გულგატეხილი ქვრივი და მატარებლის სადგურზე დაკარგული ხმა: ჩემი ცხოვრების ყველაზე მძიმე ბრძოლა

„ნინო, გთხოვ, ნუ წახვალ დღესაც სადგურზე. ეს უკვე ავადმყოფობაა!“ – დედაჩემის ხმა ისევ მესმის, როგორც ყოველ დილით, როცა სახლიდან გავდივარ. მაგრამ როგორ ავუხსნა, რომ იქ, მატარებლის სადგურზე, ჩემი ქმრის ხმა ისევ ცოცხალია? იქ, სადაც მისი ხმით იწყება და მთავრდება ყოველი დღე.

მამუკა სამი წლის წინ დავკარგე. ავარია იყო – ერთი წამი, ერთი შეხედვა და ყველაფერი დასრულდა. მაშინ მეგონა, რომ მეც მოვკვდი მასთან ერთად. მაგრამ შემდეგ აღმოვაჩინე, რომ მისი ხმა დარჩა – სადგურის დინამიკებიდან, სადაც წლები მუშაობდა და მგზავრებს მიესალმებოდა: „მატარებელი თბილისი-ბათუმი შედის მეორე პლატფორმაზე…“

სულ პირველად შემთხვევით მოვისმინე. იმ დღეს სამსახურში ვერ წავედი – უბრალოდ ვერ შევძელი ადგომა. ქუჩაში უაზროდ ვიარე და უცებ სადგურზე აღმოვჩნდი. დინამიკებიდან მამუკას ხმა გაისმა და თითქოს დრო გაჩერდა. ხალხი მიდიოდა, მოდიოდა, მე კი ვიდექი და ვტიროდი. მას შემდეგ ყოველდღე მივდიოდი იქ, ვუსმენდი მის ხმას და ვგრძნობდი, რომ სადღაც ახლოს იყო.

დედაჩემი ვერაფერს ხვდებოდა. ჩემი შვილი – თეკლა – უკვე თინეიჯერია და ცდილობს არ შემაწუხოს, მაგრამ ვიცი, რომ ნერვიულობს. „დედა, იქნებ ფსიქოლოგთან წახვიდე?“ – ერთხელ მითხრა ჩუმად. მე კი ვერ ვპასუხობ. როგორ ავუხსნა, რომ ეს ერთადერთი გზაა, რომ თავი ცოცხლად ვიგრძნო?

ერთ დღეს ყველაფერი შეიცვალა. სადგურზე მივედი და ნაცნობი ხმა აღარ იყო. უცნობი მამაკაცი ამბობდა: „მატარებელი თბილისი-ბათუმი შედის მეორე პლატფორმაზე…“ თითქოს მიწა გამომეცალა ფეხქვეშ. მივედი სალაროსთან და ვკითხე:

– ბოდიშით, მამუკას ხმა სად არის? ის ხომ აქ მუშაობდა?

– იცით, ახალი სისტემა შემოვიდა, ახლა ავტომატური შეტყობინებები გვაქვს… – მიპასუხა გოგონამ უხერხულად.

– გთხოვთ… იქნებ რამე იცით? მისი ჩანაწერები სადმე დარჩა?

– არ ვიცი… უფროსს ჰკითხეთ.

იმ დღეს სახლში ტირილით დავბრუნდი. დედაჩემი მიყურებდა და ხმას არ იღებდა. თეკლა კი თავის ოთახში ჩაიკეტა.

მეორე დღეს ისევ სადგურზე მივედი – უფროსს შევხვდი.

– ბატონო გია, მამუკას ხმა… ხომ შეიძლება დაბრუნდეს? – ვკითხე ჩუმად.

– ნინო, მესმის თქვენი ტკივილი… მაგრამ ახალი წესებია. ჩანაწერები არქივში უნდა იყოს, მაგრამ არ ვიცი, შეგვიძლია თუ არა ისევ გამოვიყენოთ.

– გთხოვთ… ეს ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანია.

– შევეცდები გავარკვიო.

იმ ღამით ვერ დავიძინე. დედაჩემი ჩუმად შემოვიდა ჩემს ოთახში.

– ნინო, შვილო… ვიცი, რომ გიჭირს. მაგრამ ასე ცხოვრება არ შეიძლება. მამუკა აღარ დაბრუნდება.

– ვიცი, დედა… მაგრამ მისი ხმა მაინც დარჩეს…

რამდენიმე დღე გავიდა. სამსახურში ვერ დავდიოდი – თავი უსარგებლოდ ვიგრძენი. თეკლა სულ უფრო იკეტებოდა საკუთარ თავში. ერთხელაც მითხრა:

– დედა, იქნებ ჩვენც წავიდეთ საქართველოდან? აქ ყველაფერი მამუკას მაგონებს…

ეს სიტყვები გულში დამრჩა. მთელი ცხოვრება თბილისში ვიცხოვრე – აქ გავიცანი მამუკა, აქ გავზარდე შვილი… მაგრამ ახლა ყველაფერი უცხო იყო.

