მეზობლის ბავშვი და ჩემი დაკარგული სიმშვიდე: როგორ დავასრულო ის, რაც არასდროს დამიწყია?

— ნინო, დღესაც ხომ დარჩები ცოტახანს მარიამთან? — მეზობლის ხმა კარს მიღმა უკვე მესმის, სანამ ზარს დარეკავს. ვგრძნობ, როგორ მიჭირს სუნთქვა. ისევ იგივე სცენარი: ჩემი შვილი, ანა, და მისი მარიამი თამაშობენ ჩვენს მისაღებში, მე კი ვცდილობ სამსახურის საქმეებს მივხედო, მაგრამ მარიამის დედა, ეკა, უკვე მეათედ თხოვს, რომ მის შვილს მივხედო.

— ეკა, მართლა ძალიან ბევრი საქმე მაქვს დღეს… — ვცდილობ მშვიდად ვუპასუხო, მაგრამ ჩემი ხმა უფრო თრთის, ვიდრე მინდა.

— ოჰ, ნინო, შენ ხომ ყოველთვის ასე გეხმარები! ხომ იცი, სამსახურში უნდა გავიქცე, უფროსი არ მაპატიებს დაგვიანებას. შენს ანასაც უხარია მარიამთან თამაში! — ისე მეუბნება, თითქოს ეს ჩემი ვალდებულებაა.

ვიხსენებ იმ დღეს, როცა პირველად დამირეკა ეკამ და მთხოვა, მარიამი ცოტა ხნით დამეტოვებინა. მაშინ მეგონა, რომ ეს მხოლოდ ერთჯერადი დახმარება იქნებოდა. დედობა გვაერთიანებდა — ორივეს გვყავდა პატარა გოგონები და ორივეს გვიჭირდა თბილისში მარტო ყოფნა. ჩემი ქმარი ხშირად მიდიოდა რეგიონში სამუშაოდ, ეკას ქმარი კი საერთოდ გერმანიაში ცხოვრობდა და მხოლოდ ზაფხულობით ჩამოდიოდა. ასე დავიწყეთ ერთმანეთის დახმარება: მე მას საჭმელს ვაწვდიდი ხოლმე, ის კი ხანდახან ანას სკოლიდან მოიყვანდა. მაგრამ ბოლო თვეებში ყველაფერი შეიცვალა.

ახლა უკვე თითქმის ყოველდღე მირეკავს და მთხოვს მარიამის მოვლას. თავიდან ვფიქრობდი: “რა მოხდა? ბავშვები მაინც ერთად თამაშობენ.” მაგრამ მერე მივხვდი — ეს აღარ იყო მეგობრული დახმარება. ეს იყო პასუხისმგებლობა, რომელიც ჩემზე გადმოიტანა.

ერთხელაც, როცა ანა ავად გახდა და სახლში დავრჩით, ეკამ მაინც მომწერა: “ნინო, ხომ არ შეგიძლია დღესაც მარიამი დაიტოვო? მე ძალიან მჭირდება!” მაშინ პირველად ვიგრძენი ბრაზი. ჩემი შვილი სიცხიანია და მაინც უნდა ვიღაცის შვილზე ვიზრუნო?

— ეკა, ანა ავადაა… — მივწერე მოკლედ.

— ოჰ, ნინო, რა ცუდია! მაგრამ მარიამი ხომ არ გადაედება? — ისე მომწერა, თითქოს ჩემი შვილის ავადმყოფობა მხოლოდ მისი შვილის ჯანმრთელობისთვის იყო მნიშვნელოვანი.

მაშინვე დავფიქრდი: რატომ მგონია ყოველთვის თავი დამნაშავედ? რატომ ვერ ვეუბნები “არა”? იქნებ იმიტომ, რომ თბილისში ყველას უჭირს და ერთმანეთის იმედი გვაქვს? თუ იმიტომ, რომ ბავშვები მეგობრები არიან და არ მინდა მათი ურთიერთობა გავაფუჭო?

ერთ საღამოს ჩემი ქმარი დაბრუნდა რეგიონიდან და დაინახა, როგორ ვცდილობდი ერთდროულად სამზარეულოში საჭმლის გაკეთებას, ანას გაკვეთილების მომზადებას და მარიამისთვის სათამაშოების დალაგებას.

