როცა იმედი ქრება და ძალა აღარ გრჩება – ჩემი ამბავი, რომელიც შეიძლება შენც გეხებოდეს

„ნინო, ადექი! ბავშვები გელოდებიან!“ – დედაჩემის ხმა ზუსტად ისე ჩამესმა, როგორც ბავშვობაში, როცა სკოლაში წასვლა მეზარებოდა. მაგრამ ახლა უკვე 37 წლის ვარ, ორი შვილის დედა და თბილისში, ნაქირავებ ბინაში ვცხოვრობ. დედაჩემი კი ათას კილომეტრშია – საბერძნეთში, ემიგრაციაში. მისი ხმა მხოლოდ ჩემს თავში ისმის, როცა ძალიან მიჭირს.

იმ ღამეს, როცა ყველაფერი დამთავრებულად მომეჩვენა, საწოლში ვიწექი და ჭერს მივშტერებოდი. ოთახში სიჩუმე იყო, მხოლოდ მეზობლის ძაღლის ყეფა ისმოდა შორიდან. მინდოდა, უბრალოდ დამეძინა და აღარ გავმღვიძებოდი. იმ დღეს ბანკიდან მესიჯი მომივიდა – ჩემი ანგარიში მინუსში იყო. დილით კი ბავშვების მამამ, ლევანმა, მომწერა: „მაპატიე, ნინო, ასე გამოვიდა. მე და ნატა ერთად ვართ. ბავშვებს როცა გინდა, ნახავ.“

მაშინვე მივხვდი, რომ ყველაფერი დასრულდა. ლევანი ჩემი პირველი სიყვარული იყო – უნივერსიტეტში გავიცანი. ერთად ვოცნებობდით სახლზე, შვილებზე, მოგზაურობაზე… მაგრამ ცხოვრება სულ სხვანაირად აეწყო. ლევანი ბოლო წლებში სულ უფრო იშვიათად ბრუნდებოდა სახლში. ხან მეგობრებთან იყო, ხან საქმეზე მიდიოდა ბათუმში. მე კი ვცდილობდი, ყველაფერი შემენარჩუნებინა – ოჯახი, ბავშვები, სახლი… მაგრამ ბოლოს მაინც დავრჩი მარტო.

ბავშვები – ანა და საბა – იმ ღამეს მშვიდად ეძინათ. არ მინდოდა გაეგოთ, რა ხდებოდა ჩვენს ოჯახში. დილით რომ გაიღვიძეს, ჩვეულებრივად მოვამზადე საუზმე. ანამ მკითხა: „დედა, მამა სად არის?“

– მამას საქმე აქვს, მალე მოვა.

ვიცრუე. პირველად არ ყოფილა.

სამსახურში წასვლა აღარ მინდოდა. ბოლო თვეებში ოფისში დაძაბულობა იყო – დირექტორი ხელფასებს აგვიანებდა, თანამშრომლები ჩუმად საუბრობდნენ შემცირებაზე. მე კი სხვა გზა არ მქონდა – უნდა მემუშავა, რომ ბავშვები მეჭმია.

ერთ დღესაც დირექტორმა დამიძახა:

– ნინო, იცი რა მდგომარეობაა ქვეყანაში… სამწუხაროდ, შენი შტატი უნდა შევამციროთ.

მივხვდი, რომ ყველაფერი ერთდროულად მენგრეოდა თავზე. სახლში დაბრუნებულმა ბავშვებს ისევ მოვატყუე – ვითომ არაფერი შეცვლილა.

– დედა, დღეს რატომ ხარ მოწყენილი? – მკითხა საბამ.

– უბრალოდ დავიღალე, ჩემო კარგო.

იმ ღამეს ისევ ვერ დავიძინე. ფანჯრიდან ქალაქის შუქებს ვუყურებდი და ვფიქრობდი: რატომ დამემართა ეს ყველაფერი? რა დავაშავე ასეთი? იქნებ მე ვარ დამნაშავე? იქნებ უფრო ძლიერი უნდა ვყოფილიყავი?

ერთ დღესაც დედაჩემმა დამირეკა სკაიპით:

– ნინო, შვილო, ჩამოდი აქეთ. აქ მუშაობას შეძლებ. ბავშვებსაც წამოიყვან.

მაგრამ როგორ უნდა დამეტოვებინა თბილისი? ჩემი ბავშვობის ეზო? ჩემი მეგობრები? ან ბავშვები როგორ გადაიტანდნენ ახალ გარემოს?

მეგობარმა მარინამ დამირეკა:

– ნინო, მოდი ჩემთან ყავაზე. მარტო არ უნდა იყო.

