70 წლის ბაბუამ მეზობელი ცოლად შეირთო და ოჯახთან კავშირი გაწყვიტა – ჩემი ცხოვრების ყველაზე მტკივნეული გაკვეთილი
„ნოდარ, ასე არ შეიძლება! ჩვენც ხომ ოჯახი ვართ!“ – დედაჩემის ხმა ისევ ჩამესმის ყურში, თითქოს იმ დღეს ვუბრუნდებოდე, როცა ყველაფერი შეიცვალა. ბაბუაჩემი, ნოდარი, სამზარეულოს მაგიდასთან იჯდა, ხელები ერთმანეთზე ჰქონდა გადაჯვარედინებული და მზერა ფანჯრის მიღმა გაუშტერებოდა. დედა ტიროდა, მამა ჩუმად იდგა კუთხეში, მე კი ვერ ვხვდებოდი, როგორ შეიძლებოდა ასე უცებ დაშლილიყო ის ოჯახი, რომელიც მთელი ცხოვრება ერთად იყო.
ბაბუა ნოდარი 70 წლისაა. მთელი ბავშვობა მის გვერდით გავატარე – ზაფხულობით სოფელში მივყავდი, ხის ქვეშ ვსხედით და ზღაპრებს მიყვებოდა. ბებია ქეთო ყოველთვის გვერდით ედგა – ჩაის ადუღებდა, ხაჭაპურს აცხობდა და ბაბუას თვალებში სიყვარულით უყურებდა. მათი ურთიერთობა ჩემთვის იდეალი იყო: ერთად გადალახეს სიღარიბე, ემიგრაცია, შვილების გაზრდა თბილისში და ბოლოს, ბებია ავად გახდა.
ბებიას გარდაცვალება ყველასთვის დიდი დარტყმა იყო. ბაბუა თითქოს ჩაქრა – აღარ ლაპარაკობდა, აღარ იცინოდა, თავის ოთახში იკეტებოდა და მხოლოდ საღამოს გამოდიოდა ეზოში. ჩვენ ყველანი ვცდილობდით გვერდით დავდგომოდით: დედა ყოველდღე საჭმელს უმზადებდა, მამა მანქანით სასაფლაოზე დაჰყავდა. მაგრამ ნოდარი თითქოს სხვა სამყაროში ცხოვრობდა.
ერთ დღესაც მეზობელმა ქალმა, მანანამ, ბაბუას სახლში დაიწყო სიარული. თავიდან ყურადღებას არავინ ვაქცევდით – სოფელში ხომ ყველა ერთმანეთს ეხმარება. მაგრამ მალე შევამჩნიეთ, რომ ბაბუას სახეზე ღიმილი დაბრუნდა, მანანა კი სულ უფრო დიდხანს რჩებოდა მასთან. დედამ ერთხელ მითხრა: „შეიძლება მარტოობა ძალიან უჭირს…“ მაგრამ მაინც ვერ ვიჯერებდით, რომ რამე სერიოზული ხდებოდა.
ყველაფერი მაშინ გასკდა, როცა ბაბუამ ოჯახი შეკრიბა და გვითხრა: „მანანასთან ერთად მინდა ცხოვრება. ცოლად ვირთავ.“
დედას სახე გაფითრდა. მამამ თავი დახარა. მე კი მხოლოდ ერთი კითხვა მქონდა: „ბაბუა, ჩვენ აღარ გვიყვარხარ?“
მან მშვიდად მიპასუხა: „თქვენი სიყვარული არასდროს შემიწყვეტია, მაგრამ ახლა ჩემი ცხოვრება უნდა გავაგრძელო.“
ეს სიტყვები გულში დამრჩა. თითქოს ბავშვობა წამართვეს – ის ოჯახი, რომელიც მეგონა მუდამ ერთად იქნებოდა, უცებ დაიშალა.
ბაბუამ და მანანამ პატარა ქორწილი გადაიხადეს სოფლის კლუბში. ჩვენ არ წავედით – დედამ თქვა, რომ ეს ღალატი იყო ბებიას ხსოვნისთვის. მე ვერ გავბედე წასვლა – მეშინოდა ბაბუას თვალებში იმ სიყვარულის დანახვის, რომელიც ადრე მხოლოდ ბებიას ეკუთვნოდა.
ამის შემდეგ ბაბუამ ჩვენთან კავშირი თითქმის გაწყვიტა. ზარები უპასუხოდ რჩებოდა, სახლში აღარ გვიშვებდა. ერთხელ სოფელში ჩავედი და ეზოში დავხვდი – მანანასთან ერთად ყვავილებს რწყავდა. დამინახა თუ არა, სახე შეეცვალა.
– ნინი, აქ რას აკეთებ?
– უბრალოდ მენატრებოდი… – ძლივს ამოვთქვი.
– ახლა სხვა ცხოვრება მაქვს. გთხოვ, პატივი ეცი ჩემს არჩევანს.
ცრემლები ვერ შევიკავე. მთელი გზა თბილისამდე ვტიროდი – ვერ ვხვდებოდი, როგორ შეიძლებოდა ასე უცებ დაგვივიწყა.
დედაჩემი სულ უფრო დაიკარგა – თითქოს საკუთარი მამაც დაკარგა და ბავშვობის სახლიც. მამა ცდილობდა მშვიდად ყოფილიყო, მაგრამ ღამით ხშირად ვხედავდი, როგორ უყურებდა ბაბუას ძველ ფოტოებს.
ერთ დღეს დედამ მითხრა:
– იქნებ ჩვენც დავაშავეთ რამე? იქნებ ძალიან დავაწექით? იქნებ მარტოობა მართლა აუტანელია იმ ასაკში?
მე კი ისევ ვერ ვპოულობდი პასუხს.
სოფელში ჭორები დადიოდა – ზოგი ამბობდა, რომ მანანა ბაბუას ქონებაზე იყო მოსული; ზოგი – რომ ნამდვილი სიყვარული იპოვეს სიბერეში. მე კი მხოლოდ ის ვიცოდი, რომ ჩემი ოჯახი აღარ არსებობდა ისეთი, როგორიც ადრე იყო.
ერთ საღამოს ბაბუას წერილი მივიღეთ:
„ნინი, ვიცი რომ გტკივათ ჩემი გადაწყვეტილება. მაგრამ ცხოვრება ძალიან მოკლეა იმისთვის, რომ მარტოობაში გავატაროთ. მე თქვენ ყოველთვის გეყვარებით, მაგრამ ახლა ბედნიერება მანანასთან ვიპოვე. გთხოვთ, მაპატიოთ.“
ეს სიტყვები გულში ჩამრჩა. დედამ წერილი ჩაკეცა და ჩუმად თქვა:
– იქნებ მართლა ბედნიერია…
მაგრამ მაინც ვერ შევეგუეთ.
ახლა უკვე წლები გავიდა. ბაბუას იშვიათად ვხედავთ – მხოლოდ სოფლის ბაზარში თუ გადავაწყდებით ერთმანეთს. მანანასთან ერთად მოდის, იღიმის და თითქოს სხვა ადამიანია.
ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ ჩვენც უნდა გვესწავლა პატიება? იქნებ სიყვარული ასაკს არ იცნობს? იქნებ მარტოობა ყველაზე დიდი ტკივილია სიბერეში?
მაგრამ მაინც მენატრება ის ოჯახი, სადაც ყველა ერთად ვიყავით.
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? შეძლებდით პატიებას? ან იქნებ თავადაც შეგხვედრიათ მსგავსი სიტუაცია თქვენს ოჯახში?