უცნაური აღმოჩენა, რომელმაც ჩემი ცხოვრება სამუდამოდ შეცვალა: ემიგრანტის გულახდილი მონათხრობი
„არ წახვიდე, გთხოვ!“- დედაჩემის ხმა ისევ ყურებში ჩამესმის, თითქოს იმ ღამესაც, როცა ყველაფერი შეიცვალა. მაგრამ მაშინ უკვე თბილისში აღარ ვიყავი – ათენში ვცხოვრობდი, ემიგრანტი, როგორც ასიათასობით ქართველი. ჩემი სახელი ავსტინია, ოცდათექვსმეტი წლის ვარ და ეს ამბავი სწორედ იმ ღამით დაიწყო, როცა ჩვეულებრივზე გვიან გამოვედი სამსახურიდან.
ქუჩები ცარიელი იყო. მხოლოდ ჩემი ფეხის ხმა ისმოდა და შორიდან მანქანის მოტორის გუგუნი. დაღლილობისგან თავბრუ მეხვეოდა, მაგრამ უცებ რაღაცამ გამაჩერა. სუსტად, თითქმის შეუმჩნევლად, ბავშვის ტირილის მსგავსი ხმა მომესმა. თავიდან ვიფიქრე, მომეჩვენა-მეთქი – აქ ხომ ბავშვები ღამით ქუჩაში არ უნდა იყვნენ. მაგრამ ხმა მეორდებოდა. შევჩერდი და გარშემო მიმოვიხედე.
– ვინმე ხარ აქ? – ჩურჩულით ვიკითხე ქართულადაც და ბერძნულადაც.
პასუხი არ იყო. მაგრამ ხმა ისევ გაისმა – ახლა უფრო მკვეთრად. მივყევი ხმას და ერთ-ერთი მაღაზიის უკანა ეზოში შევედი. იქ, ნაგვის კონტეინერთან ახლოს, პატარა პარკში რაღაც ირხეოდა.
გული ამიჩქარდა. შიში და ცნობისმოყვარეობა ერთმანეთს ეჯიბრებოდა. ნელა მივუახლოვდი და პარკი ფრთხილად გავხსენი. შიგნით ახალშობილი ბავშვი იწვა – სველი, გაყინული და შეშინებული.
– ღმერთო ჩემო… – მხოლოდ ეს სიტყვები ამომივიდა პირიდან.
მაშინვე პალტო გავიხადე და ბავშვი შევახვიე. ხელები მიკანკალებდა. არ ვიცოდი რა უნდა მექნა – პოლიციაში დამერეკა? საავადმყოფოში წამეყვანა? იქნებ ვინმეს ჩასაფრებული ჰქონდა და ახლა მე შემომიტევდნენ?
მაგრამ სხვა გზა არ მქონდა. ბავშვი ხელში ავიყვანე და ქუჩაში გამოვედი. ტელეფონი ამოვიღე და 112-ში დავრეკე. ბერძნულად ძლივს ავუხსენი სიტუაცია – ემიგრანტი ვიყავი, აქაურად ვერ ვლაპარაკობდი კარგად.
პოლიცია მალე მოვიდა. ბავშვი წაიყვანეს, მე კი კითხვები დამაყარეს: საიდან იცოდი აქ რომ იყო? ხომ არ გიცდია მისი დატოვება? რატომ არ დაგირეკავს მაშინვე?
სირცხვილისგან სახეზე წამოვწითლდი – უცხო ქვეყანაში ვიყავი, სადაც ყველას ეჭვის თვალით უყურებენ, მით უმეტეს თუ ემიგრანტი ხარ.
იმ ღამეს სახლში ვერ დავიძინე. მთელი სხეული მიკანკალებდა. ბავშვი თვალწინ მედგა – მისი პატარა თითები ჩემს პალტოში ჩაბღაუჭებული.
მეორე დღეს სამსახურში ვერ წავედი. უფროსმა დამირეკა:
– ავსტინ, ხომ კარგად ხარ? რატომ არ მოხვედი?
– ცუდად ვარ… რაღაც მოხდა…
– ხომ არ გინდა დაბრუნდე საქართველოში? აქ ხომ მარტო ხარ…
ეს კითხვა გულში მეჩხვლიტა. საქართველოში დაბრუნება? იქ დედა მელოდება, მაგრამ ვალები მაქვს, ოჯახში პრობლემებია – მამაჩემი ავადაა, ძმა უმუშევარია…
სამსახურში დაბრუნების შემდეგ თანამშრომლები ჩურჩულებდნენ:
– ის ხომ ის ბიჭია, ბავშვი რომ იპოვა…
– ალბათ რაღაც იცოდა…
ბერძნები ეჭვის თვალით მიყურებდნენ. ქართველები კი – თანაგრძნობით, მაგრამ შორიდან.
