მამაჩემის სიკვდილის შემდეგ: ჩემი ცხოვრება პოლიციის ძალადობის ჩრდილში
„ნინო, მამა აღარ არის…“ – ეს სიტყვები დედაჩემმა მითხრა, როცა ტელეფონზე დამირეკა. შუაღამისას, როცა ქალაქი თითქოს მშვიდად სუნთქავდა, ჩემი სამყარო დაინგრა. ვერ ვიჯერებდი. მამაჩემი, გიორგი გიორგაძე, რომელიც ყოველთვის მიცავდა და მეხმარებოდა, ახლა აღარ იყო. პოლიციამ მოკლა. ასე უბრალოდ.
დედაჩემი ტიროდა ტელეფონში, მე კი ვგრძნობდი, როგორ მეკუმშებოდა გული. „როგორ მოხდა?“ – ვკითხე ჩურჩულით, თითქოს ხმამაღლა რომ მეთქვა, რეალობა უფრო მწარე იქნებოდა. დედამ მითხრა, რომ მამა საღამოს მეგობრებთან ერთად ბარში იყო. იქ რაღაც კონფლიქტი მოხდა, პოლიცია გამოიძახეს და… მამაჩემი აღარ დაბრუნებულა.
მეორე დღეს საავადმყოფოში მივედი. იქ იყო ჩემი ძმა, ლაშა, რომელიც კედელთან იდგა და მუშტებს ისე უჭერდა ერთმანეთს, თითქოს ამით რამეს შეცვლიდა. დედა სკამზე იჯდა, თვალები ჩასისხლიანებული ჰქონდა. ექიმმა გვითხრა, რომ მამას თავში მძიმე ტრავმა ჰქონდა – პოლიციელებმა ხელბორკილებით სცემეს.
„ეს არ შეიძლება ასე დამთავრდეს!“ – იყვირა ლაშამ. მე კი მხოლოდ ვტიროდი. ვგრძნობდი უსუსურობას და ბრაზს. როგორ შეიძლება ადამიანი, რომელიც წესრიგის დაცვას უნდა ემსახურებოდეს, ასე სასტიკად მოექცეს უდანაშაულოს?
მამას დაკრძალვაზე მთელი სოფელი მოვიდა. ბებია ხმამაღლა მოთქვამდა: „ჩემი შვილი სამართალმა მომიკლა!“ მეზობლები ჩურჩულებდნენ – ზოგი ამბობდა, რომ პოლიციელები მთვრალები იყვნენ, ზოგი – რომ მამაჩემი თავად იყო აგრესიული. მაგრამ მე ვიცოდი სიმართლე: მამა არასდროს იქნებოდა პირველი ვინც ძალადობას მიმართავდა.
დაკრძალვის შემდეგ სახლში დავბრუნდით. დედა ჩუმად იყო. ლაშა ოთახში ჩაიკეტა და მთელი ღამე არ გამოსულა. მე კი ვერ ვისვენებდი – ვგრძნობდი, რომ რაღაც უნდა გამეკეთებინა. მეორე დღეს პროკურატურაში წავედი.
„გთხოვთ, დამეხმარეთ,“ – ვუთხარი გამომძიებელს. მან ცივი თვალებით შემომხედა: „ჩვენ ყველაფერს ვიძიებთ.“
„მაგრამ ხომ იცით, რომ პოლიციელები იყვნენ დამნაშავეები?“ – ხმა ამიკანკალდა.
„ჩვენ ჯერ ვერაფერს გეტყვით,“ – მიპასუხა გამომძიებელმა და თავი დახარა.
სახლში დაბრუნებულმა დედას ვუთხარი: „არ დავნებდები! სიმართლეს გამოვავლენ!“ დედამ მხოლოდ თავი დამიქნია – მას აღარ ჰქონდა ძალა.
დრო გადიოდა. საქმე არ იძვროდა ადგილიდან. ლაშა უფრო და უფრო იკეტებოდა საკუთარ თავში. ერთხელ ღამით გავიგონე, როგორ ტიროდა ჩუმად. მივედი და ჩავეხუტე.
„ნინო, ასე ცხოვრება აღარ შემიძლია,“ – მითხრა მან.
„ჩვენ ერთად უნდა ვიყოთ,“ – ვუპასუხე.
ერთ დღესაც სოციალურ ქსელში დავწერე პოსტი: „ჩემი მამა პოლიციამ მოკლა და არავინ ისჯება!“ პოსტი სწრაფად გავრცელდა. ბევრი ადამიანი მწერდა მხარდაჭერას, ზოგი კი საპირისპიროს – „ალბათ რამე დააშავა.“ ეს სიტყვები გულში მხვდებოდა.
