შვილიშვილი ჩემს სახლში: მეორე ახალგაზრდობა, რომელიც არ მინდოდა
— ნინო, ასე აღარ შეიძლება! — ხმამაღლა ვთქვი, როცა ჩემი ქალიშვილი სამზარეულოში შემოვიდა, ხელში პატარა ნიკუშა ეჭირა და თვალებში დაღლილობა ეწერა.
— რა აღარ შეიძლება, დედა? — მკითხა ისე, თითქოს არაფერი მომხდარა. მაგრამ მე უკვე ვგრძნობდი, როგორ მეწვებოდა გულში ბრაზი და იმედგაცრუება.
45 წლის ვარ. მთელი ცხოვრება ვმუშაობდი, ვზრდიდი ნინოს მარტო, ქმარი რომ წავიდა, მაშინაც არ დავნებდი. ოცნებად მქონდა, რომ ერთხელაც ჩემი სახლი დამშვიდდებოდა, დილით ყავას სიჩუმეში დავლევდი და საღამოს წიგნს წავიკითხავდი. მაგრამ ცხოვრება სხვანაირად წარიმართა.
ორი თვის წინ ნინო დაბრუნდა სახლში — პატარა ნიკუშასთან ერთად. ქმარი აღარ უყვარდა, ოჯახი დაენგრა. თავიდან ვიფიქრე, დროებით იქნებოდა, მაგრამ დღეები გადიოდა და ყველაფერი უფრო რთულდებოდა. ნინო მთელი დღე ტელეფონში იყო, ნიკუშას კი მე ვუვლიდი. ღამე ტიროდა ბავშვი — მე ვდგებოდი. დილით ბაღში მიმყავდა — მე. ნინოს კი თითქოს არაფერი ეხებოდა.
— დედა, შენ ხომ იცი, რომ ახლა რთული პერიოდი მაქვს… — მითხრა ნინომ ჩუმად.
— ვიცი, ნინო. მაგრამ მე აღარ შემიძლია! — ხმა ამიკანკალდა. — მთელი ცხოვრება შენს გამო ვცხოვრობდი. ახლა მინდა ცოტა დრო ჩემთვისაც მქონდეს.
— ეგოისტი ხარ! — წამოიძახა უცებ. — შენ გგონია, მე ასე მინდა? გგონია, არ მენატრება ჩემი ცხოვრება?
— ეგოისტი? — გამეცინა მწარედ. — მე ვარ ეგოისტი? შენ იცი, რამდენი ღამე არ მძინებია შენს გამო? ახლა ისევ იგივე ხდება! მე ისევ მარტო ვარ ამ ყველაფერში.
ნინო გაჩუმდა. ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა. მხოლოდ ნიკუშას ტირილი ისმოდა.
მაშინ მივხვდი: ეს უკვე ჩემი მეორე ახალგაზრდობა იყო — მაგრამ ისეთი, როგორიც არასდროს მინდოდა. ისევ პამპერსები, ისევ ბავშვთა ბაღის რიგები, ისევ დაუსრულებელი დაღლილობა და იმედგაცრუება.
მეზობლები ჩურჩულებდნენ: “ნახე, ისევ დაბრუნდა ქალიშვილი… რა უბედურებაა!” ზოგი მეკითხებოდა: “როგორ უძლებ?” მე კი ვერ ვპასუხობდი. არც ვიცოდი, როგორ ვუძლებდი.
ერთ საღამოს ნინო გვიან დაბრუნდა სახლში. ნიკუშა უკვე ეძინა. მე სამზარეულოში ვიჯექი და ჩაის ვსვამდი.
— დედა… — ჩამიჩურჩულა ნინომ.
— რა იყო?
— მაპატიე…
ვიგრძენი, როგორ მომეშვა გულზე რაღაც მძიმე. მაგრამ მაშინვე სხვა ფიქრმა წამომიღო: რამდენჯერ უნდა მაპატიოს? რამდენჯერ უნდა დავიწყო თავიდან?
— ნინო, შენ ჩემი შვილი ხარ. ყოველთვის დაგეხმარები. მაგრამ მეც ადამიანი ვარ… მეც მინდა ვიცხოვრო.
— ვიცი… უბრალოდ არ ვიცი, რა გავაკეთო…
— იქნებ სამსახური მოძებნო? იქნებ ცოტა მეტი პასუხისმგებლობა აიღო?
— ვეცდები…
მაგრამ მეორე დილას ისევ იგივე განმეორდა: ნინო მთელი დღე ოთახში იყო ჩაკეტილი, მე კი ნიკუშას ვასეირნებდი ეზოში.
ერთ დღესაც დავიღალე. ავდექი და ხმამაღლა ვთქვი:
— ასე აღარ გაგრძელდება! ან რამეს შეცვლი, ან მე წავალ აქედან!
ნინო გაოცებული მიყურებდა.
— სად წახვალ?
— არ ვიცი! სოფელში ბიცოლასთან ან სადმე სხვაგან… უბრალოდ ასე აღარ შემიძლია!
მაშინ პირველად დავინახე მის თვალებში შიში. თითქოს მიხვდა, რომ მართლა შემეძლო წასვლა.
იმ ღამეს დიდხანს ვფიქრობდი: რა არის დედობა? სად მთავრდება მოვალეობა და იწყება საკუთარი ცხოვრება? რატომ გვგონია საქართველოში, რომ დედა ყოველთვის ყველაფერს უნდა გაუძლოს?
მეორე დღეს ნინომ სამსახური მოძებნა — ნახევარ განაკვეთზე დაიწყო მუშაობა. ნიკუშას ბაღში მივიყვანეთ ერთად. საღამოს კი პირველად დავჯექით სამივენი ერთად და უბრალოდ ვისაუბრეთ.
მაგრამ მაინც არ იყო ყველაფერი მარტივი. ხშირად ვჩხუბობთ. ხანდახან მგონია, რომ ჩემი ცხოვრება დამთავრდა და ახლა მხოლოდ სხვებისთვის ვცხოვრობ. ხანდახან კი ნიკუშას სიცილი მაბრუნებს იმედს.
ერთხელაც ნიკუშამ მკითხა:
— ბებო, შენ რატომ ხარ სულ სევდიანი?
ვერაფერი ვუპასუხე.
ახლა ყოველ ღამეს ვფიქრობ: სიყვარული ნიშნავს ყველაფრის დათმობას? დედობა მსხვერპლია თუ ბედნიერება? სად მთავრდება ჩვენი მოვალეობა და იწყება ჩვენი ცხოვრება?
თქვენ რას ფიქრობთ? დედობა ნიშნავს ყველაფრის დავიწყებას საკუთარი თავისთვის? თუ შეიძლება ქალმა საკუთარ თავზეც იფიქროს?