რამდენიმე დღეში პოლიციიდან დამიბარეს დაკითხვაზე. ისევ იგივე კითხვები: საიდან იცოდი? ხომ არ გიცდია ბავშვის დატოვება?
– მე უბრალოდ გავიგონე ხმა… გეფიცებით…
დედაჩემი ყოველ საღამოს მირეკავდა:
– შვილო, ხომ კარგად ხარ? ხომ არაფერი დაგიშავეს?
– კარგად ვარ, დედა… უბრალოდ ძალიან მარტო ვარ…
ერთ დღესაც საავადმყოფოდან დამირეკეს:
– ბატონო ავსტინ, თქვენ ხართ ის ადამიანი, ვინც ბავშვი იპოვა?
– დიახ…
– შეგიძლიათ მოხვიდეთ? რაღაც უნდა გითხრათ.
გული ამიჩქარდა. საავადმყოფოში მივედი და ექიმმა მითხრა:
– ბავშვს თქვენი პალტოს ჯიბეში წერილი ჰქონდა ჩადებული.
წერილი ამომაწოდეს – ქართულად იყო დაწერილი:
„ვიცი, რომ შენც ემიგრანტი ხარ. ვიცი, რომ გაგიჭირდება ამ ბავშვის დატოვება, მაგრამ სხვა გზა არ მქონდა. მაპატიე…“
ხელები ამიკანკალდა. წერილის ბოლოს მხოლოდ ერთი ასო ეწერა: „ნ.“
ვინ იყო ეს ქალი? რატომ დამიტოვა ბავშვი მე?
ამ ამბავმა მთელი ჩემი ცხოვრება თავდაყირა დააყენა. სამსახურში აღარავინ მესაუბრებოდა ისე როგორც ადრე – ზოგი მემეგობრებოდა, ზოგი მემალებოდა.
ერთ დღესაც დედაჩემმა დამირეკა:
– ავსტინ, შენ ხომ იცი რომ ოჯახში პრობლემებია… მამას ოპერაცია სჭირდება… იქნებ დაბრუნდე?
– დედა… აქაც პრობლემებია…
– შვილო, შენს თავს მიხედე…
მთელი ღამე ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი იმ ქალზე – ნ-ზე – რომელმაც თავისი შვილი ასე მიატოვა და იმაზე, რომ მეც ხომ ასე მივატოვე ჩემი ოჯახი უკეთესი ცხოვრების საძიებლად?
რამდენიმე კვირის შემდეგ პოლიციიდან ისევ დამირეკეს:
– ბატონო ავსტინ, ბავშვის დედა ვიპოვეთ.
გამიკვირდა – როგორ?
– ვიდეოკამერებმა გადაიღეს როგორ ტოვებდა ბავშვი კონტეინერთან ქალი… ემიგრანტია საქართველოდან.
მივხვდი – ალბათ მეც ვიცნობდი მას. ემიგრანტების წრე პატარაა.
ერთ საღამოს სოციალურ ქსელში შეტყობინება მივიღე უცნობი პროფილიდან:
„შენ რომ არა, ჩემი შვილი მოკვდებოდა… მაპატიე ყველაფერი.“
გული შემეკუმშა. პასუხი ვერ მივწერე.
ამ ამბავმა ჩემში რაღაც შეცვალა – მივხვდი, რომ მარტო მე არ ვიყავი დაკარგული უცხო ქვეყანაში; ჩვენ ყველანი დაკარგულები ვიყავით – სხვადასხვა მიზეზით.
რამდენიმე თვეში საქართველოში დავბრუნდი – მამას ოპერაცია ჩავუტარე და ოჯახთან ერთად დავრჩი.
ახლა ხშირად ვფიქრობ იმ ღამეზე: რა მოხდებოდა რომ ხმა არ გამეგონა? ან რომ პოლიციაში არ დამერეკა?
ხანდახან საკუთარ თავს ვეკითხები: რამდენად მარტივია უცხო ქვეყანაში ადამიანობა შეინარჩუნო? რამდენად რთულია არჩევანი ოჯახის და საკუთარი თავის შორის?
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?