყვარული იყო — რომ მისი ბედნიერება ჩემი ბედნიერებაც იქნებოდა. მაგრამ წლები გავიდა და მივხვდი: ჩემი თავი სადღაც დავკარგე.

საქართველოდან გერმანიაში გადმოსვლა რთული იყო. აქ ყველაფერი უცხოა — ენა, ხალხი, წესები. მაგრამ ყველაზე რთული ის იყო, რომ ჯოზეფი აქ კიდევ უფრო მომთხოვნი გახდა. თითქოს უცხო გარემოში საკუთარი თავის დამტკიცებას ცდილობდა და ამ ყველაფერს ჩემზე ანთხევდა.

ერთხელაც, როცა სამსახურში გვიან დავბრუნდი და დაღლილ-დაქანცულმა მხოლოდ სალათი მოვუმზადე, მთელი ღამე არ დამელაპარაკა. მეორე დღეს კი მითხრა:

— თუ ასე უნდა იყოს, ჯობია საერთოდ არ გააკეთო არაფერი.

მაშინ პირველად ვიგრძენი, რომ რაღაც უნდა შემეცვალა. მაგრამ სად მქონდა ძალა? პატარა ნიკოლოზი ჯერ კიდევ ბაღში დადიოდა, მე კი სამსახურისა და სახლის საქმეების პარალელურად ვცდილობდი დედაც ვყოფილიყავი და ცოლიც.

ერთ დღეს დედაჩემი დამირეკა საქართველოდან. მისი ხმა ისეთი თბილი იყო…

— ელიზაბეთ, შვილო, როგორ ხარ? ნიკოლოზი როგორაა?

— კარგად ვართ, დედა… უბრალოდ ცოტა დაღლილი ვარ.

— ჯოზეფი როგორაა? გეხმარება რამეში?

— (ვჩუმდები) … ხანდახან მგონია, რომ ვერაფერს ვასწრებ.

— შვილო, შენს თავს გაუფრთხილდი. ოჯახი მნიშვნელოვანია, მაგრამ შენც მნიშვნელოვანი ხარ.

ამ სიტყვებმა თითქოს რაღაც გამიღვიძა. იმ საღამოს ისევ პურის გამოცხობა ვერ მოვასწარი. ჯოზეფმა ისევ დაიწყო უკმაყოფილება:

— ეს რა უბედურებაა? ასე უნდა იყოს ყველაფერი?

ამჯერად აღარ დავდუმებულვარ.

— ჯოზეფ, ხომ ხედავ, მთელი დღე ვმუშაობდი! ნიკოლოზს ბაღიდან მოვაკითხე, მაღაზიაში წავედი… ყველაფერს ვერ მოვასწრებ! იქნებ ერთხელ მაინც მადლობა გეთქვა იმისთვის, რაც მაქვს!

ის გაჩუმდა. პირველად ჩვენს ურთიერთობაში სიტყვები აღარ ჰქონდა.

ნიკოლოზი ჩუმად მომიახლოვდა და ხელი ჩამჭიდა.

— დედა, მე მიყვარს შენი სუპი…

ამ სიტყვებმა ცრემლები მომგვარა. პირველად მივხვდი: ჩემი შვილისთვის საკმარისი ვარ ისეთი, როგორიც ვარ.

იმ ღამით დიდხანს ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი იმაზე, რამდენჯერ შევწირე საკუთარი თავი სხვის მოლოდინებს. რამდენჯერ დავივიწყე საკუთარი სურვილები მხოლოდ იმიტომ, რომ ვინმე სხვას ბედნიერი ეგრძნო თავი.

მეორე დღეს სამსახურში უფროსმა დამიძახა:

— ელიზაბეთ, ბოლო დროს ძალიან დაღლილი ჩანხარ. ხომ არ გჭირდება რამდენიმე დღე დასვენება?

მივხვდი: დრო იყო საკუთარ თავზე მეზრუნა. რამდენიმე დღე ავიღე და ნიკოლოზთან ერთად პარკში გავედი. ერთად ვისეირნეთ, ვჭამეთ ნაყინი და ბევრი ვიცინეთ. იმ საღამოს სახლში დაბრუნებულმა პირველად გავბედე და ჯოზეფს პირდაპირ ვუთხარი:

— აღარ შემიძლია ასე ცხოვრება. ან შეიცვლები და ერთად შევეცდებით ვიყოთ ბედნიერები, ან მე და ნიკოლოზი წავალთ.

ის გაოგნებული მიყურებდა.

— რას ამბობ? ასე უბრალოდ გინდა ყველაფერი დაანგრიო?

— მე არაფერს ვანგრევ. უბრალოდ საკუთარ თავს აღარ დავკარგავ.

იმ ღამით პირველად დავიძინე მშვიდად. მეორე დილით ჯოზეფმა საუზმე თვითონ მოამზადა — პირველად ჩვენს ურთიერთობაში.

ახლა ხშირად ვფიქრობ: რამდენი ქალი ცხოვრობს ასე — სხვის მოლოდინებში დაკარგული? რამდენჯერ გვავიწყდება საკუთარი თავი მხოლოდ იმიტომ, რომ სხვას ბედნიერება მივანიჭოთ?

დღეს უკვე ვიცი: ჩემი სუპი საკმარისია მათთვის, ვინც მართლა მიყვარს.

“ნეტავ რამდენჯერ დავკარგეთ თავი სხვისი მოლოდინების გამო? ღირს კი საკუთარი ბედნიერების ფასად სხვისი სტანდარტების დაკმაყოფილება?”