ერთ საღამოს ტელევიზიიდან დამირეკეს – სურდათ ჩემი ისტორიის მოყოლა პირდაპირ ეთერში. დავთანხმდი. სტუდიაში მისულს წამყვანმა მკითხა:
„რას ელოდებით სახელმწიფოსგან?“
„მხოლოდ სამართლიანობას,“ – ვუპასუხე ცრემლებით.
გადაცემის შემდეგ ქუჩაში უცნობი ქალი მომიახლოვდა:
„შვილო, მეც ასე დამეღუპა ძმა… არ დანებდე.“
ამ სიტყვებმა ძალა მომცა. დავიწყე სხვა ოჯახების მოძიება, ვისაც მსგავსი ტრაგედია გადახდა თავს. შევიკრიბეთ და ერთად დავიწყეთ ბრძოლა – აქციები, წერილები პარლამენტში, შეხვედრები არასამთავრობოებთან.
მაგრამ ბრძოლა მარტივი არ იყო. ერთხელ ლაშას სამსახურში პრობლემები შეექმნა – უფროსმა უთხრა: „შენი ოჯახის ამბავი ყველამ იცის… სჯობს ნაკლებად გამოჩნდე.“ ლაშამ სამსახური დატოვა.
დედა უფრო და უფრო დასუსტდა. ერთხელ მითხრა:
„ნინო, იქნებ ჯობდეს დავივიწყოთ? ცხოვრება გავაგრძელოთ?“
„დედა, თუ ჩვენ დავივიწყებთ, სხვებიც დაივიწყებენ! მერე კიდევ ვინმე მოკვდება!“ – ვუპასუხე გაბრაზებულმა.
ზაფხულში სასამართლო პროცესი დაიწყო. დარბაზში პოლიციელები მშვიდად ისხდნენ – თითქოს არაფერი მომხდარა. პროკურორმა თქვა: „ბატონ გიორგი გიორგაძეს ჰქონდა ალკოჰოლის ზემოქმედება.“ ეს ტყუილი იყო! მამას არასდროს უყვარდა დალევა.
მოწმეებმა თქვეს, რომ პოლიციელები აგრესიულები იყვნენ. მაგრამ დაცვის მხარემ ყველაფერი გააბათილა – „ჩვენი თანამშრომლები საფრთხეში იყვნენ.“
სასამართლომ პოლიციელები გაამართლა.
სახლში დაბრუნებულმა დედას ჩავეხუტე და ორივემ ერთად ავტირდით.
„ეს ქვეყანა არასდროს შეიცვლება,“ – თქვა დედამ.
მაგრამ მე არ დავნებდი. გავაგრძელე ბრძოლა – დავწერე სტატიები გაზეთებში, გამოვედი საერთაშორისო ორგანიზაციებთან კონტაქტზე. ბოლოს ერთმა ევროპულმა ფონდმა დახმარება შემომთავაზა – მათ შეძლეს საქმის სტრასბურგში გაგზავნა.
ამასობაში ლაშამ ემიგრაციაში წასვლა გადაწყვიტა – იტალიაში წავიდა სამუშაოდ. დედა მარტო დარჩა სოფელში, მე კი თბილისში ვცხოვრობდი და ვიბრძოდი სიმართლისთვის.
ერთხელ ლაშამ დამირეკა იტალიიდან:
„ნინო, აქაც არიან ქართველები… ბევრს მსგავსი ტკივილი აქვს. მაგრამ შენ ყველაზე ძლიერი ხარ.“
მისი სიტყვები გულში ჩამრჩა.
დღესაც ვიბრძვი – უკვე სამი წელია გასული მამაჩემის სიკვდილიდან და ჯერ კიდევ არავის დაუკისრებია პასუხისმგებლობა. მაგრამ ვიცი: თუ ჩვენ არ ვიბრძოლებთ, არაფერი შეიცვლება.
ხანდახან ღამით ვფიქრობ: ღირს კი ეს ბრძოლა? იქნებ ჯობია დავივიწყო და ცხოვრება გავაგრძელო? მაგრამ მერე მახსენდება მამაჩემი და მისი სიტყვები: „სამართლიანობა ყველაზე მნიშვნელოვანია.“
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? ღირს თუ არა ბრძოლა მაშინაც კი, როცა მთელი სისტემა შენს წინააღმდეგაა?