მარინა ერთადერთი იყო, ვინც ბოლომდე გამიგო. მის სახლში რომ შევედი, მაშინვე ჩამეხუტა:

– ვიცი, რა გჭირს… მეც იგივე გადავიტანე.

მარინას ქმარი წლების წინ წავიდა რუსეთში და იქ ახალი ოჯახი შექმნა. მარინა მარტო ზრდიდა ორ შვილს და მუშაობდა ორ სამსახურში.

– როგორ გაუძლე? – ვკითხე.

– თავიდან მეგონა, რომ ვერ გადავიტანდი. მაგრამ მერე მივხვდი – თუ მე არ ვიქნები ძლიერი, ჩემს შვილებს ვინ დაიცავს?

მისი სიტყვები გულში ჩამრჩა. იმ ღამეს პირველად ვიტირე გულწრფელად – არა მარტო ლევანის გამო, არამედ ჩემი სიძლიერის გამოც.

მეორე დღეს სამსახურის ძებნა დავიწყე. რამდენიმე ადგილას რეზიუმე გავაგზავნე – საბავშვო ბაღში აღმზრდელადაც კი მივწერე. მაგრამ ყველგან ერთი პასუხი იყო: „სამწუხაროდ, თქვენი კანდიდატურა არ შეირჩა.“

ბავშვები სკოლაში დადიოდნენ და მეც ვცდილობდი მათთვის ჩვეულებრივი ცხოვრება შემექმნა. მაგრამ ანამ ერთხელ მკითხა:

– დედა, შენ რატომ აღარ იცინი?

ვერაფერი ვუპასუხე.

ერთ საღამოს ლევანმა დამირეკა:

– ნინო, მინდა ბავშვები შაბათ-კვირას ჩემთან წავიყვანო.

– ნატაც იქ იქნება?

– კი…

გული მომიკვდა ამ პასუხზე. მაგრამ ბავშვებისთვის დავთანხმდი.

იმ შაბათს პირველად დავრჩი სახლში მარტო. მთელი დღე ფანჯარასთან ვიჯექი და ვფიქრობდი: იქნებ მართლა ჯობდა საბერძნეთში წავსულიყავი? იქნებ იქ მაინც შევძლებდი ყველაფრის თავიდან დაწყებას?

დედაჩემმა ისევ დამირეკა:

– ნინო, აქ ბევრი ქართველი მუშაობს ოჯახებში. მეც დაგეხმარები.

მაგრამ მერე ანას ხმა გამახსენდა: „დედა, შენ რატომ აღარ იცინი?“

მივხვდი – თუ ახლა გავიქცევი ყველაფერს გავექცევი: ჩემს თავსაც და ჩემს შვილებსაც.

ერთ საღამოს საბამ მკითხა:

– დედა, შენ ხომ არ დაგვტოვებ?

– არასოდეს!

ამ სიტყვებმა გამაბედნიერა და გამაძლიერა.

მეგობარმა მარინამ დამირეკა:

– ნინო, ერთ ორგანიზაციაში მოხალისეები სჭირდებათ – ბავშვებთან მუშაობაა. ცოტას გადაგიხდიან კიდეც.

დავთანხმდი. პირველად წლების შემდეგ თავი საჭირო ადამიანად ვიგრძენი. ბავშვებთან მუშაობამ სიხარული მომიტანა – მათი სიცილი და სითბო ჩემთვის წამალი გახდა.

ნელ-ნელა ყველაფერი შეიცვალა: სამსახური ვიპოვე სკოლაში მასწავლებლად; ბავშვები უფრო ბედნიერები გახდნენ; ლევანთან ურთიერთობა დალაგდა – ახლა მხოლოდ შვილებზე ვსაუბრობთ.

ერთ დღეს ანამ მითხრა:

– დედა, შენ ისევ იცინი!

ახლა ვიცი: ცხოვრება ყოველთვის გვაყენებს გამოცდების წინაშე. ზოგჯერ გვგონია, რომ ძალა აღარ გვაქვს და იმედი აღარ არსებობს. მაგრამ სწორედ მაშინ უნდა გავაგრძელოთ სუნთქვა – ჩვენი თავისთვის და ჩვენი შვილებისთვის.

ხანდახან ვფიქრობ: რა იქნებოდა მაშინ დანებებულიყავი? იქნებ ახლა საერთოდ არ ვიქნებოდი აქ…

თქვენ როგორ ფიქრობთ? რა გაძლევთ ძალას მაშინ, როცა ყველაფერი ბნელია?