მეუღლე თუ მოსამსახურე? ჩემი ბრძოლა საკუთარი თავისთვის და სიყვარულისთვის

— „სალომე, სადაა ჩემი პერანგი? ისევ არ დაუთოვებია? რა გიკეთებია მთელი დღე?“ — მესმის დათოს ხმა სამზარეულოდან, როცა ჯერ კიდევ თეფშებს ვრეცხავ. ხელები ცხელი წყლით მაქვს გაწითლებული, მაგრამ ხმას ვერ ვიღებ. ვიცი, რომ თუ ახლა რამეს ვუპასუხებ, ისევ ჩხუბი ატყდება.

ეს ჩვენი ყოველდღიურობაა უკვე წლებია. დათო ჩემი ქმარია, ერთად ვცხოვრობთ თბილისში, პატარა ბინაში. სამი შვილი გვყავს — ნინი, ლუკა და პატარა ანა. დილით ადრე ვდგები, ბავშვებს ვამზადებ სკოლისთვის, საუზმეს ვუკეთებ, მერე სახლი უნდა მივალაგო, სარეცხი გავრეცხო, საჭმელი მოვამზადო… საღამოს კი დათო მოდის დაღლილი და ყველაფერს ელოდება მზად.

ხანდახან მგონია, რომ უბრალოდ მოსამსახურე ვარ საკუთარ სახლში. თითქოს ჩემი არსებობა მხოლოდ იმაზეა დამოკიდებული, რამდენად სუფთაა იატაკი ან რამდენად გემრიელია ბორში. მაგრამ მე ხომ სალომე ვარ! მახსოვს, როგორ მიყვარდა ხატვა ბავშვობაში. უნივერსიტეტში ხელოვნების ფაკულტეტზე ვსწავლობდი, სანამ დათოს გავიცნობდი. მაშინ მეგონა, რომ სიყვარული ყველაფერს შეცვლიდა.

— „სალომე, ბავშვებს რატომ არ უყიდე ახალი ტანსაცმელი? ნინის ფეხსაცმელი გახეული აქვს!“ — აგრძელებს დათო.

— „დათო, ფული არ მეყო ამ თვეში…“ — ვცდილობ მშვიდად ავუხსნა.

— „აბა რისთვის ხარ სახლში? მთელი დღე არაფერს აკეთებ?“

ეს სიტყვები გულში მხვდება. თითქოს ჩემი შრომა არაფრად უღირს. თითქოს ჩემი ოცნებები სადღაც გაქრა ამ ჭურჭელსა და სარეცხ მანქანაში.

ერთხელაც, როცა ბავშვები სკოლაში წავიდნენ და დათო სამსახურში იყო, ფანჯარასთან დავჯექი და ძველი ალბომი გადავშალე. იქ ჩემი ნახატები იყო — ფერადი, სიცოცხლით სავსე. ცრემლები წამომივიდა. სად დავკარგე ეს გოგო? რატომ დავთმე ყველაფერი?

მეგობარი მყავს — ეკა. ისიც დიასახლისია, მაგრამ ცოტა სხვანაირად ცხოვრობს. ერთხელ მითხრა:

— „სალომე, შენც შეგიძლია რაღაც შეცვალო. იქნებ საღამოს ხატვის კურსებზე იარო? ან ონლაინ იმუშავო?“

— „დათო არ დამთანხმდება…“ — ჩავილაპარაკე.

— „შენ თუ არ სცდი, ვერასდროს გაიგებ.“

იმ ღამით ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი: მართლა ასე უნდა გავაგრძელო ცხოვრება? მხოლოდ დედა და დიასახლისი ვიყო? სადღაც სიღრმეში პატარა ხმა ჩამესმოდა: „შენ მეტი შეგიძლია!“

მეორე დღეს საღამოს, როცა ბავშვები დაიძინეს და დათო ტელევიზორს უყურებდა, ძალა მოვიკრიბე.

— „დათო, რაღაც მინდა გითხრა.“

— „ჰო, რა იყო?“ — არც შემოუხედავს.

