ჩემი ქმარი გადაწყვიტა, რომ მისი ბებია ჩვენთან უნდა გადმოსულიყო — როცა წინააღმდეგობა გამოვთქვი, ჩემოდნები ჩაალაგა და მითხრა, რომ განქორწინებას აპირებს

— „გთხოვ, ნინო, უბრალოდ დამიჯერე, სხვა გზა არ მაქვს!“ — ბრაიანი ხმამაღლა ლაპარაკობდა, თვალებში სასოწარკვეთა ედგა. მე კი სამზარეულოს მაგიდასთან ვიჯექი, ხელები მიკანკალებდა და ვცდილობდი, არ მეტირა.

— „ბრაიან, ხომ იცი, რომ მიყვარხარ… მაგრამ ეს ყველაფერი ძალიან რთულია. ნორას სჭირდება პროფესიონალური მოვლა. ჩვენ კი არც დრო გვაქვს და არც გამოცდილება…“

— „ის ჩემი ბებია არის! ვერ მივატოვებ! შენ ვერ გაიგებ, რას ნიშნავს ეს ჩემთვის!“

ამ სიტყვებმა თითქოს გულში დამარტყა. მე ხომ საქართველოდან ვარ, ოჯახი ჩემთვისაც ყველაფერია. მაგრამ აქ, გერმანიაში, სადაც უკვე ექვსი წელია ვცხოვრობთ, ყველაფერი სხვანაირადაა. აქ ადამიანები ხშირად აგვარებენ ასეთ საკითხებს სპეციალურ დაწესებულებებში. მაგრამ ბრაიანი გერმანელია და მისთვისაც ოჯახი მნიშვნელოვანია — ოღონდ სხვანაირად.

ნორა ბოლო დროს სულ უფრო ხშირად კარგავდა მეხსიერებას. ხანდახან შუაღამით იღვიძებდა და სახლიდან გარბოდა. ერთხელ პოლიციამ მოგვიყვანა — ქუჩაში მარტო დადიოდა პიჟამოთი და რაღაც გაუგებარ ენაზე ლაპარაკობდა. ექიმებმა გვითხრეს, რომ ალცჰაიმერის მძიმე ფორმა აქვს და მდგომარეობა მხოლოდ გაუარესდება.

— „ბრაიან, მე არ ვამბობ, რომ ნორა არ მიყვარს. უბრალოდ… მეშინია. ბავშვები გვყავს, სამსახური მაქვს… როგორ მოვასწრებთ ყველაფერს?“

— „თუ შენ არ გინდა, მე წავალ!“ — ბრაიანმა უცებ წამოიძახა და ოთახიდან გავარდა.

გული ამიჩქარდა. ბავშვები თავიანთ ოთახში იყვნენ და ალბათ ესმოდათ ჩვენი ჩხუბი. ვიგრძენი, როგორ მომაწვა ცრემლები. ეს პირველი შემთხვევა არ იყო, როცა ბრაიანი ასე მკაცრად რეაგირებდა ჩემს სიტყვებზე, მაგრამ ამჯერად რაღაც განსაკუთრებული იყო — თითქოს ჩვენს შორის უფსკრული გაჩნდა.

მეორე დილას ბრაიანი ჩემოდნებს ალაგებდა.

— „რას აკეთებ?“ — ძლივს ვთქვი.

— „მე და ნორა აქ აღარ დავრჩებით. თუ შენთვის ასე რთულია, ჩვენ წავალთ.“

— „ბრაიან… გთხოვ… ასე ნუ გააკეთებ…“

— „შენ არ გესმის! შენთვის მხოლოდ შენი კომფორტია მნიშვნელოვანი!“

ეს სიტყვები გულში ჩამრჩა. მთელი დღე ვტიროდი. ბავშვები ჩუმად მიყურებდნენ და ვერ ხვდებოდნენ, რა ხდებოდა. დედაჩემი საქართველოში იყო და მხოლოდ ტელეფონით შემეძლო მასთან საუბარი.

