მარტოობის სარდაფში: როგორ გადაარჩინა მეზობლის მზრუნველობამ ჩემი სიცოცხლე

— მიხეილ ბიძია, ისევ არ გამოხვედი? — კარს მიღმა არიას ხმა მესმის, მაგრამ პასუხის გაცემა არ შემიძლია. ყელი გამომშრალია, ენა აღარ მემორჩილება. უკვე მესამე დღეა, ამ ბნელ, ცივ სარდაფში ვწევარ და მხოლოდ იმედიღა დამრჩა, რომ ვინმე მომაკითხავს.

ყველაფერი ჩვეულებრივად დაიწყო. დილით, როგორც ყოველთვის, ჩავედი სარდაფში, რომ ძველი ფოტოალბომი ამომეტანა. ფეხი დამიცდა, დავეცი და მუხლი ისე მეტკინა, რომ ვეღარ ავდექი. ტელეფონი სამზარეულოში დამრჩა. კარსაც ქარი მიაჯახუნა და ჩაიკეტა. ასე დავრჩი მარტო, უსუსურად, სიბნელეში.

პირველი საათები იმედით ვიყავი სავსე — მეგონა, მალე მომაკითხავდნენ. მაგრამ დრო გადიოდა, წყურვილი და შიში მატულობდა. გონებაში ბავშვობის მოგონებები ამომიტივტივდა — დედაჩემი როგორ მეძახდა ეზოდან შინ დაბრუნებულს: “მიშო, სად ხარ, შვილო?” ახლა კი არავინ მეძახის.

— იქნებ მაინც გაიგონოს ვინმემ ჩემი ხმა… — ჩავიჩურჩულე და კარს ხელი მივარტყი. ხმა სუსტად გაისმა. მეზობლები აქ ხშირად არ დადიან — ყველა თავის საქმეშია ჩაფლული.

მარტოობა ყოველთვის მძიმედ მიტარებია. ჩემი ცოლი, ნინო, ხუთი წლის წინ გარდაიცვალა. შვილები გერმანიაში ცხოვრობენ — იქ უკეთესი ცხოვრება აქვთ, მე კი აქ დავრჩი ჩემს მოგონებებთან და სიჩუმესთან ერთად. ყოველ დილით ვსეირნობდი ეზოში, არიას ვესალმებოდი — ახალგაზრდა ქალი, რომელიც ცოტა ხნის წინ გადმოვიდა ჩვენს სადარბაზოში. სხვები თითქმის არ მელაპარაკებიან — მოხუცებს აქ ხშირად უყურებენ როგორც უხილავ არსებებს.

სიბნელეში დრო უცნაურად იწელება. მეორე დღეს უკვე შიმშილიც შემაწუხდა. წყალი არ მქონდა. თავი საშინლად მტკიოდა. გონებაში ათასჯერ გავიარე ჩემი ცხოვრება: სად დავუშვი შეცდომა? რატომ დავრჩი ასე მარტო? შვილებს რომ დავურეკე ბოლოს, მითხრეს: “მამა, ჩამოდი ჩვენთან, აქ უკეთ იქნები.” მაგრამ ვერ შევძელი — ეს სახლი ჩემი ცხოვრების ნაწილია.

სარდაფის კედლებზე ობის სუნი დგას. ბავშვობაში ასეთ სარდაფებში ვთამაშობდით მეგობრებთან ერთად — ახლა კი ეს ადგილი ჩემი ციხეა. რამდენჯერ მიფიქრია: ნეტავ ვინმეს გავახსენდე? იქნებ არიას მაინც შევენატრე?

— მიხეილ ბიძია! — მესმის ხმა კარის მიღმა. გული მიჩქარდება.

— აქ ვარ… — ძლივს ვჩურჩულებ.

— ღმერთო ჩემო! — კარის გაღების ხმა მესმის და შემდეგ არიას შეშინებული სახე ჩნდება სიბნელეში. — რა დაგემართათ?

— დავეცი… ვერ ავდექი… — ვამბობ და ცრემლები თავისით მომდის.

არამ დამეხმარა წამოდგომაში. ხელით შემაშველა მხარზე და ზემოთ ამიყვანა. წყალი მომაწოდა.

— რატომ არავინ გიკითხავთ? — მკითხა გაბრაზებულმა.

— არავინ დარჩა… — ვუპასუხე ჩუმად.

— მე ხომ ვარ! — მითხრა და თბილად გამიღიმა.

სასწრაფო გამოიძახა. ექიმებმა თქვეს, რომ კიდევ ერთი დღე რომ გამეძლო იქ, შეიძლება ვეღარ გადავრჩენილიყავი.

იმ ღამით საავადმყოფოს პალატაში ვიწექი და ფანჯრიდან ქალაქის შუქებს ვუყურებდი. გონებაში ისევ და ისევ ტრიალებდა არიას სიტყვები: “მე ხომ ვარ!”

რამდენჯერ მიფიქრია: რატომ ვართ ასე განცალკევებულები? რატომ ვერ ვამჩნევთ ერთმანეთს მანამ, სანამ უბედურება არ დაგვატყდება თავს? ჩემს შვილებს რომ დავურეკე და ყველაფერი მოვუყევი, ორივემ ტირილი დაიწყო ტელეფონში: “მამა, მაპატიე…” მაგრამ მე მათ ვერ ვადანაშაულებ. ცხოვრება რთულია — ყველას თავისი საზრუნავი აქვს.

არამ მეორე დღესაც მომაკითხა საავადმყოფოში.

— მიხეილ ბიძია, მარტო აღარ დაგტოვებთ! — მითხრა კატეგორიულად.

— მადლობა, შვილო… შენმა მზრუნველობამ გადამარჩინა.

— იცით, ბავშვობაში ბებია სულ მეუბნებოდა: მეზობელი ღმერთის საჩუქარია. ახლა მესმის რას გულისხმობდა.

გული ამიჩუყდა. რამდენი წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც ვინმეს ასე გულწრფელად დავაინტერესე?

გამოჯანმრთელების შემდეგ სახლში დავბრუნდი. არია ხშირად მოდიოდა ჩემთან ჩაის დასალევად ან უბრალოდ სალაპარაკოდ. ერთხელაც მითხრა:

— მიხეილ ბიძია, ხომ იცით, მარტოობა ყველაზე საშიში სარდაფია.

გავუღიმე და თავი დავუქნიე. მართალია — მარტოობა ბევრად უფრო საშიშია ვიდრე ბნელი ოთახი ან დაკეტილი კარი.

ახლა ხშირად ვფიქრობ: რამდენი მოხუცია ჩვენს გარშემო ასე ჩუმად დაკარგული? რამდენი ადამიანი ელოდება უბრალოდ ერთ ზარს ან კარზე დაკაკუნებას?

ხანდახან ღამით ფანჯრიდან ვიყურები და ვფიქრობ: ნეტავ სხვებიც თუ იგრძნობენ ოდესმე იმ სიმძიმეს, რაც მარტოობას მოაქვს? იქნებ დროა ერთმანეთს უფრო მეტად მივაქციოთ ყურადღება?

თქვენ რას ფიქრობთ — რატომ გვიჭირს ერთმანეთის დანახვა მანამ, სანამ უბედურება არ დაგვატყდება თავს? იქნებ ერთი უბრალო ზარი ან მოკითხვა ვიღაცას სიცოცხლეს გადაარჩენს?