— „ხატვა მინდა ისევ დავიწყო. კურსებზე მინდა სიარული.“

დათომ ტელევიზორი გამორთო და გამომხედა:

— „სალომე, დრო არ გაქვს მაგისთვის. ბავშვები, სახლი… შენს საქმეს მიხედე.“

— „მაგრამ ეს ჩემი ოცნებაა! მინდა ბავშვებმა ნახონ, რომ დედასაც აქვს სურვილები.“

— „შენი საქმე ოჯახია! მე ვმუშაობ და შენ სახლში ხარ.“

გული მომიკვდა. თითქოს კედელს შევეჯახე. მაგრამ ამჯერად აღარ დავიხიე უკან.

— „დათო, მე ადამიანი ვარ! მინდა ჩემი ცხოვრებაც მქონდეს! შენს გვერდით ვარ ყოველთვის, მაგრამ მინდა შენც დამაფასო როგორც ქალი და როგორც პიროვნება.“

დათომ არაფერი თქვა. უბრალოდ ადგა და ოთახიდან გავიდა.

იმ ღამით ბევრი ვიტირე. მაგრამ მეორე დღეს მაინც მივედი ხატვის კურსებზე. პირველად წლების შემდეგ თავს ცოცხლად ვგრძნობდი. საღამოს სახლში დაბრუნებულმა ბავშვებს ჩემი ნახატი ვაჩვენე.

— „დედა, რა ლამაზია! შენ დახატე?“ — აღფრთოვანდა ნინი.

დათოც შემოვიდა სამზარეულოში. ნახატს დახედა და არაფერი უთქვამს. უბრალოდ ჩაიდანი ჩართო.

ასე გავიდა რამდენიმე თვე. დათოს დამოკიდებულება არ შეცვლილა — ისევ უხეშად მელაპარაკებოდა ხოლმე, მაგრამ მე აღარ ვიყავი ის სალომე, რომელიც ყველაფერს ჩუმად იტანდა. ხატვის კურსებზე მეგობრები შევიძინე, ონლაინ შეკვეთებიც მივიღე.

ერთ დღესაც დათოს სამსახურში პრობლემები შეექმნა — ხელფასი დაუგვიანეს და სახლში დაძაბული დაბრუნდა.

— „სალომე, ფული გვჭირდება…“

— „მე ცოტა შემოსავალი მაქვს ნახატებიდან…“ — ვუთხარი მორიდებით.

დათომ გაოცებით შემომხედა:

— „მართლა?“

— „ჰო… უკვე რამდენიმე ნახატი გავყიდე.“

დათოს სახეზე პირველად დავინახე რაღაც სხვა — თითქოს პატივისცემა იყო.

მერე ნელ-ნელა საუბარი დავიწყეთ. ვუთხარი როგორ მტკიოდა მისი სიტყვები, როგორ მინდოდა მისი მხარდაჭერა. თავიდან გაუჭირდა გაგება, მაგრამ ბოლოს მაინც მითხრა:

— „ბოდიში თუ გული გატკინე… უბრალოდ მეც მიჭირს ხოლმე.“

ახლა ჩვენი ურთიერთობა უკეთესია — არა იდეალური, მაგრამ უკეთესი. დათო ცდილობს დამეხმაროს სახლში; ბავშვებიც ხედავენ, რომ დედასაც აქვს ოცნებები.

ხანდახან ისევ მიჭირს — როცა დაღლილი ვარ ან როცა მგონია, რომ ისევ მარტო ვარ ამ ბრძოლაში. მაგრამ ვიცი: მე მხოლოდ დიასახლისი არ ვარ! ქალი ვარ ოცნებებით და სურვილებით.

ხშირად ვფიქრობ: რამდენი ქალი ცხოვრობს ასე ჩუმად? რამდენი სალომეა საქართველოში ან ემიგრაციაში? რატომ გვიჭირს საკუთარი თავის დაცვა ყველაზე ახლობელი ადამიანების წინაშე?

თქვენ რას ფიქრობთ? როგორ უნდა დავუმტკიცოთ ჩვენს მეუღლეებს (და ზოგადად საზოგადოებას), რომ მეტი ვართ ვიდრე უბრალოდ დიასახლისები? იქნებ თქვენც გაქვთ მსგავსი გამოცდილება?