— „ნინო, შვილო, ოჯახი ყველაზე მნიშვნელოვანია… მაგრამ საკუთარ თავსაც უნდა მოუსმინო,“ — მეუბნებოდა დედა.

მაგრამ როგორ უნდა მოვუსმინო საკუთარ თავს, როცა ბრაიანი ასე იტანჯება? როცა ნორას თვალებში შიში და დაბნეულობა ჩანს? როცა ბავშვები დედისგან სიმშვიდეს ელიან?

რამდენიმე დღე გავიდა. ბრაიანი აღარ მელაპარაკებოდა. მხოლოდ ნორას უვლიდა და ბავშვებს სკოლაში მიჰყავდა. სახლში დაძაბულობა სუფევდა.

ერთ საღამოს ნორამ ისევ სცადა სახლიდან გასვლა. კარი ღია დავტოვეთ შემთხვევით და ის ქუჩაში გავიდა. პოლიციამ ისევ მოგვიყვანა.

— „ეს ასე აღარ შეიძლება,“ — მითხრა პოლიციელმა მკაცრად. — „თქვენი ბებია საფრთხეშია.“

ბრაიანი ჩუმად იდგა. მე კი ვიგრძენი, რომ რაღაც უნდა გადამეწყვიტა.

იმ ღამით ბავშვები დავაწვინე და ბრაიანს მივუახლოვდი.

— „ბრაიან… მოდი ვისაუბროთ.“

ის ჩუმად მიყურებდა.

— „ვიცი, რომ გიჭირს. მეც მიჭირს. მაგრამ ასე გაგრძელება აღარ შეიძლება. ნორას სჭირდება პროფესიონალური დახმარება.“

— „შენ უბრალოდ არ გინდა მისი აქ ყოფნა!“

— „არა! მინდა, რომ კარგად იყოს! მინდა, რომ შენც კარგად იყო! მინდა, რომ ჩვენი ოჯახი არ დაინგრეს!“

ბრაიანი პირველად ამ დღეების განმავლობაში ატირდა. პირველად ვნახე მისი ცრემლები.

— „მე მეშინია… მეშინია მისი დაკარგვის…“

— „მე შენს გვერდით ვარ,“ — ჩავეხუტე.

მაგრამ ვიცოდი, რომ ეს საკმარისი არ იყო.

მეორე დღეს სოციალური სამსახურის წარმომადგენელი მოვიწვიეთ სახლში. მან აგვიხსნა, რომ არსებობს სპეციალური სახლები ადამიანებისთვის ნორას მდგომარეობით.

— „ეს არ ნიშნავს იმას, რომ მასზე უარს ამბობთ,“ — გვითხრა ქალმა თბილად. — „ეს ნიშნავს იმას, რომ მას საუკეთესო დახმარებას გაუწევთ.“

ბრაიანი ჩუმად უსმენდა.

რამდენიმე კვირაში ნორა სპეციალურ დაწესებულებაში გადავიყვანეთ. ბრაიანი ყოველდღე სტუმრობდა მას. მე კი ვცდილობდი ოჯახში სიმშვიდე დამებრუნებინა.

მაგრამ ჩვენს შორის რაღაც მაინც შეიცვალა. თითქოს უხილავი კედელი აღმართულიყო.

ერთ საღამოს ბრაიანმა მითხრა:

— „ვიცი, რომ სწორად მოვიქეცით… მაგრამ მაინც მტკივა.“

მე ჩავეხუტე და ვუთხარი:

— „ოჯახი ზოგჯერ რთული არჩევანია… მაგრამ მთავარია ერთმანეთი არ დავკარგოთ.“

ახლა ხშირად ვფიქრობ: სად გადის ზღვარი საკუთარ თავზე ზრუნვასა და ოჯახის ერთიანობას შორის? რამდენად სწორია მსხვერპლის გაღება სხვებისთვის მაშინ, როცა თავად იკარგები? იქნებ თქვენ იცით პასუხი?