არასოდეს მეგონა, რომ მშობლები ასე მომექცეოდნენ: ჩემი ქმრის მხარეს დადგნენ და კარი ცხვირწინ მომიხურეს
— ისევ შენ ხარ დამნაშავე, ნინო! — ყვიროდა ანტონი, როცა სახლში დაბრუნდა. მისი ხმა მთელ ბინაში ისმოდა, თითქოს კედლებიც კი ზანზარებდნენ. მე ჩუმად ვიდექი სამზარეულოში, ხელები მიკანკალებდა. ვიცოდი, რომ კამათი უაზრო იყო — რაც უნდა მეთქვა, მაინც მე გამოვდიოდი დამნაშავე.
— ანტონი, უბრალოდ გთხოვ, ცოტა ხნით დამშვიდდი… — ვცადე მშვიდად მეთქვა, მაგრამ მან ხელი აიქნია.
— სულ ესე ხარ! ყველაფერს აჭარბებ! ნორმალური ოჯახი რომ გქონოდა, იქნებ შენც ნორმალური ყოფილიყავი! — ეს სიტყვები გულში მეჩხვლიტებოდა. თითქოს ჩემი ოჯახი, ჩემი მშობლები, ჩემი ბავშვობა — ყველაფერი ერთიანად გაანადგურა.
იმ ღამით ვერ დავიძინე. ფანჯრიდან თბილისს გავყურებდი და ვფიქრობდი, სად დავუშვი შეცდომა. ანტონის სიტყვები თავში მიტრიალებდა: „ნორმალური ოჯახი რომ გქონოდა…“ ნუთუ მართლა ასე იყო? ნუთუ მე ვიყავი პრობლემა?
დილით ჩანთა ჩავალაგე. გადავწყვიტე, მშობლებთან წავსულიყავი. დედაჩემი ყოველთვის მეუბნებოდა: „რაც არ უნდა მოხდეს, ჩვენ გვერდით დაგიდგებით.“ იმედით მივდიოდი მათთან — მეგონა, მიმიღებდნენ, მომისმენდნენ, გულში ჩამიკრავდნენ.
კარი მამამ გამიღო. სახეზე დაღლილობა ეწერა.
— რა მოხდა, ნინო? — მკითხა უხალისოდ.
— მამა… ანტონთან ისევ ვიჩხუბეთ. აღარ შემიძლია… ცოტა ხნით თქვენთან მინდა დავრჩე.
მამამ თავი გააქნია.
— ნინო, ხომ გითხარით უკვე: ოჯახში რაც ხდება, იქ უნდა გადაწყვიტოთ. ჩვენ ვერ დაგეხმარებით.
— მამა… გთხოვ…
ამ დროს დედაჩემი გამოჩნდა დერეფანში. თვალებში ცივი მზერა ჰქონდა.
— ნინო, შვილო, ასე არ შეიძლება. ანტონი კარგი კაცია. შენ ზედმეტად ყველაფერს აჭარბებ. სახლში დაბრუნდი და ოჯახი შეინარჩუნე.
— დედა… ხომ იცი, როგორ მექცევა? გთხოვ…
— ჩვენ არ შეგვიძლია შენი მიღება. ოჯახი ოჯახია. — კარი ნელა მომიხურეს ცხვირწინ.
გული გამისკდა. ქუჩაში ვიდექი ჩანთით ხელში და ცრემლები თავისით მდიოდა. პირველად ცხოვრებაში მივხვდი, რომ მარტო ვიყავი.
მთელი დღე ქუჩაში ვიარე. ბავშვობის ეზოში შევედი — იქ, სადაც ოდესღაც დედასთან ერთად ვთამაშობდი. ახლა კი ყველაფერი უცხო იყო. მეზობლები მიყურებდნენ, ჩურჩულებდნენ: „აი, ნინოს ისევ ქმარი გაექცა…“
საღამოს მეგობარს, სალომეს დავურეკე.
— სალო… შეგიძლია დღეს შენთან დავრჩე?
— რა თქმა უნდა, ნინო! მოდი ახლავე!
სალომესთან მისვლა შვება იყო. ჩახუტება და მისი თბილი სიტყვები: „შენ არაფერში ხარ დამნაშავე.“ პირველად ვიგრძენი მხარდაჭერა.
— რატომ ვერ მხედავენ მშობლები? რატომ ჰგონიათ, რომ მე ვარ პრობლემა? — ვკითხე სალომეს.
— იმიტომ, რომ ასე ასწავლეს მათაც. ოჯახი უნდა შეინარჩუნო ნებისმიერ ფასად… მაგრამ ეს ხომ შენი ცხოვრებაა!