ერთ საღამოს ბატონმა გიამ დამირეკა:

– ნინო, ჩანაწერები ვიპოვეთ. მაგრამ წესების მიხედვით საჯაროდ ვერ გამოვიყენებთ. თუმცა შეგიძლიათ მოუსმინოთ აქვე ოფისში.

მეორე დღეს სადგურზე მივედი. პატარა ოთახში ჩამსვეს და ფაილი ჩართეს: „მატარებელი თბილისი-ბათუმი შედის მეორე პლატფორმაზე…“ მამუკას ხმა იყო – თბილი, მშვიდი, ისეთი ახლობელი…

ცრემლები წამომივიდა. ბატონმა გიამ ხელი დამადო:

– ნინო, გთხოვთ… ცხოვრება უნდა გააგრძელოთ.

მაგრამ როგორ უნდა გავაგრძელო? სახლში დაბრუნებულმა თეკლას ჩავეხუტე:

– მაპატიე, შვილო… ვიცი, რომ შენც გიჭირს.

– მეც მინდა მამუკას ხმა გავიგონო…

ჩანაწერი სახლში წამოვიღე – ბატონმა გიამ ფლეშკაზე ჩამიწერა. იმ ღამით პირველად ერთად მოვუსმინეთ მამუკას ხმას – მე და თეკლა ჩახუტებულები ვტიროდით.

მაგრამ ეს საკმარისი არ იყო. რაღაც მაწუხებდა – თითქოს მამუკას ხმაც კი მტოვებდა.

ერთ დღეს თეკლამ მითხრა:

– დედა, იქნებ მართლა წავიდეთ? ბიძაჩემი გერმანიაში ცხოვრობს – დაგვეხმარება.

გული მომიკვდა ამ სიტყვებზე. მაგრამ მივხვდი – თეკლასაც სჭირდება ახალი დასაწყისი.

ორი თვე ვემზადებოდით წასასვლელად. დედაჩემი წინააღმდეგი იყო:

– აქაურობა როგორ უნდა დატოვოთ? მამუკას საფლავი?..

მაგრამ გადავწყვიტეთ – წავედით გერმანიაში.

უცხო ქვეყანაში ყველაფერი რთული იყო – ენა არ ვიცოდი, სამსახური ვერ ვიპოვე, თეკლა სკოლაში ვერ ეწყობოდა. საღამოობით ფანჯარასთან ვიჯექი და მამუკას ხმას ვუსმენდი ფლეშკიდან – თითქოს ისევ თბილისში ვიყავი.

ერთხელ თეკლამ მითხრა:

– დედა, იქნებ ფლეშკა სკოლაში წავიღო? მასწავლებელს ვაჩვენებ – ქართული ენის გაკვეთილზე…

გული ამიჩუყდა – მამუკას ხმა უცხო ბავშვებსაც მოესმათ.

ერთ დღეს გერმანულ სადგურზე ვიდექი და უცნობ ენაზე აცხადებდნენ მატარებლებს. უცებ წარმოვიდგინე: რამდენი ადამიანი ცხოვრობს ასე – დაკარგული საყვარელი ადამიანის ხმით ცხოვრობს?

თეკლა თანდათან შეეჩვია ახალ ცხოვრებას – მეგობრები გაიჩინა, გერმანულიც ისწავლა. მე კი ისევ მარტო ვიყავი.

ერთ საღამოს დედაჩემმა დამირეკა საქართველოდან:

– ნინო, შვილო… აქ ყველაფერი ისეა როგორც ადრე… მაგრამ შენს გარეშე ცარიელია სახლი.

ცრემლები წამომივიდა. რა არის სახლი? ადგილი თუ ადამიანები?

ერთ დღეს თეკლამ მითხრა:

– დედა, იქნებ ფლეშკა დავაბრუნოთ საქართველოში? იქნებ სხვებსაც მოუსმენინოთ მამუკას ხმა…

დავფიქრდი: იქნებ მართლა ასე ჯობია? იქნებ ჩემი ტკივილი სხვებსაც დაეხმაროს?

ახლა უკვე წელიწადზე მეტია გერმანიაში ვართ. მამუკას ხმა ისევ მაქვს – მაგრამ ის აღარ არის მხოლოდ ჩემი ტკივილი; ის გახდა ჩემი ძალა და იმედი იმისა, რომ ცხოვრება გრძელდება.

ხშირად ვფიქრობ: რა უფრო მტკივნეულია – საყვარელი ადამიანის დაკარგვა თუ მისი ხმის დავიწყება? იქნებ სწორედ ამ ხმაშია ჩვენი ცხოვრების აზრი?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? შეძლებდით თუ არა წარსულის ხმებთან დამშვიდობებას ახალი ცხოვრების დასაწყებად?