— ნინო, ეს გოგო ისევ აქ არის? — მკითხა გაკვირვებულმა.

— კი… ეკას საქმე ჰქონდა.

— ნინო, შენ ხომ არ ხარ მისი ძიძა! რატომ უნდა იყოს შენი პასუხისმგებლობა?

— არ ვიცი… უბრალოდ ვერ ვეუბნები უარს. თითქოს ვალდებული ვარ…

— შენ არავის არაფერი არ გმართებს! — მკაცრად თქვა მან.

მაგრამ მაინც ვერ შევძელი ეკასთან საუბარი. მეორე დღეს ისევ მომაკითხა.

— ნინო, ხვალაც ხომ შეგიძლია მარიამი დაიტოვო? მე ძალიან მნიშვნელოვანი შეხვედრა მაქვს.

— ეკა… — დავიწყე ყოყმანით. — მართლა ძალიან გადაღლილი ვარ. ანასაც ბევრი საქმე აქვს… იქნებ სხვა ვინმეს სთხოვო?

ეკას სახე უცებ შეეცვალა. თითქოს წყენა დაეტყო.

— ანუ აღარ გინდა დაგეხმარო? — მკითხა ჩუმად.

— არა ეგ არ მითქვამს… უბრალოდ… — სიტყვები გამიწყდა.

— კარგი… — თქვა და წავიდა.

იმ საღამოს ანა ჩემთან მოვიდა.

— დედა, რატომ აღარ მოვა მარიამი ჩვენთან?

— ანა, ხანდახან ყველას სჭირდება დასვენება. შენც ხომ გინდა ხანდახან მარტო თამაში?

— კი… მაგრამ მარიამი ამბობს, რომ დედამისი ეჩხუბება ხოლმე თუ ჩემთან არ დარჩება.

ეს სიტყვები გულში ჩამრჩა. ნუთუ ეკა საკუთარ შვილსაც აიძულებს ჩემთან დარჩენას მხოლოდ იმიტომ, რომ თვითონ თავისუფალი დრო ჰქონდეს?

მეორე დღეს ეკამ აღარ დამირეკა. არც მომწერა. რამდენიმე დღე გავიდა და ჩვენს სადარბაზოში შემთხვევით შევხვდით.

— ნინო… — დაიწყო უხერხულად. — მაპატიე თუ ზედმეტი მომივიდა…

— ეკა… მეც მაპატიე. უბრალოდ ძალიან გადაღლილი ვარ ხოლმე. მეც მჭირდება დრო ჩემთვის და ანასთვის…

— მესმის… უბრალოდ მარტო ვარ და არავინ მყავს აქ…

— მეც მარტო ვარ ხშირად… მაგრამ ხომ შეიძლება ერთმანეთს ისე დავეხმაროთ, რომ არცერთი არ დავიღალოთ?

ეკამ თავი დაუქნია. თითქოს პირველად დავინახე მისი დაღლილი თვალები და მარტოობა.

იმ საღამოს ანასთან ერთად ვისხედით ფანჯარასთან და ვუყურებდით როგორ ბნელდებოდა თბილისი. ვფიქრობდი: რამდენჯერ გავწირეთ საკუთარი თავი სხვისი კეთილდღეობისთვის? რამდენჯერ ვერ ვთქვით “არა”, რადგან გვეშინოდა მეგობრობის დაკარგვის?

ახლა ვიცი: დახმარება კარგია მაშინ, როცა ორივესთვის მისაღებია. მაგრამ როცა შენი ცხოვრება სხვისი პასუხისმგებლობით ივსება — ეს უკვე მსხვერპლია და არა მეგობრობა.

ხანდახან ვფიქრობ: ნუთუ ასე უნდა იცხოვრო თბილისში? სულ სხვის იმედად და სხვისი იმედით? იქნებ დროა ვისწავლოთ ერთმანეთის საზღვრების პატივისცემა?

“ნეტავ რამდენჯერ უნდა დავკარგო საკუთარი თავი სხვისი კეთილდღეობისთვის? იქნებ დროა საკუთარ თავზეც ვიზრუნო? თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?”