სალომეს სიტყვებმა დამაფიქრა. მთელი ღამე ვფიქრობდი: იქნებ მართლა მე ვარ ზედმეტად მგრძნობიარე? იქნებ ანტონი მართალია? მაგრამ მერე მახსენდებოდა მისი ყვირილი, შეურაცხყოფა და ცრემლები თავისით მოდიოდა.
მეორე დღეს სამსახურში წავედი. კოლეგები მიყურებდნენ უცნაური მზერით — თითქოს ყველამ იცოდა ჩემი ამბავი. უფროსმა გამომიძახა:
— ნინო, ყველაფერი კარგად გაქვს?
— კი… უბრალოდ ცოტა დაღლილი ვარ.
— თუ რამე დაგჭირდეს…
მაგრამ ვიცოდი: სამსახური ერთადერთი თავშესაფარი იყო ჩემთვის.
სამი დღე სალომესთან დავრჩი. ამ ხნის განმავლობაში მშობლებმა ერთხელაც არ დამირეკეს. ბოლოს დედას თავად დავურეკე:
— დედა…
— ნინო, როდემდე აპირებ ასე ყოფნას? ანტონი გელოდება სახლში. ჩვენ არ შეგვიძლია შენი დახმარება.
— დედა… ხომ იცი…
— საკმარისია! ოჯახი ოჯახია! — ტელეფონი გამითიშა.
იმ ღამით პირველად ვიგრძენი სიბრაზე მშობლების მიმართ. რატომ არ უნდათ ჩემი გაგება? რატომ ჰგონიათ, რომ მხოლოდ მე ვარ პრობლემა?
სალომემ მითხრა:
— ნინო, შენს თავს უნდა მოუსმინო. თუ ასე გაგრძელდება, შეიძლება სულ დაკარგო თავი.
მაგრამ სად წავიდე? საქართველოში ქალი მარტოსული თითქმის მიუღებელია — ყველგან გკითხავენ: „ქმარი სად გყავს?“
ერთ დღეს ანტონმა დამირეკა:
— როდის დაბრუნდები სახლში? ყველას სირცხვილად ვექეცით!
— ანტონი… მე დრო მჭირდება…
— დრო აღარ გაქვს! თუ არ დაბრუნდები, ყველაფერი დასრულდება!
ტელეფონი გავთიშე და მთელი სხეული ამიკანკალდა. რას ნიშნავს „ყველაფერი დასრულდება“? ჩემი ცხოვრება დასრულდება თუ მისი?
სალომემ შემომხედა:
— ნინო, შენს თავს უნდა მოუსმინო. რას გრძნობ ახლა?
— შიში მაქვს… მარტო დარჩენის შიში…
— მაგრამ უკვე მარტო ხარ და მაინც ცოცხალი ხარ!
ამ სიტყვებმა გამაბედნიერა და შემაშინა ერთდროულად. მართლა მარტო ვიყავი — მშობლები აღარ მყავდა გვერდით, ქმარი კი მხოლოდ თავის სიმართლეს ხედავდა.
ერთ საღამოს ქუჩაში მივდიოდი და შემთხვევით დედაჩემი დავინახე მაღაზიასთან. მივედი მასთან:
— დედა…
მან გამომხედა და თავი დახარა.
— ნინო… დაბრუნდი სახლში…
— დედა, რატომ არ გინდა ჩემი გაგება? რატომ ყოველთვის ანტონის მხარეს დგახართ?
დედამ ამოიოხრა:
— ჩვენც ასე გვასწავლეს… ოჯახი უნდა შეინარჩუნო ნებისმიერ ფასად…
— მაგრამ მე ხომ ტკივილი მაქვს! რატომ არ გინდათ ჩემი ტკივილის დანახვა?
დედამ თვალებში შემომხედა და პირველად ვნახე მის თვალებში შიში და სინანული.
— მაპატიე, შვილო… უბრალოდ არ ვიცი სხვანაირად როგორ მოვიქცე…
იმ დღეს მივხვდი: ჩემი მშობლები უბრალოდ ვერ ახერხებენ სხვანაირად ცხოვრებას — მათაც თავისი ტკივილი აქვთ და თავისი შიში.
ახლა ისევ სალომესთან ვცხოვრობ. ანტონმა საბოლოოდ მითხრა: „თუ არ დაბრუნდები, განვქორწინდებით.“
მშობლები ისევ დუმან. მე კი ვცდილობ გავიგო: რა არის უფრო მნიშვნელოვანი — სხვისი მოლოდინების შესრულება თუ საკუთარი თავის სიყვარული?
ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ მეც შევძლო ახალი ცხოვრების დაწყება? იქნებ მარტო ყოფნა სჯობს იმ ოჯახში ცხოვრებას, სადაც არავის ესმის შენი?
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? ღირს თუ არა საკუთარი თავი მსხვერპლად შეწირო ოჯახის სახელით?